ಇಂದ್ರಾ॒ವರು॑ಣಯೋರ॒ಹಂ ಸ॒ಮ್ರಾಜೋ॒ರವ॒ ಆ ವೃ॑ಣೇ । ತಾ ನೋ॑ ಮೃಳಾತ ಈ॒ದೃಶೇ॑ ॥
इंद्रा॒वरु॑णयोर॒हं स॒म्राजो॒रव॒ आ वृ॑णे । ता नो॑ मृळात ई॒दृशे॑ ॥
ಮಂತ್ರಗಳು 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9
ಇಂದ್ರಾ॒ವರು॑ಣಯೋರ॒ಹಂ ಸ॒ಮ್ರಾಜೋ॒ರವ॒ ಆ ವೃ॑ಣೇ । ತಾ ನೋ॑ ಮೃಳಾತ ಈ॒ದೃಶೇ॑ ॥
इंद्रा॒वरु॑णयोर॒हं स॒म्राजो॒रव॒ आ वृ॑णे । ता नो॑ मृळात ई॒दृशे॑ ॥
ಗಂತಾ॑ರಾ॒ ಹಿ ಸ್ಥೋಽವ॑ಸೇ॒ ಹವಂ॒ ವಿಪ್ರ॑ಸ್ಯ॒ ಮಾವ॑ತಃ । ಧ॒ರ್ತಾರಾ॑ ಚರ್ಷಣೀ॒ನಾಂ ॥
गंता॑रा॒ हि स्थोऽव॑से॒ हवं॒ विप्र॑स्य॒ माव॑तः । ध॒र्तारा॑ चर्षणी॒नां ॥
ಅ॒ನು॒ಕಾ॒ಮಂ ತ॑ರ್ಪಯೇಥಾ॒ಮಿಂದ್ರಾ॑ವರುಣ ರಾ॒ಯ ಆ । ತಾ ವಾಂ॒ ನೇದಿ॑ಷ್ಠಮೀಮಹೇ ॥
अ॒नु॒का॒मं त॑र्पयेथा॒मिंद्रा॑वरुण रा॒य आ । ता वां॒ नेदि॑ष्ठमीमहे ॥
ಯು॒ವಾಕು॒ ಹಿ ಶಚೀ॑ನಾಂ ಯು॒ವಾಕು॑ ಸುಮತೀ॒ನಾಂ । ಭೂ॒ಯಾಮ॑ ವಾಜ॒ದಾವ್ನಾಂ॑ ॥
यु॒वाकु॒ हि शची॑नां यु॒वाकु॑ सुमती॒नां । भू॒याम॑ वाज॒दाव्नां॑ ॥
ಇಂದ್ರಃ॑ ಸಹಸ್ರ॒ದಾವ್ನಾಂ॒ ವರು॑ಣಃ॒ ಶಂಸ್ಯಾ॑ನಾಂ । ಕ್ರತು॑ರ್ಭವತ್ಯು॒ಕ್ಥ್ಯಃ॑ ॥
इंद्रः॑ सहस्र॒दाव्नां॒ वरु॑णः॒ शंस्या॑नां । क्रतु॑र्भवत्यु॒क्थ्यः॑ ॥
ತಯೋ॒ರಿದವ॑ಸಾ ವ॒ಯಂ ಸ॒ನೇಮ॒ ನಿ ಚ॑ ಧೀಮಹಿ । ಸ್ಯಾದು॒ತ ಪ್ರ॒ರೇಚ॑ನಂ ॥
तयो॒रिदव॑सा व॒यं स॒नेम॒ नि च॑ धीमहि । स्यादु॒त प्र॒रेच॑नं ॥
ಇಂದ್ರಾ॑ವರುಣ ವಾಮ॒ಹಂ ಹು॒ವೇ ಚಿ॒ತ್ರಾಯ॒ ರಾಧ॑ಸೇ । ಅ॒ಸ್ಮಾನ್ತ್ಸು ಜಿ॒ಗ್ಯುಷ॑ಸ್ಕೃತಂ ॥
इंद्रा॑वरुण वाम॒हं हु॒वे चि॒त्राय॒ राध॑से । अ॒स्मान्त्सु जि॒ग्युष॑स्कृतं ॥
ಇಂದ್ರಾ॑ವರುಣ॒ ನೂ ನು ವಾಂ॒ ಸಿಷಾ॑ಸಂತೀಷು ಧೀ॒ಷ್ವಾ । ಅ॒ಸ್ಮಭ್ಯಂ॒ ಶರ್ಮ॑ ಯಚ್ಛತಂ ॥
इंद्रा॑वरुण॒ नू नु वां॒ सिषा॑संतीषु धी॒ष्वा । अ॒स्मभ्यं॒ शर्म॑ यच्छतं ॥
ಪ್ರ ವಾ॑ಮಶ್ನೋತು ಸುಷ್ಟು॒ತಿರಿಂದ್ರಾ॑ವರುಣ॒ ಯಾಂ ಹು॒ವೇ । ಯಾಮೃ॒ಧಾಥೇ॑ ಸ॒ಧಸ್ತು॑ತಿಂ ॥
प्र वा॑मश्नोतु सुष्टु॒तिरिंद्रा॑वरुण॒ यां हु॒वे । यामृ॒धाथे॑ स॒धस्तु॑तिं ॥
ಈ ಸೂಕ್ತದಲ್ಲಿ ಋಷಿಯು ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ವರುಣ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾನ್ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರನು ಶೌರ್ಯ, ವಿಜಯ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ದ್ಯೋತಕನಾದರೆ, ವರುಣನು ವಿಶ್ವದ ನಿಯಮ (ಋತ), ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆಯ ಪ್ರತೀಕ. ಈ ಇಬ್ಬರ ಸಮನ್ವಯವು ಮಾನವನ ಬಾಹ್ಯ ಹಾಗೂ ಆಂತರಿಕ ಉನ್ನತಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ಋಷಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ದೇವತೆಗಳ ಕರುಣೆಯನ್ನು ಕೋರುತ್ತಾ, ತಾನು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಇಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದು ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಲೌಕಿಕ ಸಂಪತ್ತಿಗಲ್ಲದೆ, ಉದಾತ್ತವಾದ ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಮಾಡಲಾದ ಅಂತರಂಗದ ಒಡನಾಟವಾಗಿದೆ.
ಮಂತ್ರ 1: I invoke the protection of Indra and Varuna, the universal sovereigns; may both of them be gracious to us in such a plight.
ಮಂತ್ರ 2: You are indeed the approachees for help, coming to the call of the wise worshipper, you who are the sustainers of all peoples.
