ಕಾ ತ॒ ಉಪೇ॑ತಿ॒ರ್ಮನ॑ಸೋ॒ ವರಾ॑ಯ॒ ಭುವ॑ದಗ್ನೇ॒ ಶಂತ॑ಮಾ॒ ಕಾ ಮ॑ನೀ॒ಷಾ । ಕೋ ವಾ॑ ಯ॒ಜ್ಞೈಃ ಪರಿ॒ ದಕ್ಷಂ॑ ತ ಆಪ॒ ಕೇನ॑ ವಾ ತೇ॒ ಮನ॑ಸಾ ದಾಶೇಮ ॥
का त॒ उपे॑ति॒र्मन॑सो॒ वरा॑य॒ भुव॑दग्ने॒ शंत॑मा॒ का म॑नी॒षा । को वा॑ य॒ज्ञैः परि॒ दक्षं॑ त आप॒ केन॑ वा ते॒ मन॑सा दाशेम ॥
ಮಂತ್ರಗಳು 1
ಕಾ ತ॒ ಉಪೇ॑ತಿ॒ರ್ಮನ॑ಸೋ॒ ವರಾ॑ಯ॒ ಭುವ॑ದಗ್ನೇ॒ ಶಂತ॑ಮಾ॒ ಕಾ ಮ॑ನೀ॒ಷಾ । ಕೋ ವಾ॑ ಯ॒ಜ್ಞೈಃ ಪರಿ॒ ದಕ್ಷಂ॑ ತ ಆಪ॒ ಕೇನ॑ ವಾ ತೇ॒ ಮನ॑ಸಾ ದಾಶೇಮ ॥
का त॒ उपे॑ति॒र्मन॑सो॒ वरा॑य॒ भुव॑दग्ने॒ शंत॑मा॒ का म॑नी॒षा । को वा॑ य॒ज्ञैः परि॒ दक्षं॑ त आप॒ केन॑ वा ते॒ मन॑सा दाशेम ॥
ಈ ಪ್ರಥಮ ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಋಷಿಯು ಅಗ್ನಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅರಿಯಲು ತೀವ್ರವಾದ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. 'ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಯಾವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಉಪಾಯ? ಯಾವ ಸುಂದರವಾದ ಸ್ತುತಿಯು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ? ನಮ್ಮ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಅಗ್ನಿಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ತಲುಪುವುದು ಮತ್ತು ಯಾವ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾವು ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು?' ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದಿವೆ. ಇದು ಮಾನವನ ಆತ್ಮವು ಪರಮಾತ್ಮನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಹಂಬಲಿಸುವ ಹಾದಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ಮಂತ್ರ 1: ಓ ಅಗ್ನಿಯೇ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಯಾವುದು ಅತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಉಪಾಯ? ಯಾವ ಸ್ತುತಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತಿದಾಯಕ? ನಮ್ಮ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ನಿನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಯಾವ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು?
ಸಾಯಣರು ಇದನ್ನು ಯಜ್ಞದ ಕರ್ಮಕಾಂಡದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿವರಿಸಿದರೆ, ಶ್ರೀ ಅ Aurobindo ರವರು ಇದನ್ನು ಆಂತರಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಅಗ್ನಿಯ ಜ್ಞಾನದ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಅಗ್ನೇ | अग्ने | ಓ ಅಗ್ನಿಯೇ (ಅಭಿವ್ಯಕ್ತ ದೈವಿಕ ಚೇತನ) |
| ಮನೀಷಾ | मनीषा | ಬುದ್ಧಿ ಅಥವಾ ಸ್ತುತಿ |
| ಯಜ್ಞೈಃ | यज्ञैः | ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಅರ್ಪಣೆಗಳಿಂದ |
ಬೆಳಗಿನ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ದೈವಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುವ ಭಕ್ತ.
