ಮಂತ್ರ 5ತಮೀಶಾ॑ನಂ॒ ಜಗ॑ತಸ್ತ॒ಸ್ಥುಷ॒ಸ್ಪತಿಂ॑ ಧಿಯಂಜಿ॒ನ್ವಮವ॑ಸೇ ಹೂಮಹೇ ವ॒ಯಂ ।
ಪೂ॒ಷಾ ನೋ॒ ಯಥಾ॒ ವೇದ॑ಸಾ॒ಮಸ॑ದ್ವೃ॒ಧೇ ರ॑ಕ್ಷಿ॒ತಾ ಪಾ॒ಯುರದ॑ಬ್ಧಃ ಸ್ವ॒ಸ್ತಯೇ॑ ॥
तमीशा॑नं॒ जग॑तस्त॒स्थुष॒स्पतिं॑ धियंजि॒न्वमव॑से हूमहे व॒यं ।
पू॒षा नो॒ यथा॒ वेद॑सा॒मस॑द्वृ॒धे र॑क्षि॒ता पा॒युरद॑ब्धः स्व॒स्तये॑ ॥
ಮಂತ್ರ 6ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ ನ॒ ಇಂದ್ರೋ॑ ವೃ॒ದ್ಧಶ್ರ॑ವಾಃ ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ ನಃ॑ ಪೂ॒ಷಾ ವಿ॒ಶ್ವವೇ॑ದಾಃ ।
ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ ನ॒ಸ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋ॒ ಅರಿ॑ಷ್ಟನೇಮಿಃ ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ ನೋ॒ ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿ॑ರ್ದಧಾತು ॥
स्व॒स्ति न॒ इंद्रो॑ वृ॒द्धश्र॑वाः स्व॒स्ति नः॑ पू॒षा वि॒श्ववे॑दाः ।
स्व॒स्ति न॒स्तार्क्ष्यो॒ अरि॑ष्टनेमिः स्व॒स्ति नो॒ बृह॒स्पति॑र्दधातु ॥
ಮಂತ್ರ 7ಪೃಷ॑ದಶ್ವಾ ಮ॒ರುತಃ॒ ಪೃಶ್ನಿ॑ಮಾತರಃ ಶುಭಂ॒ಯಾವಾ॑ನೋ ವಿ॒ದಥೇ॑ಷು॒ ಜಗ್ಮ॑ಯಃ ।
ಅ॒ಗ್ನಿ॒ಜಿ॒ಹ್ವಾ ಮನ॑ವಃ॒ ಸೂರ॑ಚಕ್ಷಸೋ॒ ವಿಶ್ವೇ॑ ನೋ ದೇ॒ವಾ ಅವ॒ಸಾ ಗ॑ಮನ್ನಿ॒ಹ ॥
पृष॑दश्वा म॒रुतः॒ पृश्नि॑मातरः शुभं॒यावा॑नो वि॒दथे॑षु॒ जग्म॑यः ।
अ॒ग्नि॒जि॒ह्वा मन॑वः॒ सूर॑चक्षसो॒ विश्वे॑ नो दे॒वा अव॒सा ग॑मन्नि॒ह ॥
ಮಂತ್ರ 8ಭ॒ದ್ರಂ ಕರ್ಣೇ॑ಭಿಃ ಶೃಣುಯಾಮ ದೇವಾ ಭ॒ದ್ರಂ ಪ॑ಶ್ಯೇಮಾ॒ಕ್ಷಭಿ॑ರ್ಯಜತ್ರಾಃ ।
ಸ್ಥಿ॒ರೈರಂಗೈ॑ಸ್ತುಷ್ಟು॒ವಾಂಸ॑ಸ್ತ॒ನೂಭಿ॒ರ್ವ್ಯ॑ಶೇಮ ದೇ॒ವಹಿ॑ತಂ॒ ಯದಾಯುಃ॑ ॥
भ॒द्रं कर्णे॑भिः शृणुयाम देवा भ॒द्रं प॑श्येमा॒क्षभि॑र्यजत्राः ।
स्थि॒रैरंगै॑स्तुष्टु॒वांस॑स्त॒नूभि॒र्व्य॑शेम दे॒वहि॑तं॒ यदायुः॑ ॥
ಮಂತ್ರ 9ಶ॒ತಮಿನ್ನು ಶ॒ರದೋ॒ ಅಂತಿ॑ ದೇವಾ॒ ಯತ್ರಾ॑ ನಶ್ಚ॒ಕ್ರಾ ಜ॒ರಸಂ॑ ತ॒ನೂನಾಂ॑ ।
ಪು॒ತ್ರಾಸೋ॒ ಯತ್ರ॑ ಪಿ॒ತರೋ॒ ಭವಂ॑ತಿ॒ ಮಾ ನೋ॑ ಮ॒ಧ್ಯಾ ರೀ॑ರಿಷ॒ತಾಯು॒ರ್ಗಂತೋಃ॑ ॥
श॒तमिन्नु श॒रदो॒ अंति॑ देवा॒ यत्रा॑ नश्च॒क्रा ज॒रसं॑ त॒नूनां॑ ।
पु॒त्रासो॒ यत्र॑ पि॒तरो॒ भवं॑ति॒ मा नो॑ म॒ध्या री॑रिष॒तायु॒र्गंतोः॑ ॥
ಮಂತ್ರ 10ಅದಿ॑ತಿ॒ರ್ದ್ಯೌರದಿ॑ತಿರಂ॒ತರಿ॑ಕ್ಷ॒ಮದಿ॑ತಿರ್ಮಾ॒ತಾ ಸ ಪಿ॒ತಾ ಸ ಪು॒ತ್ರಃ ।
ವಿಶ್ವೇ॑ ದೇ॒ವಾ ಅದಿ॑ತಿಃ॒ ಪಂಚ॒ ಜನಾ॒ ಅದಿ॑ತಿರ್ಜಾ॒ತಮದಿ॑ತಿ॒ರ್ಜನಿ॑ತ್ವಂ ॥
अदि॑ति॒र्द्यौरदि॑तिरं॒तरि॑क्ष॒मदि॑तिर्मा॒ता स पि॒ता स पु॒त्रः ।
विश्वे॑ दे॒वा अदि॑तिः॒ पंच॒ जना॒ अदि॑तिर्जा॒तमदि॑ति॒र्जनि॑त्वं ॥
📖 ಆಳವಾದ ಕಥಾ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದರ್ಶನ
