ಉಪೋ॒ ಷು ಶೃ॑ಣು॒ಹೀ ಗಿರೋ॒ ಮಘ॑ವ॒ನ್ಮಾತ॑ಥಾ ಇವ । ಯ॒ದಾ ನಃ॑ ಸೂ॒ನೃತಾ॑ವತಃ॒ ಕರ॒ ಆದ॒ರ್ಥಯಾ॑ಸ॒ ಇದ್ಯೋಜಾ॒ ನ್ವಿಂ॑ದ್ರ ತೇ॒ ಹರೀ॑ ॥
उपो॒ षु शृ॑णु॒ही गिरो॒ मघ॑व॒न्मात॑था इव । य॒दा नः॑ सू॒नृता॑वतः॒ कर॒ आद॒र्थया॑स॒ इद्योजा॒ न्विं॑द्र ते॒ हरी॑ ॥
ಮಂತ್ರಗಳು 1, 2, 3
ಉಪೋ॒ ಷು ಶೃ॑ಣು॒ಹೀ ಗಿರೋ॒ ಮಘ॑ವ॒ನ್ಮಾತ॑ಥಾ ಇವ । ಯ॒ದಾ ನಃ॑ ಸೂ॒ನೃತಾ॑ವತಃ॒ ಕರ॒ ಆದ॒ರ್ಥಯಾ॑ಸ॒ ಇದ್ಯೋಜಾ॒ ನ್ವಿಂ॑ದ್ರ ತೇ॒ ಹರೀ॑ ॥
उपो॒ षु शृ॑णु॒ही गिरो॒ मघ॑व॒न्मात॑था इव । य॒दा नः॑ सू॒नृता॑वतः॒ कर॒ आद॒र्थया॑स॒ इद्योजा॒ न्विं॑द्र ते॒ हरी॑ ॥
ಅಕ್ಷ॒ನ್ನಮೀ॑ಮದಂತ॒ ಹ್ಯವ॑ ಪ್ರಿ॒ಯಾ ಅ॑ಧೂಷತ । ಅಸ್ತೋ॑ಷತ॒ ಸ್ವಭಾ॑ನವೋ॒ ವಿಪ್ರಾ॒ ನವಿ॑ಷ್ಠಯಾ ಮ॒ತೀ ಯೋಜಾ॒ ನ್ವಿಂ॑ದ್ರ ತೇ॒ ಹರೀ॑ ॥
अक्ष॒न्नमी॑मदंत॒ ह्यव॑ प्रि॒या अ॑धूषत । अस्तो॑षत॒ स्वभा॑नवो॒ विप्रा॒ नवि॑ष्ठया म॒ती योजा॒ न्विं॑द्र ते॒ हरी॑ ॥
ಸು॒ಸಂ॒ದೃಶಂ॑ ತ್ವಾ ವ॒ಯಂ ಮಘ॑ವನ್ವಂದಿಷೀ॒ಮಹಿ॑ । ಪ್ರ ನೂ॒ನಂ ಪೂ॒ರ್ಣವಂ॑ಧುರಃ ಸ್ತು॒ತೋ ಯಾ॑ಹಿ॒ ವಶಾಁ॒ ಅನು॒ ಯೋಜಾ॒ ನ್ವಿಂ॑ದ್ರ ತೇ॒ ಹರೀ॑ ॥
सु॒सं॒दृशं॑ त्वा व॒यं मघ॑वन्वंदिषी॒महि॑ । प्र नू॒नं पू॒र्णवं॑धुरः स्तु॒तो या॑हि॒ वशाँ॒ अनु॒ योजा॒ न्विं॑द्र ते॒ हरी॑ ॥
ಈ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಋಷಿಯು ಇಂದ್ರದೇವನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ಮಘವನ್ ಇಂದ್ರ, ನಮ್ಮ ಸ್ತುತಿಗಳನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ಆಲಿಸು. ಇತರರಂತೆ ನೀನು ಅಸಡ್ಡೆ ಮಾಡಬೇಡ. ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಸತ್ಯವಚನಗಳನ್ನು ನುಡಿಯುತ್ತಾ ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯವಾದ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಈ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿ, ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಾ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು ಕೇವಲ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಭಕ್ತರ ಹೃದಯದ ಆಳದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಪವಿತ್ರ ಅನುಭವಗಳು. ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಸೋಮರಸವನ್ನು ಪಾನ ಮಾಡಿ ದೇವತೆಗಳು ಹರ್ಷಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ವಿಪ್ರಾ ಅಂದರೆ ಮೇಧಾವಿಗಳು ಹೊಸದಾದ ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭಕ್ತರು ಇಂದ್ರನನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಮಂತ್ರ 1: O Maghavan, listen to our praises and do not ignore us; when we speak truthful words, harness your two bay horses and come to our aid.
