Rigveda · Maṇḍala 1

Sūkta 140

मन्त्र 1

वे॒दि॒षदे॑ प्रि॒यधा॑माय सु॒द्युते॑ धा॒सिमि॑व॒ प्र भ॑रा॒ योनि॑म॒ग्नये॑ । वस्त्रे॑णेव वासया॒ मन्म॑ना॒ शुचिं॑ ज्यो॒तीर॑थं शु॒क्रव॑र्णं तमो॒हनं॑ ॥

vediṣáde priyádhāmāya sudyúte dhāsímiva prá bharā yónimagnáye ǀ vástreṇeva vāsayā mánmanā śúcim jyotī́ratham śukrávarṇam tamohánam ǁ

मन्त्र 2

अ॒भि द्वि॒जन्मा॑ त्रि॒वृदन्न॑मृज्यते संवत्स॒रे वा॑वृधे ज॒ग्धमी॒ पुनः॑ । अ॒न्यस्या॒सा जि॒ह्वया॒ जेन्यो॒ वृषा॒ न्य१॒॑न्येन॑ व॒निनो॑ मृष्ट वार॒णः ॥

abhí dvijánmā trivṛ́dánnamṛjyate saṃvatsaré vāvṛdhe jagdhámī púnaḥ ǀ anyásyāsā́ jihváyā jényo vṛ́ṣā nyányéna vaníno mṛṣṭa vāraṇáḥ ǁ

मन्त्र 3

कृ॒ष्ण॒प्रुतौ॑ वेवि॒जे अ॑स्य स॒क्षिता॑ उ॒भा त॑रेते अ॒भि मा॒तरा॒ शिशुं॑ । प्रा॒चाजि॑ह्वं ध्व॒सयं॑तं तृषु॒च्युत॒मा साच्यं॒ कुप॑यं॒ वर्ध॑नं पि॒तुः ॥

kṛṣṇaprútau vevijé asya sakṣítā ubhā́ tarete abhí mātárā śíśum ǀ prācā́jihvam dhvasáyantam tṛṣucyútamā́ sā́cyam kúpayam várdhanam pitúḥ ǁ

मन्त्र 4

मु॒मु॒क्ष्वो॒३॒॑ मन॑वे मानवस्य॒ते र॑घु॒द्रुवः॑ कृ॒ष्णसी॑तास ऊ॒ जुवः॑ । अ॒स॒म॒ना अ॑जि॒रासो॑ रघु॒ष्यदो॒ वात॑जूता॒ उप॑ युज्यंत आ॒शवः॑ ॥

mumukṣvó mánave mānavasyaté raghudrúvaḥ kṛṣṇásītāsa ū júvaḥ ǀ asamanā́ ajirā́so raghuṣyádo vā́tajūtā úpa yujyanta āśávaḥ ǁ

मन्त्र 5

आद॑स्य॒ ते ध्व॒सयं॑तो॒ वृथे॑रते कृ॒ष्णमभ्वं॒ महि॒ वर्पः॒ करि॑क्रतः । यत्सीं॑ म॒हीम॒वनिं॒ प्राभि मर्मृ॑शदभिश्व॒सन्त्स्त॒नय॒न्नेति॒ नान॑दत् ॥

ā́dasya té dhvasáyanto vṛ́therate kṛṣṇámábhvam máhi várpaḥ kárikrataḥ ǀ yátsīm mahī́mavánim prā́bhí mármṛśadabhiśvasántstanáyannéti nā́nadat ǁ

मन्त्र 6

भूष॒न्न योऽधि॑ ब॒भ्रूषु॒ नम्न॑ते॒ वृषे॑व॒ पत्नी॑र॒भ्ये॑ति॒ रोरु॑वत् । ओ॒जा॒यमा॑नस्त॒न्व॑श्च शुंभते भी॒मो न शृंगा॑ दविधाव दु॒र्गृभिः॑ ॥

bhū́ṣanná yó’dhi babhrū́ṣu námnate vṛ́ṣeva pátnīrabhyéti róruvat ǀ ojāyámānastanváśca śumbhate bhīmó ná śṛ́ṅgā davidhāva durgṛ́bhiḥ ǁ

