Rigveda · Maṇḍala 1

Sūkta 91

मन्त्र 1

त्वं सो॑म॒ प्र चि॑कितो मनी॒षा त्वं रजि॑ष्ठ॒मनु॑ नेषि॒ पंथां॑ । तव॒ प्रणी॑ती पि॒तरो॑ न इंदो दे॒वेषु॒ रत्न॑मभजंत॒ धीराः॑ ॥

tvám soma prá cikito manīṣā́ tvám rájiṣṭhamánu neṣi pánthām ǀ táva práṇītī pitáro na indo devéṣu rátnamabhajanta dhī́rāḥ ǁ

मन्त्र 2

त्वं सो॑म॒ क्रतु॑भिः सु॒क्रतु॑र्भू॒स्त्वं दक्षैः॑ सु॒दक्षो॑ वि॒श्ववे॑दाः । त्वं वृषा॑ वृष॒त्वेभि॑र्महि॒त्वा द्यु॒म्नेभि॑र्द्यु॒म्न्य॑भवो नृ॒चक्षाः॑ ॥

tvám soma krátubhiḥ sukráturbhūstvám dákṣaiḥ sudákṣo viśvávedāḥ ǀ tvám vṛ́ṣā vṛṣatvébhirmahitvā́ dyumnébhirdyumnyábhavo nṛcákṣāḥ ǁ

मन्त्र 3

राज्ञो॒ नु ते॒ वरु॑णस्य व्र॒तानि॑ बृ॒हद्ग॑भी॒रं तव॑ सोम॒ धाम॑ । शुचि॒ष्ट्वम॑सि प्रि॒यो न मि॒त्रो द॒क्षाय्यो॑ अर्य॒मेवा॑सि सोम ॥

rā́jño nú te váruṇasya vratā́ni bṛhádgabhīrám táva soma dhā́ma ǀ śúciṣṭvámasi priyó ná mitró dakṣā́yyo aryamévāsi soma ǁ

मन्त्र 4

या ते॒ धामा॑नि दि॒वि या पृ॑थि॒व्यां या पर्व॑ते॒ष्वोष॑धीष्व॒प्सु । तेभि॑र्नो॒ विश्वैः॑ सु॒मना॒ अहे॑ळ॒न्राज॑न्त्सोम॒ प्रति॑ ह॒व्या गृ॑भाय ॥

yā́ te dhā́māni diví yā́ pṛthivyā́m yā́ párvateṣvóṣadhīṣvapsú ǀ tébhirno víśvaiḥ sumánā áheḷanrā́jantsoma práti havyā́ gṛbhāya ǁ

