Rigveda · Maṇḍala 1

Sūkta 24

मन्त्र 1

कस्य॑ नू॒नं क॑त॒मस्या॒मृता॑नां॒ मना॑महे॒ चारु॑ दे॒वस्य॒ नाम॑ । को नो॑ म॒ह्या अदि॑तये॒ पुन॑र्दात्पि॒तरं॑ च दृ॒शेयं॑ मा॒तरं॑ च ॥

kásya nūnám katamásyāmṛ́tānām mánāmahe cā́ru devásya nā́ma ǀ kó no mahyā́ áditaye púnardātpitáram ca dṛśéyam mātáram ca ǁ

मन्त्र 2

अ॒ग्नेर्व॒यं प्र॑थ॒मस्या॒मृता॑नां॒ मना॑महे॒ चारु॑ दे॒वस्य॒ नाम॑ । स नो॑ म॒ह्या अदि॑तये॒ पुन॑र्दात्पि॒तरं॑ च दृ॒शेयं॑ मा॒तरं॑ च ॥

agnérvayám prathamásyāmṛ́tānām mánāmahe cā́ru devásya nā́ma ǀ sá no mahyā́ áditaye púnardātpitáram ca dṛśéyam mātáram ca ǁ

मन्त्र 3

अ॒भि त्वा॑ देव सवित॒रीशा॑नं॒ वार्या॑णां । सदा॑वन्भा॒गमी॑महे ॥

abhí tvā deva savitarī́śānam vā́ryāṇām ǀ sádāvanbhāgámīmahe ǁ

मन्त्र 4

यश्चि॒द्धि त॑ इ॒त्था भगः॑ शशमा॒नः पु॒रा नि॒दः । अ॒द्वे॒षो हस्त॑योर्द॒धे ॥

yáściddhí ta itthā́ bhágaḥ śaśamānáḥ purā́ nidáḥ ǀ adveṣó hástayordadhé ǁ

मन्त्र 5

भग॑भक्तस्य ते व॒यमुद॑शेम॒ तवाव॑सा । मू॒र्धानं॑ रा॒य आ॒रभे॑ ॥

bhágabhaktasya te vayámúdaśema távā́vasā ǀ mūrdhā́nam rāyá ārábhe ǁ

मन्त्र 6

न॒हि ते॑ क्ष॒त्रं न सहो॒ न म॒न्युं वय॑श्च॒नामी प॒तयं॑त आ॒पुः । नेमा आपो॑ अनिमि॒षं चरं॑ती॒र्न ये वात॑स्य प्रमि॒नंत्यभ्वं॑ ॥

nahí te kṣatrám ná sáho ná manyúm váyaścanā́mī́ patáyanta āpúḥ ǀ némā́ ā́po animiṣám cárantīrná yé vā́tasya praminántyábhvam ǁ

मन्त्र 7

अ॒बु॒ध्ने राजा॒ वरु॑णो॒ वन॑स्यो॒र्ध्वं स्तूपं॑ ददते पू॒तद॑क्षः । नी॒चीनाः॑ स्थुरु॒परि॑ बु॒ध्न ए॑षाम॒स्मे अं॒तर्निहि॑ताः के॒तवः॑ स्युः ॥

abudhné rā́jā váruṇo vánasyordhvám stū́pam dadate pūtádakṣaḥ ǀ nīcī́nāḥ sthurupári budhná eṣāmasmé antárníhitāḥ ketávaḥ syuḥ ǁ

मन्त्र 8

उ॒रुं हि राजा॒ वरु॑णश्च॒कार॒ सूर्या॑य॒ पंथा॒मन्वे॑त॒वा उ॑ । अ॒पदे॒ पादा॒ प्रति॑धातवेऽकरु॒ताप॑व॒क्ता हृ॑दया॒विध॑श्चित् ॥

urúm hí rā́jā váruṇaścakā́ra sū́ryāya pánthāmánvetavā́ u ǀ apáde pā́dā prátidhātave’karutā́pavaktā́ hṛdayāvídhaścit ǁ