ಮಂತ್ರ 3: O Indra and Varuna, may you be satisfied according to our desire with the wealth we invoke; we seek you both most near.
ಮಂತ್ರ 4: May we ever be closely allied with your energies, closely allied with your right understandings, and with your liberal bounties.
ಮಂತ್ರ 5: Indra is the master of thousand-fold bounties, Varuna of praiseworthy virtues; both are the dynamic will worthy of our hymns.
ಮಂತ್ರ 6: Through their protection may we indeed attain and firmly hold wealth, and may there be even an overflow of abundance.
ಮಂತ್ರ 7: O Indra and Varuna, I invoke you both for wondrous wealth; make us truly victorious.
ಮಂತ್ರ 8: O Indra and Varuna, time and again in these eager prayers of ours, grant us shelter and safety.
ಮಂತ್ರ 9: May our beautiful hymn reach you both, O Indra and Varuna, which I invoke, and which joint-praise you make prosperous.
ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಸಾಯಣರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾಷ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪದಗಳ ನೇರ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಂತೆ ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ವರುಣರು ದೈವಿಕ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ವಿಶಾಲತೆಯ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಕನ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಇನ್ದ್ರಾವರುಣಯೋಃ | इन्द्रावरुणयोः | of Indra and Varuna |
| ಅಹಮ್ | अहम् | I |
| ಸಮ್ರಾಜೋಃ | सम्राजोः | of the two supreme rulers |
| ಅವಃ | अवः | protection, help |
| ಆ ವೃಣೇ | आ वृणे | I choose, I invoke |
| ತಾ | ता | both of them |
| ನಃ | नः | to us |
| ಮೃಳಾತಃ | मृळातः | may they be gracious |
| ಈದೃಶೇ | ईदृशे | in such a circumstance |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಗನ್ತಾರಾ | गन्तारा | the two goers/approachers |
| ಹಿ | हि | indeed, surely |
| ಸ್ಥಃ | स्थः | you both are |
| ಅವಸೇ | अवसे | for protection |
| ಹವಮ್ | हवम् | call, invocation |
| ವಿಪ್ರಸ್ಯ | विप्रस्य | of the wise, inspired poet |
| ಮಾವತಃ | मावतः | like me |
| ಧರ್ತಾರಾ | धर्तारा | the two sustainers |
| ಚರ್ಷಣೀನಾಮ್ | चर्षणीनाम् | of human settlements/peoples |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಅನುಕಾಮಮ್ | अनुकामम् | according to desire |
| ತರ್ಪಯೇಥಾಮ್ | तर्पयेथाम् | may you be satisfied/gladdened |
| ಇನ್ದ್ರಾವರುಣಾ | इन्द्रावरुणा | O Indra and Varuna |
| ರಾಯಃ | रायः | of wealth |
| ಆ | आ | towards, fully |
| ತಾ | ता | both of you |
| ವಾಮ್ | वाम् | you both |
| ನೇದಿಷ್ಠಮ್ | नेदिष्ठम् | closest, nearest |
| ಈಮಹೇ | ईमहे | we beseech, we invoke |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಯುವಾಕು | युवाकु | associated with you both |
