Rigveda · Maṇḍala 1

Sūkta 23

मन्त्र 1

ती॒व्राः सोमा॑स॒ आ ग॑ह्या॒शीर्वं॑तः सु॒ता इ॒मे । वायो॒ तान्प्रस्थि॑तान्पिब ॥

tīvrā́ḥ sómāsa ā́ gahyāśī́rvantaḥ sutā́ imé ǀ vā́yo tā́nprásthitānpiba ǁ

मन्त्र 2

उ॒भा दे॒वा दि॑वि॒स्पृशें॑द्रवा॒यू ह॑वामहे । अ॒स्य सोम॑स्य पी॒तये॑ ॥

ubhā́ devā́ divispṛ́śendravāyū́ havāmahe ǀ asyá sómasya pītáye ǁ

मन्त्र 3

इं॒द्र॒वा॒यू म॑नो॒जुवा॒ विप्रा॑ हवंत ऊ॒तये॑ । स॒ह॒स्रा॒क्षा धि॒यस्पती॑ ॥

indravāyū́ manojúvā víprā havanta ūtáye ǀ sahasrākṣā́ dhiyáspátī ǁ

मन्त्र 4

मि॒त्रं व॒यं ह॑वामहे॒ वरु॑णं॒ सोम॑पीतये । ज॒ज्ञा॒ना पू॒तद॑क्षसा ॥

mitrám vayám havāmahe váruṇam sómapītaye ǀ jajñānā́ pūtádakṣasā ǁ

मन्त्र 5

ऋ॒तेन॒ यावृ॑ता॒वृधा॑वृ॒तस्य॒ ज्योति॑ष॒स्पती॑ । ता मि॒त्रावरु॑णा हुवे ॥

ṛténa yā́vṛtāvṛ́dhāvṛtásya jyótiṣaspátī ǀ tā́ mitrā́váruṇā huve ǁ

मन्त्र 6

वरु॑णः प्रावि॒ता भु॑वन्मि॒त्रो विश्वा॑भिरू॒तिभिः॑ । कर॑तां नः सु॒राध॑सः ॥

váruṇaḥ prāvitā́ bhuvanmitró víśvābhirūtíbhiḥ ǀ káratām naḥ surā́dhasaḥ ǁ

मन्त्र 7

म॒रुत्वं॑तं हवामह॒ इंद्र॒मा सोम॑पीतये । स॒जूर्ग॒णेन॑ तृंपतु ॥

marútvantam havāmaha índramā́ sómapītaye ǀ sajū́rgaṇéna tṛmpatu ǁ

मन्त्र 8

इंद्र॑ज्येष्ठा॒ मरु॑द्गणा॒ देवा॑सः॒ पूष॑रातयः । विश्वे॒ मम॑ श्रुता॒ हवं॑ ॥

índrajyeṣṭhā márudgaṇā dévāsaḥ pū́ṣarātayaḥ ǀ víśve máma śrutā hávam ǁ

मन्त्र 9

ह॒त वृ॒त्रं सु॑दानव॒ इंद्रे॑ण॒ सह॑सा यु॒जा । मा नो॑ दुः॒शंस॑ ईशत ॥

hatá vṛtrám sudānava índreṇa sáhasā yujā́ ǀ mā́ no duḥśáṃsa īśata ǁ

मन्त्र 10

विश्वा॑न्दे॒वान्ह॑वामहे म॒रुतः॒ सोम॑पीतये । उ॒ग्रा हि पृश्नि॑मातरः ॥

víśvāndevā́nhavāmahe marútaḥ sómapītaye ǀ ugrā́ hí pṛ́śnimātaraḥ ǁ

मन्त्र 11

जय॑तामिव तन्य॒तुर्म॒रुता॑मेति धृष्णु॒या । यच्छुभं॑ या॒थना॑ नरः ॥

jáyatāmiva tanyatúrmarútāmeti dhṛṣṇuyā́ ǀ yácchúbham yāthánā naraḥ ǁ

मन्त्र 12

ह॒स्का॒राद्वि॒द्युत॒स्पर्यतो॑ जा॒ता अ॑वंतु नः । म॒रुतो॑ मृळयंतु नः ॥

haskārā́dvidyútaspáryáto jātā́ avantu naḥ ǀ marúto mṛḷayantu naḥ ǁ

मन्त्र 13

आ पू॑षञ्चि॒त्रब॑र्हिष॒माघृ॑णे ध॒रुणं॑ दि॒वः । आजा॑ न॒ष्टं यथा॑ प॒शुं ॥