ಮಂತ್ರ 2: They have feasted, they have rejoiced, they have accepted the dear offerings; the wise singers have praised you with a brand new hymn, so harness your horses, O Indra.
ಮಂತ್ರ 3: May we behold you clearly, O Maghavan! Praised by us, come forward with your fully-laden chariot, and harness your horses, O Indra.
ಸಾಯಣಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲಿ ಸೋಮರಸದ ಪಾನ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳ ಹಾರ್ನೆಸ್ ಮಾಡುವ ಭೌತಿಕ ಯಜ್ಞದ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರನು ಮನಸ್ಸಿನ ಅಧಿಪತಿ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಮಘವನ್ | मघवन् | Possessor of bounty, Indra |
| ಗಿರಃ | गिरः | Songs of praise, hymns |
| ಹರೀ | हरी | The two bay horses of Indra |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಅಕ್ಷನ್ | अक्षन् | They have eaten/enjoyed |
| ಪ್ರಿಯಾಃ | प्रियाः | Beloved offerings |
| ವಿಪ್ರಾಃ | विप्राः | Inspired sages, poets |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಸುಸಂದೃಶಮ್ | सुसंदृशम् | Easy to behold, glorious |
| ಪೂರ್ಣವನ್ಧುರಃ | पूर्णवन्धुरः | Having a full seat/chariot |
| ವಶಾನ್ | वशान् | Willingly, or bull/steeds |
ಇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹಸಿರು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ರಥಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿ, ಭಕ್ತರ ಕಡೆಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸಿಬರುತ್ತಿರುವ ಭವ್ಯ ದೃಶ್ಯ.
ಮಂತ್ರಗಳು 4, 5, 6
ಸ ಘಾ॒ ತಂ ವೃಷ॑ಣಂ॒ ರಥ॒ಮಧಿ॑ ತಿಷ್ಠಾತಿ ಗೋ॒ವಿದಂ॑ । ಯಃ ಪಾತ್ರಂ॑ ಹಾರಿಯೋಜ॒ನಂ ಪೂ॒ರ್ಣಮಿಂ॑ದ್ರ॒ ಚಿಕೇ॑ತತಿ॒ ಯೋಜಾ॒ ನ್ವಿಂ॑ದ್ರ ತೇ॒ ಹರೀ॑ ॥
स घा॒ तं वृष॑णं॒ रथ॒मधि॑ तिष्ठाति गो॒विदं॑ । यः पात्रं॑ हारियोज॒नं पू॒र्णमिं॑द्र॒ चिके॑तति॒ योजा॒ न्विं॑द्र ते॒ हरी॑ ॥
ಯು॒ಕ್ತಸ್ತೇ॑ ಅಸ್ತು॒ ದಕ್ಷಿ॑ಣ ಉ॒ತ ಸ॒ವ್ಯಃ ಶ॑ತಕ್ರತೋ । ತೇನ॑ ಜಾ॒ಯಾಮುಪ॑ ಪ್ರಿ॒ಯಾಂ ಮಂ॑ದಾ॒ನೋ ಯಾ॒ಹ್ಯಂಧ॑ಸೋ॒ ಯೋಜಾ॒ ನ್ವಿಂ॑ದ್ರ ತೇ॒ ಹರೀ॑ ॥
यु॒क्तस्ते॑ अस्तु॒ दक्षि॑ण उ॒त स॒व्यः श॑तक्रतो । तेन॑ जा॒यामुप॑ प्रि॒यां मं॑दा॒नो या॒ह्यंध॑सो॒ योजा॒ न्विं॑द्र ते॒ हरी॑ ॥
ಯು॒ನಜ್ಮಿ॑ ತೇ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣಾ ಕೇ॒ಶಿನಾ॒ ಹರೀ॒ ಉಪ॒ ಪ್ರ ಯಾ॑ಹಿ ದಧಿ॒ಷೇ ಗಭ॑ಸ್ತ್ಯೋಃ । ಉತ್ತ್ವಾ॑ ಸು॒ತಾಸೋ॑ ರಭ॒ಸಾ ಅ॑ಮಂದಿಷುಃ ಪೂಷ॒ಣ್ವಾನ್ವ॑ಜ್ರಿ॒ನ್ತ್ಸಮು॒ ಪತ್ನ್ಯಾ॑ಮದಃ ॥
यु॒नज्मि॑ ते॒ ब्रह्म॑णा के॒शिना॒ हरी॒ उप॒ प्र या॑हि दधि॒षे गभ॑स्त्योः । उत्त्वा॑ सु॒तासो॑ रभ॒सा अ॑मंदिषुः पूष॒ण्वान्व॑ज्रि॒न्त्समु॒ पत्न्या॑मदः ॥