| ಹಿ | हि | indeed |
| ಶಚೀನಾಮ್ | शचीनाम् | of powers, deeds of might |
| ಸುಮತೀನಾಮ್ | सुमतीनाम् | of good thoughts/graces |
| ಭೂಯಾಮ | भूयाम | may we be |
| ವಾಜದಾವ್ನಾಮ್ | वाजदाव्नाम् | of the givers of strength/prize |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಇನ್ದ್ರಃ | इन्द्रः | Indra |
| ಸಹಸ್ರದಾವ್ನಾಮ್ | सहस्रदाव्नाम् | of thousand-givers |
| ವರುಣಃ | वरुणः | Varuna |
| ಶಂಸ್ಯಾನಾಮ್ | शंस्यानाम् | of praiseworthy things |
| ಕ್ರತುಃ | क्रतुः | will, sacrifice, intellect |
| ಭವತಿ | भवति | becomes, is |
| ಉಕ್ಥ್ಯಃ | उक्थ्यः | worthy of hymns |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ತಯೋಃ | तयोः | of both of them |
| ಇತ್ | इत् | indeed, particle of emphasis |
| ಅವಸಾ | अवसा | with protection/help |
| ವಯಮ್ | वयम् | we |
| ಸನೇಮ | सनेम | may we gain/win |
| ನಿ ಚ ಧೀಮಹಿ | नि च धीमहि | and may we firmly establish/hold |
| ಸ್ಯಾತ್ | स्यात् | may there be |
| ಉತ | उत | and, also |
| ಪ್ರರೇಚನಮ್ | प्ररेचनम् | surplus, overflowing abundance |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಇನ್ದ್ರಾವರುಣಾ | इन्द्रावरुणा | O Indra and Varuna |
| ವಾಮ್ | वाम् | you both |
| ಅಹಮ್ | अहम् | I |
| ಹುವೇ | हुवे | I call, invoke |
| ಚಿತ್ರಾಯ | चित्राय | for wondrous, variegated |
| ರಾಧಸೇ | राधसे | for bounty/gift |
| ಅಸ್ಮಾನ್ | अस्मान् | us |
| ಸು | सु | well, truly |
| ಜಿಗ್ಯುಷಃ | जिग्युषः | victorious |
| ಕೃತಮ್ | कृतम् | make, render |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಇನ್ದ್ರಾವರುಣಾ | इन्द्रावरुणा | O Indra and Varuna |
| ನು ನು | नु नु | now and again, repeatedly |
| ವಾಮ್ | वाम् | to you both |
| ಸಿಸಾಸನ್ತೀಷು | सिसासन्तीषु | in eager to win / striving |
| ಧೀಷು | धीषु | in prayers/thoughts |
| ಆ | आ | towards |
| ಅಸ್ಮಭ್ಯಮ್ | अस्मभ्यम् | to us |
| ಶರ್ಮ | शर्म | shelter, peace, protection |
| ಯಚ್ಛತಮ್ | यच्छतम् | grant, bestow |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಪ್ರ | प्र | forth, forward |
| ವಾಮ್ | वाम् | you both |
| ಅಶ್ನೋತು | अश्नोतु | may it reach |
| ಸುಸ್ತುತಿಃ | सुस्तुतिः | good praise, hymn |
| ಇನ್ದ್ರಾವರುಣಾ | इन्द्रावरुणा | O Indra and Varuna |
| ಯಾಮ್ | याम् | which |
| ಹುವೇ | हुवे | I invoke |
| ಋಧಾಥೇ | ऋधाथे | you make prosperous/grow |
| ಸಧಸ್ತುತಿಮ್ | सधस्तुतिम् | joint praise/common hymn |
ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ವರುಣರು ದ್ವಿಚಕ್ರದಂತೆ – ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯ ಚಕ್ರ, ಮತ್ತೊಂದು ನೀತಿಯ ಚಕ್ರ; ಇವೆರಡೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ರಥವನ್ನು ವಿಜಯದತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತವೆ.