ಮಂತ್ರ 3ತಮೀ॑ಳತ ಪ್ರಥ॒ಮಂ ಯ॑ಜ್ಞ॒ಸಾಧಂ॒ ವಿಶ॒ ಆರೀ॒ರಾಹು॑ತಮೃಂಜಸಾ॒ನಂ ।
ಊ॒ರ್ಜಃ ಪು॒ತ್ರಂ ಭ॑ರ॒ತಂ ಸೃ॒ಪ್ರದಾ॑ನುಂ ದೇ॒ವಾ ಅ॒ಗ್ನಿಂ ಧಾ॑ರಯಂದ್ರವಿಣೋ॒ದಾಂ ॥
तमी॑ळत प्रथ॒मं य॑ज्ञ॒साधं॒ विश॒ आरी॒राहु॑तमृंजसा॒नं ।
ऊ॒र्जः पु॒त्रं भ॑र॒तं सृ॒प्रदा॑नुं दे॒वा अ॒ग्निं धा॑रयंद्रविणो॒दां ॥
ಮಂತ್ರ 4ಸ ಮಾ॑ತ॒ರಿಶ್ವಾ॑ ಪುರು॒ವಾರ॑ಪುಷ್ಟಿರ್ವಿ॒ದದ್ಗಾ॒ತುಂ ತನ॑ಯಾಯ ಸ್ವ॒ರ್ವಿತ್ ।
ವಿ॒ಶಾಂ ಗೋ॒ಪಾ ಜ॑ನಿ॒ತಾ ರೋದ॑ಸ್ಯೋರ್ದೇ॒ವಾ ಅ॒ಗ್ನಿಂ ಧಾ॑ರಯಂದ್ರವಿಣೋ॒ದಾಂ ॥
स मा॑त॒रिश्वा॑ पुरु॒वार॑पुष्टिर्वि॒दद्गा॒तुं तन॑याय स्व॒र्वित् ।
वि॒शां गो॒पा ज॑नि॒ता रोद॑स्योर्दे॒वा अ॒ग्निं धा॑रयंद्रविणो॒दां ॥
ಮಂತ್ರ 5ನಕ್ತೋ॒ಷಾಸಾ॒ ವರ್ಣ॑ಮಾ॒ಮೇಮ್ಯಾ॑ನೇ ಧಾ॒ಪಯೇ॑ತೇ॒ ಶಿಶು॒ಮೇಕಂ॑ ಸಮೀ॒ಚೀ ।
ದ್ಯಾವಾ॒ಕ್ಷಾಮಾ॑ ರು॒ಕ್ಮೋ ಅಂ॒ತರ್ವಿ ಭಾ॑ತಿ ದೇ॒ವಾ ಅ॒ಗ್ನಿಂ ಧಾ॑ರಯಂದ್ರವಿಣೋ॒ದಾಂ ॥
नक्तो॒षासा॒ वर्ण॑मा॒मेम्या॑ने धा॒पये॑ते॒ शिशु॒मेकं॑ समी॒ची ।
द्यावा॒क्षामा॑ रु॒क्मो अं॒तर्वि भा॑ति दे॒वा अ॒ग्निं धा॑रयंद्रविणो॒दां ॥
ಮಂತ್ರ 6ರಾ॒ಯೋ ಬು॒ಧ್ನಃ ಸಂ॒ಗಮ॑ನೋ॒ ವಸೂ॑ನಾಂ ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॑ ಕೇ॒ತುರ್ಮ॑ನ್ಮ॒ಸಾಧ॑ನೋ॒ ವೇಃ ।
ಅ॒ಮೃ॒ತ॒ತ್ವಂ ರಕ್ಷ॑ಮಾಣಾಸ ಏನಂ ದೇ॒ವಾ ಅ॒ಗ್ನಿಂ ಧಾ॑ರಯಂದ್ರವಿಣೋ॒ದಾಂ ॥
रा॒यो बु॒ध्नः सं॒गम॑नो॒ वसू॑नां य॒ज्ञस्य॑ के॒तुर्म॑न्म॒साध॑नो॒ वेः ।
अ॒मृ॒त॒त्वं रक्ष॑माणास एनं दे॒वा अ॒ग्निं धा॑रयंद्रविणो॒दां ॥
ಮಂತ್ರ 7ನೂ ಚ॑ ಪು॒ರಾ ಚ॒ ಸದ॑ನಂ ರಯೀ॒ಣಾಂ ಜಾ॒ತಸ್ಯ॑ ಚ॒ ಜಾಯ॑ಮಾನಸ್ಯ ಚ॒ ಕ್ಷಾಂ ।
ಸ॒ತಶ್ಚ॑ ಗೋ॒ಪಾಂ ಭವ॑ತಶ್ಚ॒ ಭೂರೇ॑ರ್ದೇ॒ವಾ ಅ॒ಗ್ನಿಂ ಧಾ॑ರಯಂದ್ರವಿಣೋ॒ದಾಂ ॥
नू च॑ पु॒रा च॒ सद॑नं रयी॒णां जा॒तस्य॑ च॒ जाय॑मानस्य च॒ क्षां ।
स॒तश्च॑ गो॒पां भव॑तश्च॒ भूरे॑र्दे॒वा अ॒ग्निं धा॑रयंद्रविणो॒दां ॥
📖 ಆಳವಾದ ಕಥಾ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದರ್ಶನ
ಇಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಯಜ್ಞದ ಫಲವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವವನೆಂದೂ, ಊರ್ಜೆಯ (ಶಕ್ತಿಯ) ಪುತ್ರನೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಮಾತರಂಶ್ವಾ (ಗಾಳಿ) ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮನುಕುಲಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಿದನು. ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಹಗಲು ಎಂಬ ಎರಡು ದೇವತೆಯರು ಒಂದೇ ಶಿಶುವಿನಂತಹ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸಾಕಿ ಸಲಹುತ್ತಾರೆ. ಅಗ್ನಿಯು ಸಕಲ ಸಂಪತ್ತುಗಳಿಗೆ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
💭 ಭಾವಾರ್ಥ
ಮಂತ್ರ 3: ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಪ್ರಥಮ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿರಿ. ಆತನು ಊರ್ಜೆಯ ಪುತ್ರನೂ, ಉದಾರ ದಾನಿಯೂ ಆಗಿದ್ದು, ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಮಂತ್ರ 4: ಮಾತರಿಶ್ವನು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ತಂದನು; ಆತನು ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದದ್ದನ್ನು ಪೋಷಿಸುವವನು, ಸ್ವರ್ಗದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದವನು, ಜನತೆಯ ರಕ್ಷಕ ಹಾಗೂ ರೋಧಸಿಗಳ (ಭೂಮಿ-ಆಕಾಶಗಳ) ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ.
ಮಂತ್ರ 5: ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಹಗಲು ಎಂಬೆರಡು ಸೌಂದರ್ಯವತಿಯರು ಒಂದೇ ಆದ ಶಿಶುವನ್ನು (ಅಗ್ನಿಯನ್ನು) ತಾಯಿಯಂತೆ ಹಾಲುಣಿಸಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಆ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಅಗ್ನಿಯು ಬೆಳಗುತ್ತಾನೆ.
ಮಂತ್ರ 6: ಅಗ್ನಿಯು ಸಕಲ ಸಂಪತ್ತುಗಳ ಮೂಲ ಅಥವಾ ಬೇರು, ವಸುಗಳ ಸಂಗಮಸ್ಥಾನ, ಯಜ್ಞದ ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವವನು. ದೇವತೆಗಳು ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಈ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಂತ್ರ 7: ಹಿಂದೆಯೂ, ಈಗಲೂ ಸಂಪತ್ತಿನ ನೆಲೆವೀಡಾಗಿರುವ ಅಗ್ನಿಯು, ಹುಟ್ಟಿದ ಮತ್ತು ಹುಟ್ಟಲಿರುವ ಸಕಲ ಚರಾಚರಗಳ ಭೂಮಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆತನೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲದರ ಮತ್ತು ಅಪಾರವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಯ ರಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
📝 ವಿದ್ವಾಂಸರ ಟಿಪ್ಪಣಿ
ಇಲ್ಲಿ ಮಾತರಂಶ್ವಾ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಶ್ರೀ ಅರಬೋಧರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯು ದೈವಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು (ಅಗ್ನಿ) ಭೂಮಿಗೆ ತರುವ ರೂಪಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
🧠ನೆನಪಿನ ಸೂತ್ರ (ಸ್ಮೃತಿ)
ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಹಗಲು ಎಂಬ ಎರಡು ತಾಯಂದಿರು ಮುದ್ದಿನಿಂದ ಪೋಷಿಸುವ ದಿವ್ಯ ಶಿಶುವೇ ಅಗ್ನಿ—ಸಕಲ ಸೃಷ್ಟಿಯ ರಕ್ಷಕ.