मन्त्र 9

श॒तं ते॑ राजन्भि॒षजः॑ स॒हस्र॑मु॒र्वी ग॑भी॒रा सु॑म॒तिष्टे॑ अस्तु । बाध॑स्व दू॒रे निर्ऋ॑तिं परा॒चैः कृ॒तं चि॒देनः॒ प्र मु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥

śatám te rājanbhiṣájaḥ sahásramurvī́ gabhīrā́ sumatíṣṭe astu ǀ bā́dhasva dūré nírṛtim parācáiḥ kṛtám cidénaḥ prá mumugdhyasmát ǁ

मन्त्र 10

अ॒मी य ऋक्षा॒ निहि॑तास उ॒च्चा नक्तं॒ ददृ॑श्रे॒ कुह॑ चि॒द्दिवे॑युः । अद॑ब्धानि॒ वरु॑णस्य व्र॒तानि॑ वि॒चाक॑शच्चं॒द्रमा॒ नक्त॑मेति ॥

amī́ yá ṛ́kṣā níhitāsa uccā́ náktam dádṛśre kúha ciddíveyuḥ ǀ ádabdhāni váruṇasya vratā́ni vicā́kaśaccandrámā náktameti ǁ

मन्त्र 11

तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वंद॑मान॒स्तदा शा॑स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ । अहे॑ळमानो वरुणे॒ह बो॒ध्युरु॑शंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्र मो॑षीः ॥

táttvā yāmi bráhmaṇā vándamānastádā́ śāste yájamāno havírbhiḥ ǀ áheḷamāno varuṇehá bodhyúruśaṃsa mā́ na ā́yuḥ prá moṣīḥ ǁ

मन्त्र 12

तदिन्नक्तं॒ तद्दिवा॒ मह्य॑माहु॒स्तद॒यं केतो॑ हृ॒द आ वि च॑ष्टे । शुनः॒शेपो॒ यमह्व॑द्गृभी॒तः सो अ॒स्मान्राजा॒ वरु॑णो मुमोक्तु ॥

tádínnáktam táddívā máhyamāhustádayám kéto hṛdá ā́ ví caṣṭe ǀ śúnaḥśépo yámáhvadgṛbhītáḥ só asmā́nrā́jā váruṇo mumoktu ǁ

मन्त्र 13

शुनः॒शेपो॒ ह्यह्व॑द्गृभी॒तस्त्रि॒ष्वा॑दि॒त्यं द्रु॑प॒देषु॑ ब॒द्धः । अवै॑नं॒ राजा॒ वरु॑णः ससृज्याद्वि॒द्वाँ अद॑ब्धो॒ वि मु॑मोक्तु॒ पाशा॑न् ॥

śúnaḥśépo hyáhvadgṛbhītástriṣvā́dityám drupadéṣu baddháḥ ǀ ávainam rā́jā váruṇaḥ sasṛjyādvidvā́m̐ ádabdho ví mumoktu pā́śān ǁ

मन्त्र 14

अव॑ ते॒ हेळो॑ वरुण॒ नमो॑भि॒रव॑ य॒ज्ञेभि॑रीमहे ह॒विर्भिः॑ । क्षय॑न्न॒स्मभ्य॑मसुर प्रचेता॒ राज॒न्नेनां॑सि शिश्रथः कृ॒तानि॑ ॥

áva te héḷo varuṇa námobhiráva yajñébhirīmahe havírbhiḥ ǀ kṣáyannasmábhyamasura pracetā rā́jannénāṃsi śiśrathaḥ kṛtā́ni ǁ

मन्त्र 15

उदु॑त्त॒मं व॑रुण॒ पाश॑म॒स्मदवा॑ध॒मं वि म॑ध्य॒मं श्र॑थाय । अथा॑ व॒यमा॑दित्य व्र॒ते तवाना॑गसो॒ अदि॑तये स्याम ॥

úduttamám varuṇa pā́śamasmádávādhamám ví madhyamám śrathāya ǀ áthā vayámāditya vraté távā́nāgaso áditaye syāma ǁ