ಈ ಎರಡನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಋಷಿಯು ಇಂದ್ರನ ರಥದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯಾರು ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಸೋಮರಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಇಂದ್ರನ ರಥವು ಧಾವಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರಥವು 'ಗೋವಿದ' ಅಂದರೆ ದೈವಿಕ ಬೆಳಕನ್ನು ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಶತಕ್ರತು ಎನಿಸಿದ ಇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಬಲ ಮತ್ತು ಎಡ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯ ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಋಷಿಯು ತಾನೇ ಸ್ವತಃ ಬ್ರಹ್ಮ (ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿ) ದಿಂದ ಇಂದ್ರನ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುEತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಸೋಮರಸವು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆನಂದಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪೂಷಾ ದೇವನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ (ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ) ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಭಕ್ತ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ನಡುವಿನ ಮಧುರವಾದ ಒಡನಾಟದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ.
ಮಂತ್ರ 4: He truly mounts that vigorous, wealth-winning chariot, who recognizes the cup filled for Indra; harness your horses, O Indra.
ಮಂತ್ರ 5: May your right and left horses both be well-harnessed, O Śatakratu; rejoicing in the Soma juice, come to your beloved wife and home.
ಮಂತ್ರ 6: I harness for you the two long-maned horses with prayer; come forward, you hold them in your hands. The pressed juices have exhilarated you; with Pūṣan and your consort, O Vajrin, rejoice.
ಸಾಯಣರು 'ಜಾಯಾಮ್' ಎಂದರೆ ಇಂದ್ರನ ಪತ್ನಿ ಶಚೀದೇವಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ, ಇದು ಪರಮಾತ್ಮ ಮತ್ತು ಜೀವ ಅಥವಾ ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಡುವಿನ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ವೃಷಣಮ್ | वृषणम् | Vigorous, showering blessings |
| ಗೋವಿದಮ್ | गोविदम् | Finding cattle/rays of light |
| ಹಾರಿಯೋಜನಮ್ | हारियोजनम् | Harnessing the bay horses |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ದಕ್ಷಿಣಃ | दक्षिणः | Right side |
| ಸವ್ಯಃ | सव्यः | Left side |
| ಶತಕ್ರತೋ | शतक्रतो | O Indra of a hundred powers |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಯುನಜ್ಮಿ | युनज्मि | I harness |
| ಬ್ರಹ್ಮಣಾ | ब्रह्मणा | By prayer/sacred utterance |
| ವಜ್ರಿನ್ | वज्रिन् | O holder of the Vajra |
ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿಯೆಂಬ ಹಗ್ಗದಿಂದ ದೈವಿಕ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಹಾಗೂ ಪರಿವಾರದೊಂದಿಗೆ ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯ.