Rigveda · Maṇḍala 1

Sūkta 48

मन्त्र 1

स॒ह वा॒मेन॑ न उषो॒ व्यु॑च्छा दुहितर्दिवः । स॒ह द्यु॒म्नेन॑ बृह॒ता वि॑भावरि रा॒या दे॑वि॒ दास्व॑ती ॥

sahá vāména na uṣo vyúcchā duhitardivaḥ ǀ sahá dyumnéna bṛhatā́ vibhāvari rāyā́ devi dā́svatī ǁ

मन्त्र 2

अश्वा॑वती॒र्गोम॑तीर्विश्वसु॒विदो॒ भूरि॑ च्यवंत॒ वस्त॑वे । उदी॑रय॒ प्रति॑ मा सू॒नृता॑ उष॒श्चोद॒ राधो॑ म॒घोनां॑ ॥

áśvāvatīrgómatīrviśvasuvído bhū́ri cyavanta vástave ǀ údīraya práti mā sūnṛ́tā uṣaścóda rā́dho maghónām ǁ

मन्त्र 3

उ॒वासो॒षा उ॒च्छाच्च॒ नु दे॒वी जी॒रा रथा॑नां । ये अ॑स्या आ॒चर॑णेषु दध्रि॒रे स॑मु॒द्रे न श्र॑व॒स्यवः॑ ॥

uvā́soṣā́ ucchā́cca nú devī́ jīrā́ ráthānām ǀ yé asyā ācáraṇeṣu dadhriré samudré ná śravasyávaḥ ǁ

मन्त्र 4

उषो॒ ये ते॒ प्र यामे॑षु युं॒जते॒ मनो॑ दा॒नाय॑ सू॒रयः॑ । अत्राह॒ तत्कण्व॑ एषां॒ कण्व॑तमो॒ नाम॑ गृणाति नृ॒णां ॥

úṣo yé te prá yā́meṣu yuñjáte máno dānā́ya sūráyaḥ ǀ átrā́ha tátkáṇva eṣām káṇvatamo nā́ma gṛṇāti nṛṇā́m ǁ

मन्त्र 5

आ घा॒ योषे॑व सू॒नर्यु॒षा या॑ति प्रभुंज॒ती । ज॒रयं॑ती॒ वृज॑नं प॒द्वदी॑यत॒ उत्पा॑तयति प॒क्षिणः॑ ॥

ā́ ghā yóṣeva sūnáryuṣā́ yāti prabhuñjatī́ ǀ jaráyantī vṛ́janam padvádīyata útpātayati pakṣíṇaḥ ǁ

मन्त्र 6

वि या सृ॒जति॒ सम॑नं॒ व्य१॒॑र्थिनः॑ प॒दं न वे॒त्योद॑ती । वयो॒ नकि॑ष्टे पप्ति॒वांस॑ आसते॒ व्यु॑ष्टौ वाजिनीवति ॥

ví yā́ sṛjáti sámanam vyárthínaḥ padám ná vetyódatī ǀ váyo nákiṣṭe paptivā́ṃsa āsate vyúṣṭau vājinīvati ǁ

मन्त्र 7

ए॒षायु॑क्त परा॒वतः॒ सूर्य॑स्यो॒दय॑ना॒दधि॑ । श॒तं रथे॑भिः सु॒भगो॒षा इ॒यं वि या॑त्य॒भि मानु॑षान् ॥

eṣā́yukta parāvátaḥ sū́ryasyodáyanādádhi ǀ śatám ráthebhiḥ subhágoṣā́ iyám ví yātyabhí mā́nuṣān ǁ

मन्त्र 8

विश्व॑मस्या नानाम॒ चक्ष॑से॒ जग॒ज्ज्योति॑ष्कृणोति सू॒नरी॑ । अप॒ द्वेषो॑ म॒घोनी॑ दुहि॒ता दि॒व उ॒षा उ॑च्छ॒दप॒ स्रिधः॑ ॥

víśvamasyā nānāma cákṣase jágajjyótiṣkṛṇoti sūnárī ǀ ápa dvéṣo maghónī duhitā́ divá uṣā́ ucchadápa srídhaḥ ǁ