ಈ ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನಾದ ಪೂಷದೇವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಇಂದ್ರ, ಪೂಷಾ, ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಹಾಗೂ ಬೃಹಸ್ಪತಿಗಳಿಂದ ಸ್ವಸ್ತಿ (ಕ್ಷೇಮ) ಕೋರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರುತರು ನಮ್ಮ ಯಜ್ಞಗಳಿಗೆ ಆಗಮಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನೇ ನೋಡುವ, ಕಿವಿಗಳಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನೇ ಕೇಳುವ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಪೂರ್ಣ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಬೇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇಡೀ ವಿಶ್ವವೇ 'ಅದಿತಿ' (ಅಖಂಡ ದೈವಿಕ ಚೇತನ) ಎಂದು ಸಾರಲಾಗುತ್ತದೆ.
💭 ಭಾವಾರ್ಥ
ಮಂತ್ರ 5: ಚರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನೂ, ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವವನೂ ಆದ ಪೂಷನನ್ನು ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ನಾವು ಆವಾಹಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಮಂತ್ರ 6: ಕೀರ್ತಿಶಾಲಿ ಇಂದ್ರನು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯೆಯಾದ ಪೂಷನು, ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿಯಾದ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯನು ಮತ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯು ನಮಗೆ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಿ.
ಮಂತ್ರ 7: ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನುಳ್ಳ, ಪೃಶ್ನಿ ಮಾತೃಕೆಯರಾದ ಮರುತ್ ಗಣವು ನಮ್ಮ ಯಜ್ಞಗಳಿಗೆ ಆಗಮಿಸಲಿ.
ಮಂತ್ರ 8: ಎಲೈ ದೇವತೆಗಳೇ, ನಾವು ನಮ್ಮ ಕಿವಿಗಳಿಂದ ಮಂಗಳಕರವಾದುದನ್ನೇ ಕೇಳೋಣ; ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಮಂಗಳಕರವಾದುದನ್ನೇ ನೋಡೋಣ.
ಮಂತ್ರ 9: ಎಲೈ ದೇವತೆಗಳೇ, ನೂರು ಶರತ್ತುಗಳು (ವರ್ಷಗಳು) ನಮ್ಮ ಮುಂದಿವೆ; ನಮ್ಮ ಶರೀರವು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡಿರಿ.
ಮಂತ್ರ 10: ಅದಿತಿಯೇ ಸ್ವರ್ಗ, ಅದಿತಿಯೇ ಅಂತರೀಕ್ಷ, ಅದಿತಿಯೇ ತಾಯಿ, ತಂದೆ ಮತ್ತು ಪುತ್ರ; ಎಲ್ಲವೂ ಅದಿತಿಯೇ.
📝 ವಿದ್ವಾಂಸರ ಟಿಪ್ಪಣಿ
ಕೊನೆಯ ಮಂತ್ರವು ಅದ್ವೈತದ ಬೀಜವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರು ಮತ್ತು ವೇದಾಂತಿಗಳು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದೆಲ್ಲವೂ ಆ ಅಖಂಡ ಅದಿತಿಯ ರೂಪವೇ.
🧠ನೆನಪಿನ ಸೂತ್ರ (ಸ್ಮೃತಿ)
ಬೆಳಗಿನ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ದೃಢವಾದ ದೇಹದಿಂದ ನಿಂತು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳೂ ಒಂದೇ ದೈವಿಕ ಚೇತನ (ಅದಿತಿ) ಎಂದು ಅನುಭವಿಸುವ ಋಷಿ.