ಮಂತ್ರಗಳು 2, 3, 4, 5
ಏಹ್ಯ॑ಗ್ನ ಇ॒ಹ ಹೋತಾ॒ ನಿ ಷೀ॒ದಾದ॑ಬ್ಧಃ॒ ಸು ಪು॑ರಏ॒ತಾ ಭ॑ವಾ ನಃ । ಅವ॑ತಾಂ ತ್ವಾ॒ ರೋದ॑ಸೀ ವಿಶ್ವಮಿ॒ನ್ವೇ ಯಜಾ॑ ಮ॒ಹೇ ಸೌ॑ಮನ॒ಸಾಯ॑ ದೇ॒ವಾನ್ ॥
एह्य॑ग्न इ॒ह होता॒ नि षी॒दाद॑ब्धः॒ सु पु॑रए॒ता भ॑वा नः । अव॑तां त्वा॒ रोद॑सी विश्वमि॒न्वे यजा॑ म॒हे सौ॑मन॒साय॑ दे॒वान् ॥
ಪ್ರ ಸು ವಿಶ್ವಾ॑ನ್ರ॒ಕ್ಷಸೋ॒ ಧಕ್ಷ್ಯ॑ಗ್ನೇ॒ ಭವಾ॑ ಯ॒ಜ್ಞಾನಾ॑ಮಭಿಶಸ್ತಿ॒ಪಾವಾ॑ । ಅಥಾ ವ॑ಹ॒ ಸೋಮ॑ಪತಿಂ॒ ಹರಿ॑ಭ್ಯಾಮಾತಿ॒ಥ್ಯಮ॑ಸ್ಮೈ ಚಕೃಮಾ ಸು॒ದಾವ್ನೇ॑ ॥
प्र सु विश्वा॑न्र॒क्षसो॒ धक्ष्य॑ग्ने॒ भवा॑ य॒ज्ञाना॑मभिशस्ति॒पावा॑ । अथा व॑ह॒ सोम॑पतिं॒ हरि॑भ्यामाति॒थ्यम॑स्मै चकृमा सु॒दाव्ने॑ ॥
ಪ್ರ॒ಜಾವ॑ತಾ॒ ವಚ॑ಸಾ॒ ವಹ್ನಿ॑ರಾ॒ಸಾ ಚ॑ ಹು॒ವೇ ನಿ ಚ॑ ಸತ್ಸೀ॒ಹ ದೇ॒ವೈಃ । ವೇಷಿ॑ ಹೋ॒ತ್ರಮು॒ತ ಪೋ॒ತ್ರಂ ಯ॑ಜತ್ರ ಬೋ॒ಧಿ ಪ್ರ॑ಯಂತರ್ಜನಿತ॒ರ್ವಸೂ॑ನಾಂ ॥
प्र॒जाव॑ता॒ वच॑सा॒ वह्नि॑रा॒सा च॑ हु॒वे नि च॑ सत्सी॒ह दे॒वैः । वेषि॑ हो॒त्रमु॒त पो॒त्रं य॑जत्र बो॒धि प्र॑यंतर्जनित॒र्वसू॑नां ॥
ಯಥಾ॒ ವಿಪ್ರ॑ಸ್ಯ॒ ಮನು॑ಷೋ ಹ॒ವಿರ್ಭಿ॑ರ್ದೇ॒ವಾಁ ಅಯ॑ಜಃ ಕ॒ವಿಭಿಃ॑ ಕ॒ವಿಃ ಸನ್ । ಏ॒ವಾ ಹೋ॑ತಃ ಸತ್ಯತರ॒ ತ್ವಮ॒ದ್ಯಾಗ್ನೇ॑ ಮಂ॒ದ್ರಯಾ॑ ಜು॒ಹ್ವಾ॑ ಯಜಸ್ವ ॥
यथा॒ विप्र॑स्य॒ मनु॑षो ह॒विर्भि॑र्दे॒वाँ अय॑जः क॒विभिः॑ क॒विः सन् । ए॒वा हो॑तः सत्यतर॒ त्वम॒द्याग्ने॑ मं॒द्रया॑ जु॒ह्वा॑ यजस्व ॥
ಮುಂದಿನ ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಋಷಿಯು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಯಜ್ಞವೇದಿಕೆಗೆ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಬಂದು ಆಸೀನನಾಗಲು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಗ್ನಿಯು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ 'ಹೋತೃ'. ಅವನು ಅಕ್ಷಯನಾದವನು ಮತ್ತು ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ನಾಯಕ. ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಅಥವಾ ಅಜ್ಞಾನದ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು. ಸೋಮಪತಿಯಾದ ಇಂದ್ರ ಮುಂತಾದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಅಗ್ನಿಯು ತನ್ನ ಜ್ಞಾನದ ರಥದಲ್ಲಿ ಕರೆತರಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಂತ್ರ 2: ಓ ಅಗ್ನಿಯೇ, ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಾ, ಹೋತೃವಾಗಿ ಆಸೀನನಾಗು. ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಗೆ ಒಳಗಾಗದವನಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮುಂಚೂಣಿಯ ನಾಯಕನಾಗು. ದ್ಯಾವಾಪೃಥ್ವಿಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ, ನಾವು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸೌಮನಸ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಮಂತ್ರ 3: ಎಲ್ಲಾ ರಕ್ಷಸರನ್ನು (ಅಂ. ಅಜ್ಞಾನದ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕು. ಯಜ್ಞಗಳ ರಕ್ಷಕನಾಗು. ಅಥ, ಸೋಮದಾಯಕನಾದ ದೇವನನ್ನು ಹರಿಗಳೊಂದಿಗೆ (ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ) ಆಹ್ವಾನಿಸು.
ಮಂತ್ರ 4: ಪ್ರಜಾಪ್ರದವಾದ ವಚನದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತೇನೆ. ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗು. ಹೋತ್ರ ಮತ್ತು ಪೋತ್ರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದವನೇ, ವಸುಗಳ ಜನಕನೇ, ನಮ್ಮ ಒಡೆಯನೇ, ನಮ್ಮ ಕರೆಯನ್ನು ಆಲಿಸು.
ಮಂತ್ರ 5: ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಮನುಷ್ಯನು ಹವಿಸ್ಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕವಿಯಾಗಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಪೂಜಿಸಿದ್ದನೋ, ಓ ಸತ್ಯತ ಅಗ್ನಿಯೇ, ಇಂದು ನೀನೇ ಆ ಮಂದ್ರ ಜಿಹ್ವೆಯಿಂದ (ಆಹ್ಲಾದಕರ ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ) ಯಜ್ಞ ಮಾಡು.
ಇಲ್ಲಿ 'ಹೋತೃ' ಶಬ್ದವು ಕೇವಲ ಮಾನವ ಪುರೋಹಿತನನ್ನಲ್ಲದೆ, ದೇವತೆಗಳ ದೂತನಾದ ಅಗ್ನಿಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ರೂಪವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಾಯಣರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಹೋತಾ | होता | ಆವಾಹನೆ ಮಾಡುವವನು / ಪುರೋಹಿತ |
| ಅದಬ್ಧಃ | अदब्धः | ಯಾವಾಗಲೂ ಹಾನಿಯಾಗದವನು, ಅಜೇಯ |
| ರೋದಸೀ | रोदसी | ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ರಕ್ಷಸಃ | रक्षसः | ರಾಕ್ಷಸರು, ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಗಳು |
| ಅಭಿಶಸ್ತಿಪಾವಾ | अभिशस्तिपावा | ಕೆಟ್ಟ ಆಪಾದನೆಗಳು ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವವನು |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ವಹ್ನಿಃ | वह्निः | ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುವವನು |
| ಯಜತ್ರ | यजत्र | ಪೂಜಾರ್ಹನಾದವನು |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ವಿಪ್ರಸ್ಯ | विप्रस्य | ಮೇಧಾವಿ ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನಿಯಾದ |
| ಕವಿಃ | कविः | ಕ್ರಾಂತದರ್ಶಿ, ದಿವ್ಯ ದೃಷ್ಟಿವುಳ್ಳವನು |
ಯಜ್ಞವೇದಿಕೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಜ್ವಾಲೆಯು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಿರುವ ಭವ್ಯ ದೃಶ್ಯ.