मन्त्र 9

उष॒ आ भा॑हि भा॒नुना॑ चं॒द्रेण॑ दुहितर्दिवः । आ॒वहं॑ती॒ भूर्य॒स्मभ्यं॒ सौभ॑गं व्यु॒च्छंती॒ दिवि॑ष्टिषु ॥

úṣa ā́ bhāhi bhānúnā candréṇa duhitardivaḥ ǀ āváhantī bhū́ryasmábhyam sáubhagam vyucchántī díviṣṭiṣu ǁ

मन्त्र 10

विश्व॑स्य॒ हि प्राण॑नं॒ जीव॑नं॒ त्वे वि यदु॒च्छसि॑ सूनरि । सा नो॒ रथे॑न बृह॒ता वि॑भावरि श्रु॒धि चि॑त्रामघे॒ हवं॑ ॥

víśvasya hí prā́ṇanam jī́vanam tvé ví yáducchási sūnari ǀ sā́ no ráthena bṛhatā́ vibhāvari śrudhí citrāmaghe hávam ǁ

मन्त्र 11

उषो॒ वाजं॒ हि वंस्व॒ यश्चि॒त्रो मानु॑षे॒ जने॑ । तेना व॑ह सु॒कृतो॑ अध्व॒राँ उप॒ ये त्वा॑ गृ॒णंति॒ वह्न॑यः ॥

úṣo vā́jam hí váṃsva yáścitró mā́nuṣe jáne ǀ ténā́ vaha sukṛ́to adhvarā́m̐ úpa yé tvā gṛṇánti váhnayaḥ ǁ

मन्त्र 12

विश्वा॑न्दे॒वाँ आ व॑ह॒ सोम॑पीतये॒ऽंतरि॑क्षादुष॒स्त्वं । सास्मासु॑ धा॒ गोम॒दश्वा॑वदु॒क्थ्य१॒॑मुषो॒ वाजं॑ सु॒वीर्यं॑ ॥

víśvāndevā́m̐ ā́ vaha sómapītaye’ntárikṣāduṣastvám ǀ sā́smā́su dhā gómadáśvāvadukthyámúṣo vā́jam suvī́ryam ǁ

मन्त्र 13

यस्या॒ रुशं॑तो अ॒र्चयः॒ प्रति॑ भ॒द्रा अदृ॑क्षत । सा नो॑ र॒यिं वि॒श्ववा॑रं सु॒पेश॑समु॒षा द॑दातु॒ सुग्म्यं॑ ॥

yásyā rúśanto arcáyaḥ práti bhadrā́ ádṛkṣata ǀ sā́ no rayím viśvávāram supéśasamuṣā́ dadātu súgmyam ǁ

मन्त्र 14

ये चि॒द्धि त्वामृष॑यः॒ पूर्व॑ ऊ॒तये॑ जुहू॒रेऽव॑से महि । सा नः॒ स्तोमाँ॑ अ॒भि गृ॑णीहि॒ राध॒सोषः॑ शु॒क्रेण॑ शो॒चिषा॑ ॥

yé ciddhí tvā́mṛ́ṣayaḥ pū́rva ūtáye juhūré’vase mahi ǀ sā́ naḥ stómām̐ abhí gṛṇīhi rā́dhasóṣaḥ śukréṇa śocíṣā ǁ

मन्त्र 15

उषो॒ यद॒द्य भा॒नुना॒ वि द्वारा॑वृ॒णवो॑ दि॒वः । प्र नो॑ यच्छतादवृ॒कं पृ॒थु च्छ॒र्दिः प्र दे॑वि॒ गोम॑ती॒रिषः॑ ॥

úṣo yádadyá bhānúnā ví dvā́rāvṛṇávo diváḥ ǀ prá no yacchatādavṛkám pṛthú cchardíḥ prá devi gómatīríṣaḥ ǁ

मन्त्र 16

सं नो॑ रा॒या बृ॑ह॒ता वि॒श्वपे॑शसा मिमि॒क्ष्वा समिळा॑भि॒रा । सं द्यु॒म्नेन॑ विश्व॒तुरो॑षो महि॒ सं वाजै॑र्वाजिनीवति ॥

sám no rāyā́ bṛhatā́ viśvápeśasā mimikṣvā́ sámíḷābhirā́ ǀ sám dyumnéna viśvatúroṣo mahi sám vā́jairvājinīvati ǁ