मन्त्र 5

त्वं सो॑मासि॒ सत्प॑ति॒स्त्वं राजो॒त वृ॑त्र॒हा । त्वं भ॒द्रो अ॑सि॒ क्रतुः॑ ॥

tvám somāsi sátpatistvám rā́jotá vṛtrahā́ ǀ tvám bhadró asi krátuḥ ǁ

मन्त्र 6

त्वं च॑ सोम नो॒ वशो॑ जी॒वातुं॒ न म॑रामहे । प्रि॒यस्तो॑त्रो॒ वन॒स्पतिः॑ ॥

tvám ca soma no váśo jīvā́tum ná marāmahe ǀ priyástotro vánaspátiḥ ǁ

मन्त्र 7

त्वं सो॑म म॒हे भगं॒ त्वं यून॑ ऋताय॒ते । दक्षं॑ दधासि जी॒वसे॑ ॥

tvám soma mahé bhágam tvám yū́na ṛtāyaté ǀ dákṣam dadhāsi jīváse ǁ

मन्त्र 8

त्वं नः॑ सोम वि॒श्वतो॒ रक्षा॑ राजन्नघाय॒तः । न रि॑ष्ये॒त्त्वाव॑तः॒ सखा॑ ॥

tvám naḥ soma viśváto rákṣā rājannaghāyatáḥ ǀ ná riṣyettvā́vataḥ sákhā ǁ

मन्त्र 9

सोम॒ यास्ते॑ मयो॒भुव॑ ऊ॒तयः॒ संति॑ दा॒शुषे॑ । ताभि॑र्नोऽवि॒ता भ॑व ॥

sóma yā́ste mayobhúva ūtáyaḥ sánti dāśúṣe ǀ tā́bhirno’vitā́ bhava ǁ

मन्त्र 10

इ॒मं य॒ज्ञमि॒दं वचो॑ जुजुषा॒ण उ॒पाग॑हि । सोम॒ त्वं नो॑ वृ॒धे भ॑व ॥

imám yajñámidám váco jujuṣāṇá upā́gahi ǀ sóma tvám no vṛdhé bhava ǁ

मन्त्र 11

सोम॑ गी॒र्भिष्ट्वा॑ व॒यं व॒र्धया॑मो वचो॒विदः॑ । सु॒मृ॒ळी॒को न॒ आ वि॑श ॥

sóma gīrbhíṣṭvā vayám vardháyāmo vacovídaḥ ǀ sumṛḷīkó na ā́ viśa ǁ

मन्त्र 12

ग॒य॒स्फानो॑ अमीव॒हा व॑सु॒वित्पु॑ष्टि॒वर्ध॑नः । सु॒मि॒त्रः सो॑म नो भव ॥

gayasphā́no amīvahā́ vasuvítpuṣṭivárdhanaḥ ǀ sumitráḥ soma no bhava ǁ

मन्त्र 13

सोम॑ रारं॒धि नो॑ हृ॒दि गावो॒ न यव॑से॒ष्वा । मर्य॑ इव॒ स्व ओ॒क्ये॑ ॥

sóma rārandhí no hṛdí gā́vo ná yávaseṣvā́ ǀ márya iva svá okyé ǁ

मन्त्र 14

यः सो॑म स॒ख्ये तव॑ रा॒रण॑द्देव॒ मर्त्यः॑ । तं दक्षः॑ सचते क॒विः ॥

yáḥ soma sakhyé táva rāráṇaddeva mártyaḥ ǀ tám dákṣaḥ sacate kavíḥ ǁ

मन्त्र 15

उ॒रु॒ष्या णो॑ अ॒भिश॑स्तेः॒ सोम॒ नि पा॒ह्यंह॑सः । सखा॑ सु॒शेव॑ एधि नः ॥

uruṣyā́ ṇo abhíśasteḥ sóma ní pāhyáṃhasaḥ ǀ sákhā suśéva edhi naḥ ǁ

मन्त्र 16

आ प्या॑यस्व॒ समे॑तु ते वि॒श्वतः॑ सोम॒ वृष्ण्यं॑ । भवा॒ वाज॑स्य संग॒थे ॥

ā́ pyāyasva sámetu te viśvátaḥ soma vṛ́ṣṇyam ǀ bhávā vā́jasya saṃgathé ǁ

मन्त्र 17

आ प्या॑यस्व मदिंतम॒ सोम॒ विश्वे॑भिरं॒शुभिः॑ । भवा॑ नः सु॒श्रव॑स्तमः॒ सखा॑ वृ॒धे ॥

ā́ pyāyasva madintama sóma víśvebhiraṃśúbhiḥ ǀ bhávā naḥ suśrávastamaḥ sákhā vṛdhé ǁ

मन्त्र 18

सं ते॒ पयां॑सि॒ समु॑ यंतु॒ वाजाः॒ सं वृष्ण्या॑न्यभिमाति॒षाहः॑ । आ॒प्याय॑मानो अ॒मृता॑य सोम दि॒वि श्रवां॑स्युत्त॒मानि॑ धिष्व ॥

sám te páyāṃsi sámu yantu vā́jāḥ sám vṛ́ṣṇyānyabhimātiṣā́haḥ ǀ āpyā́yamāno amṛ́tāya soma diví śrávāṃsyuttamā́ni dhiṣva ǁ

मन्त्र 19

या ते॒ धामा॑नि ह॒विषा॒ यजं॑ति॒ ता ते॒ विश्वा॑ परि॒भूर॑स्तु य॒ज्ञं । ग॒य॒स्फानः॑ प्र॒तर॑णः सु॒वीरोऽवी॑रहा॒ प्र च॑रा सोम॒ दुर्या॑न् ॥

yā́ te dhā́māni havíṣā yájanti tā́ te víśvā paribhū́rastu yajñám ǀ gayasphā́naḥ pratáraṇaḥ suvī́ró’vīrahā prá carā soma dúryān ǁ

मन्त्र 20

सोमो॑ धे॒नुं सोमो॒ अर्वं॑तमा॒शुं सोमो॑ वी॒रं क॑र्म॒ण्यं॑ ददाति । सा॒द॒न्यं॑ विद॒थ्यं॑ स॒भेयं॑ पितृ॒श्रव॑णं॒ यो ददा॑शदस्मै ॥

sómo dhenúm sómo árvantamāśúm sómo vīrám karmaṇyám dadāti ǀ sādanyám vidathyám sabhéyam pitṛśrávaṇam yó dádāśadasmai ǁ

मन्त्र 21

अषा॑ळ्हं यु॒त्सु पृत॑नासु॒ पप्रिं॑ स्व॒र्षाम॒प्सां वृ॒जन॑स्य गो॒पां । भ॒रे॒षु॒जां सु॑क्षि॒तिं सु॒श्रव॑सं॒ जयं॑तं॒ त्वामनु॑ मदेम सोम ॥

áṣāḷham yutsú pṛ́tanāsu páprim svarṣā́mapsā́m vṛjánasya gopā́m ǀ bhareṣujā́m sukṣitím suśrávasam jáyantam tvā́mánu madema soma ǁ

मन्त्र 22

त्वमि॒मा ओष॑धीः सोम॒ विश्वा॒स्त्वम॒पो अ॑जनय॒स्त्वं गाः । त्वमा त॑तंथो॒र्वं१॒॑तरि॑क्षं॒ त्वं ज्योति॑षा॒ वि तमो॑ ववर्थ ॥

tvámimā́ óṣadhīḥ soma víśvāstvámapó ajanayastvám gā́ḥ ǀ tvámā́ tatanthorvántárikṣam tvám jyótiṣā ví támo vavartha ǁ

मन्त्र 23

दे॒वेन॑ नो॒ मन॑सा देव सोम रा॒यो भा॒गं स॑हसावन्न॒भि यु॑ध्य । मा त्वा त॑न॒दीशि॑षे वी॒र्य॑स्यो॒भये॑भ्यः॒ प्र चि॑कित्सा॒ गवि॑ष्टौ ॥

devéna no mánasā deva soma rāyó bhāgám sahasāvannabhí yudhya ǀ mā́ tvā́ tanadī́śiṣe vīryásyobháyebhyaḥ prá cikitsā gáviṣṭau ǁ

Rigveda 1.91 — Sūkta 91 | VedaPath