मन्त्र 7

स सं॒स्तिरो॑ वि॒ष्टिरः॒ सं गृ॑भायति जा॒नन्ने॒व जा॑न॒तीर्नित्य॒ आ श॑ये । पुन॑र्वर्धंते॒ अपि॑ यंति दे॒व्य॑म॒न्यद्वर्पः॑ पि॒त्रोः कृ॑ण्वते॒ सचा॑ ॥

sá saṃstíro viṣṭíraḥ sám gṛbhāyati jānánnevá jānatī́rnítya ā́ śaye ǀ púnarvardhante ápi yanti devyámanyádvárpaḥ pitróḥ kṛṇvate sácā ǁ

मन्त्र 8

तम॒ग्रुवः॑ के॒शिनीः॒ सं हि रे॑भि॒र ऊ॒र्ध्वास्त॑स्थुर्म॒म्रुषीः॒ प्रायवे॒ पुनः॑ । तासां॑ ज॒रां प्र॑मुं॒चन्ने॑ति॒ नान॑द॒दसुं॒ परं॑ ज॒नय॑ञ्जी॒वमस्तृ॑तं ॥

támagrúvaḥ keśínīḥ sám hí rebhirá ūrdhvā́stasthurmamrúṣīḥ prā́yáve púnaḥ ǀ tā́sām jarā́m pramuñcánneti nā́nadadásum páram janáyañjīvámástṛtam ǁ

मन्त्र 9

अ॒धी॒वा॒सं परि॑ मा॒तू रि॒हन्नह॑ तुवि॒ग्रेभिः॒ सत्व॑भिर्याति॒ वि ज्रयः॑ । वयो॒ दध॑त्प॒द्वते॒ रेरि॑ह॒त्सदानु॒ श्येनी॑ सचते वर्त॒नीरह॑ ॥

adhīvāsám pári mātū́ rihánnáha tuvigrébhiḥ sátvabhiryāti ví jráyaḥ ǀ váyo dádhatpadváte rérihatsádā́nu śyénī sacate vartanī́ráha ǁ

मन्त्र 10

अ॒स्माक॑मग्ने म॒घव॑त्सु दीदि॒ह्यध॒ श्वसी॑वान्वृष॒भो दमू॑नाः । अ॒वास्या॒ शिशु॑मतीरदीदे॒र्वर्मे॑व यु॒त्सु प॑रि॒जर्भु॑राणः ॥

asmā́kamagne maghávatsu dīdihyádha śvásīvānvṛṣabhó dámūnāḥ ǀ avā́syā śíśumatīradīdervármeva yutsú parijárbhurāṇaḥ ǁ

मन्त्र 11

इ॒दम॑ग्ने॒ सुधि॑तं॒ दुर्धि॑ता॒दधि॑ प्रि॒यादु॑ चि॒न्मन्म॑नः॒ प्रेयो॑ अस्तु ते । यत्ते॑ शु॒क्रं त॒न्वो॒३॒॑ रोच॑ते॒ शुचि॒ तेना॒स्मभ्यं॑ वनसे॒ रत्न॒मा त्वं ॥

idámagne súdhitam dúrdhitādádhi priyā́du cinmánmanaḥ préyo astu te ǀ yátte śukrám tanvó rócate śúci ténāsmábhyam vanase rátnamā́ tvám ǁ

मन्त्र 12

रथा॑य॒ नाव॑मु॒त नो॑ गृ॒हाय॒ नित्या॑रित्रां प॒द्वतीं॑ रास्यग्ने । अ॒स्माकं॑ वी॒राँ उ॒त नो॑ म॒घोनो॒ जनां॑श्च॒ या पा॒रया॒च्छर्म॒ या च॑ ॥

ráthāya nā́vamutá no gṛhā́ya nítyāritrām padvátīm rāsyagne ǀ asmā́kam vīrā́m̐ utá no maghóno jánāṃśca yā́ pāráyācchárma yā́ ca ǁ

मन्त्र 13

अ॒भी नो॑ अग्न उ॒क्थमिज्जु॑गुर्या॒ द्यावा॒क्षामा॒ सिंध॑वश्च॒ स्वगू॑र्ताः । गव्यं॒ यव्यं॒ यंतो॑ दी॒र्घाहेषं॒ वर॑मरु॒ण्यो॑ वरंत ॥

abhī́ no agna ukthámíjjuguryā dyā́vākṣā́mā síndhavaśca svágūrtāḥ ǀ gávyam yávyam yánto dīrghā́héṣam váramaruṇyó varanta ǁ