Rigveda · Maṇḍala 1

Sūkta 141

मन्त्र 1

बळि॒त्था तद्वपु॑षे धायि दर्श॒तं दे॒वस्य॒ भर्गः॒ सह॑सो॒ यतो॒ जनि॑ । यदी॒मुप॒ ह्वर॑ते॒ साध॑ते म॒तिर्ऋ॒तस्य॒ धेना॑ अनयंत स॒स्रुतः॑ ॥

báḷitthā́ tádvápuṣe dhāyi darśatám devásya bhárgaḥ sáhaso yáto jáni ǀ yádīmúpa hvárate sā́dhate matírṛtásya dhénā anayanta sasrútaḥ ǁ

मन्त्र 2

पृ॒क्षो वपुः॑ पितु॒मान्नित्य॒ आ श॑ये द्वि॒तीय॒मा स॒प्तशि॑वासु मा॒तृषु॑ । तृ॒तीय॑मस्य वृष॒भस्य॑ दो॒हसे॒ दश॑प्रमतिं जनयंत॒ योष॑णः ॥

pṛkṣó vápuḥ pitumā́nnítya ā́ śaye dvitī́yamā́ saptáśivāsu mātṛ́ṣu ǀ tṛtī́yamasya vṛṣabhásya doháse dáśapramatim janayanta yóṣaṇaḥ ǁ

मन्त्र 3

निर्यदीं॑ बु॒ध्नान्म॑हि॒षस्य॒ वर्प॑स ईशा॒नासः॒ शव॑सा॒ क्रंत॑ सू॒रयः॑ । यदी॒मनु॑ प्र॒दिवो॒ मध्व॑ आध॒वे गुहा॒ संतं॑ मात॒रिश्वा॑ मथा॒यति॑ ॥

níryádīm budhnā́nmahiṣásya várpasa īśānā́saḥ śávasā kránta sūráyaḥ ǀ yádīmánu pradívo mádhva ādhavé gúhā sántam mātaríśvā mathāyáti ǁ

मन्त्र 4

प्र यत्पि॒तुः प॑र॒मान्नी॒यते॒ पर्या पृ॒क्षुधो॑ वी॒रुधो॒ दंसु॑ रोहति । उ॒भा यद॑स्य ज॒नुषं॒ यदिन्व॑त॒ आदिद्यवि॑ष्ठो अभवद्घृ॒णा शुचिः॑ ॥

prá yátpitúḥ paramā́nnīyáte páryā́ pṛkṣúdho vīrúdho dáṃsu rohati ǀ ubhā́ yádasya janúṣam yádínvata ā́dídyáviṣṭho abhavadghṛṇā́ śúciḥ ǁ

मन्त्र 5

आदिन्मा॒तॄरावि॑श॒द्यास्वा शुचि॒रहिं॑स्यमान उर्वि॒या वि वा॑वृधे । अनु॒ यत्पूर्वा॒ अरु॑हत्सना॒जुवो॒ नि नव्य॑सी॒ष्वव॑रासु धावते ॥

ā́dínmātṝ́rā́viśadyā́svā́ śúciráhiṃsyamāna urviyā́ ví vāvṛdhe ǀ ánu yátpū́rvā áruhatsanājúvo ní návyasīṣvávarāsu dhāvate ǁ

मन्त्र 6

आदिद्धोता॑रं वृणते॒ दिवि॑ष्टिषु॒ भग॑मिव पपृचा॒नास॑ ऋंजते । दे॒वान्यत्क्रत्वा॑ म॒ज्मना॑ पुरुष्टु॒तो मर्तं॒ शंसं॑ वि॒श्वधा॒ वेति॒ धाय॑से ॥

ā́díddhótāram vṛṇate díviṣṭiṣu bhágamiva papṛcānā́sa ṛñjate ǀ devā́nyátkrátvā majmánā puruṣṭutó mártam śáṃsam viśvádhā véti dhā́yase ǁ