ā́ pūṣañcitrábarhiṣamā́ghṛṇe dharúṇam diváḥ ǀ ā́jā naṣṭám yáthā paśúm ǁ

मन्त्र 14

पू॒षा राजा॑न॒माघृ॑णि॒रप॑गूळ्हं॒ गुहा॑ हि॒तं । अविं॑दच्चि॒त्रब॑र्हिषं ॥

pūṣā́ rā́jānamā́ghṛṇirápagūḷham gúhā hitám ǀ ávindaccitrábarhiṣam ǁ

मन्त्र 15

उ॒तो स मह्य॒मिंदु॑भिः॒ षड्यु॒क्ताँ अ॑नु॒सेषि॑धत् । गोभि॒र्यवं॒ न च॑र्कृषत् ॥

utó sá máhyamíndubhiḥ ṣáḍyuktā́m̐ anuséṣidhat ǀ góbhiryávam ná carkṛṣat ǁ

मन्त्र 16

अं॒बयो॑ यं॒त्यध्व॑भिर्जा॒मयो॑ अध्वरीय॒तां । पृं॒च॒तीर्मधु॑ना॒ पयः॑ ॥

ambáyo yantyádhvabhirjāmáyo adhvarīyatā́m ǀ pṛñcatī́rmádhunā páyaḥ ǁ

मन्त्र 17

अ॒मूर्या उप॒ सूर्ये॒ याभि॑र्वा॒ सूर्यः॑ स॒ह । ता नो॑ हिन्वंत्वध्व॒रं ॥

amū́ryā́ úpa sū́rye yā́bhirvā sū́ryaḥ sahá ǀ tā́ no hinvantvadhvarám ǁ

मन्त्र 18

अ॒पो दे॒वीरुप॑ ह्वये॒ यत्र॒ गावः॒ पिबं॑ति नः । सिंधु॑भ्यः॒ कर्त्वं॑ ह॒विः ॥

apó devī́rúpa hvaye yátra gā́vaḥ píbanti naḥ ǀ síndhubhyaḥ kártvam havíḥ ǁ

मन्त्र 19

अ॒प्स्वं१॒॑तर॒मृत॑म॒प्सु भे॑ष॒जम॒पामु॒त प्रश॑स्तये । देवा॒ भव॑त वा॒जिनः॑ ॥

apsvántáramṛ́tamapsú bheṣajámapā́mutá práśastaye ǀ dévā bhávata vājínaḥ ǁ

मन्त्र 20

अ॒प्सु मे॒ सोमो॑ अब्रवीदं॒तर्विश्वा॑नि भेष॒जा । अ॒ग्निं च॑ वि॒श्वशं॑भुव॒माप॑श्च वि॒श्वभे॑षजीः ॥

apsú me sómo abravīdantárvíśvāni bheṣajā́ ǀ agním ca viśváśambhuvamā́paśca viśvábheṣajīḥ ǁ

मन्त्र 21

आपः॑ पृणी॒त भे॑ष॒जं वरू॑थं त॒न्वे॒३॒॑ मम॑ । ज्योक् च॒ सूर्यं॑ दृ॒शे ॥

ā́paḥ pṛṇītá bheṣajám várūtham tanvé máma ǀ jyók ca sū́ryam dṛśé ǁ

मन्त्र 22

इ॒दमा॑पः॒ प्र व॑हत॒ यत्किं च॑ दुरि॒तं मयि॑ । यद्वा॒हम॑भिदु॒द्रोह॒ यद्वा॑ शे॒प उ॒तानृ॑तं ॥

idámāpaḥ prá vahata yátkím ca duritám máyi ǀ yádvāhámabhidudróha yádvā śepá utā́nṛtam ǁ

मन्त्र 23

आपो॑ अ॒द्यान्व॑चारिषं॒ रसे॑न॒ सम॑गस्महि । पय॑स्वानग्न॒ आ ग॑हि॒ तं मा॒ सं सृ॑ज॒ वर्च॑सा ॥

ā́po adyā́nvacāriṣam rásena sámagasmahi ǀ páyasvānagna ā́ gahi tám mā sám sṛja várcasā ǁ

मन्त्र 24

सं मा॑ग्ने॒ वर्च॑सा सृज॒ सं प्र॒जया॒ समायु॑षा । वि॒द्युर्मे॑ अस्य दे॒वा इंद्रो॑ विद्यात्स॒ह ऋषि॑भिः ॥

sám māgne várcasā sṛja sám prajáyā sámā́yuṣā ǀ vidyúrme asya devā́ índro vidyātsahá ṛ́ṣibhiḥ ǁ