मन्त्र 7

वि यदस्था॑द्यज॒तो वात॑चोदितो ह्वा॒रो न वक्वा॑ ज॒रणा॒ अना॑कृतः । तस्य॒ पत्म॑न्द॒क्षुषः॑ कृ॒ष्णजं॑हसः॒ शुचि॑जन्मनो॒ रज॒ आ व्य॑ध्वनः ॥

ví yádásthādyajató vā́tacodito hvāró ná vákvā jaráṇā ánākṛtaḥ ǀ tásya pátmandakṣúṣaḥ kṛṣṇájaṃhasaḥ śúcijanmano rája ā́ vyádhvanaḥ ǁ

मन्त्र 8

रथो॒ न या॒तः शिक्व॑भिः कृ॒तो द्यामंगे॑भिररु॒षेभि॑रीयते । आद॑स्य॒ ते कृ॒ष्णासो॑ दक्षि सू॒रयः॒ शूर॑स्येव त्वे॒षथा॑दीषते॒ वयः॑ ॥

rátho ná yātáḥ śíkvabhiḥ kṛtó dyā́máṅgebhiraruṣébhirīyate ǀ ā́dasya té kṛṣṇā́so dakṣi sūráyaḥ śū́rasyeva tveṣáthādīṣate váyaḥ ǁ

मन्त्र 9

त्वया॒ ह्य॑ग्ने॒ वरु॑णो धृ॒तव्र॑तो मि॒त्रः शा॑श॒द्रे अ॑र्य॒मा सु॒दान॑वः । यत्सी॒मनु॒ क्रतु॑ना वि॒श्वथा॑ वि॒भुर॒रान्न ने॒मिः प॑रि॒भूरजा॑यथाः ॥

tváyā hyágne váruṇo dhṛtávrato mitráḥ śāśadré aryamā́ sudā́navaḥ ǀ yátsīmánu krátunā viśváthā vibhúrarā́nná nemíḥ paribhū́rájāyathāḥ ǁ

मन्त्र 10

त्वम॑ग्ने शशमा॒नाय॑ सुन्व॒ते रत्नं॑ यविष्ठ दे॒वता॑तिमिन्वसि । तं त्वा॒ नु नव्यं॑ सहसो युवन्व॒यं भगं॒ न का॒रे म॑हिरत्न धीमहि ॥

tvámagne śaśamānā́ya sunvaté rátnam yaviṣṭha devátātiminvasi ǀ tám tvā nú návyam sahaso yuvanvayám bhágam ná kāré mahiratna dhīmahi ǁ

मन्त्र 11

अ॒स्मे र॒यिं न स्वर्थं॒ दमू॑नसं॒ भगं॒ दक्षं॒ न प॑पृचासि धर्ण॒सिं । र॒श्मीँरि॑व॒ यो यम॑ति॒ जन्म॑नी उ॒भे दे॒वानां॒ शंस॑मृ॒त आ च॑ सु॒क्रतुः॑ ॥

asmé rayím ná svártham dámūnasam bhágam dákṣam ná papṛcāsi dharṇasím ǀ raśmī́m̐riva yó yámati jánmanī ubhé devā́nām śáṃsamṛtá ā́ ca sukrátuḥ ǁ

मन्त्र 12

उ॒त नः॑ सु॒द्योत्मा॑ जी॒राश्वो॒ होता॑ मं॒द्रः शृ॑णवच्चं॒द्रर॑थः । स नो॑ नेष॒न्नेष॑तमै॒रमू॑रो॒ऽग्निर्वा॒मं सु॑वि॒तं वस्यो॒ अच्छ॑ ॥

utá naḥ sudyótmā jīrā́śvo hótā mandráḥ śṛṇavaccandrárathaḥ ǀ sá no neṣannéṣatamairámūro’gnírvāmám suvitám vásyo áccha ǁ

मन्त्र 13

अस्ता॑व्य॒ग्निः शिमी॑वद्भिर॒र्कैः साम्रा॑ज्याय प्रत॒रं दधा॑नः । अ॒मी च॒ ये म॒घवा॑नो व॒यं च॒ मिहं॒ न सूरो॒ अति॒ निष्ट॑तन्युः ॥

ástāvyagníḥ śímīvadbhirarkáiḥ sā́mrājyāya pratarám dádhānaḥ ǀ amī́ ca yé maghávāno vayám ca míham ná sū́ro áti níṣṭatanyuḥ ǁ