ಜು॒ಷಸ್ವ॑ ಸ॒ಪ್ರಥ॑ಸ್ತಮಂ॒ ವಚೋ॑ ದೇ॒ವಪ್ಸ॑ರಸ್ತಮಂ । ಹ॒ವ್ಯಾ ಜುಹ್ವಾ॑ನ ಆ॒ಸನಿ॑ ॥
जु॒षस्व॑ स॒प्रथ॑स्तमं॒ वचो॑ दे॒वप्स॑रस्तमं । ह॒व्या जुह्वा॑न आ॒सनि॑ ॥
ಮಂತ್ರಗಳು 1, 2
ಜು॒ಷಸ್ವ॑ ಸ॒ಪ್ರಥ॑ಸ್ತಮಂ॒ ವಚೋ॑ ದೇ॒ವಪ್ಸ॑ರಸ್ತಮಂ । ಹ॒ವ್ಯಾ ಜುಹ್ವಾ॑ನ ಆ॒ಸನಿ॑ ॥
जु॒षस्व॑ स॒प्रथ॑स्तमं॒ वचो॑ दे॒वप्स॑रस्तमं । ह॒व्या जुह्वा॑न आ॒सनि॑ ॥
ಅಥಾ॑ ತೇ ಅಂಗಿರಸ್ತ॒ಮಾಗ್ನೇ॑ ವೇಧಸ್ತಮ ಪ್ರಿ॒ಯಂ । ವೋ॒ಚೇಮ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ ಸಾನ॒ಸಿ ॥
अथा॑ ते अंगिरस्त॒माग्ने॑ वेधस्तम प्रि॒यं । वो॒चेम॒ ब्रह्म॑ सान॒सि ॥
ಪ್ರಥಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಋಷಿಯು ಅಗ್ನಿ ದೇವನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆದರದಿಂದ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ಅಗ್ನಿಯೇ, ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ನಮ್ಮ ಈ ವಚನವನ್ನು ಅಥವಾ ಹವ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯು ಕೇವಲ ಭೌತಿಕ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಮಾನವನ ಹೃದಯದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ದೂತ.
ಮಂತ್ರ 1: O Agni, who delights in the gods and spreads far and wide, accept our song and the oblations offered in the mouth of the sacrificial fire.
ಮಂತ್ರ 2: Therefore, O Angiras, most radiant and wise, we utter this dear and winning prayer to you.
ಸಾಯಣಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲಿ 'ಅಂಗಿರಸ್ತಮ' ಎಂದರೆ ಆಂಗಿರಸ ಗೋತ್ರದವರಂತೆ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು ಎಂದರ್ಥ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯು ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾಶ.
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಜುಷಸ್ವ | जुषस्व | enjoy, accept with pleasure |
| ಸಪ್ರಥಸ್ತಮಮ್ | सप्रथस्तमम् | most extensive, spreading far and wide |
| ವಚಃ | वचः | speech, praise |
| ದೇವಪ್ಸರಸ್ತಮಮ್ | देवप्सरस्तमम् | most pleasing to the gods |
| ಹವ್ಯಾ | हव्या | oblations |
| ಜುಹ್ವಾನಃ | जुह्वानः | offering |
| ಆಸನಿ | आसनि | in the mouth (of the fire) |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಅಥ | अथ | thus, therefore |
| ಅಂಗಿರಸ್ತಮ | अंगिरस्तम | most radiant like the Angiras sages |
| ಅಗ್ನೇ | अग्ने | O Agni |
| ವೇಧಸ್ತಮ | वेधस्तम | most wise or fulfilling |
| ಪ್ರಿಯಮ್ | प्रियम् | dear |
| ವೋಚೇಮ | वोचेम | we may utter/speak |
| ಬ್ರಹ್ಮ | ब्रह्म | prayer, sacred utterance |
| ಸಾನಸಿ | सानसि | winning, victorious |
ಅಗ್ನಿಯು ತನ್ನ ಜ್ವಾಲೆಯ ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ಭಕ್ತರ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಗಳನ್ನು ಸವಿದು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಮಂತ್ರಗಳು 3, 4, 5
ಕಸ್ತೇ॑ ಜಾ॒ಮಿರ್ಜನಾ॑ನಾ॒ಮಗ್ನೇ॒ ಕೋ ದಾ॒ಶ್ವ॑ಧ್ವರಃ । ಕೋ ಹ॒ ಕಸ್ಮಿ॑ನ್ನಸಿ ಶ್ರಿ॒ತಃ ॥
कस्ते॑ जा॒मिर्जना॑ना॒मग्ने॒ को दा॒श्व॑ध्वरः । को ह॒ कस्मि॑न्नसि श्रि॒तः ॥
ತ್ವಂ ಜಾ॒ಮಿರ್ಜನಾ॑ನಾ॒ಮಗ್ನೇ॑ ಮಿ॒ತ್ರೋ ಅ॑ಸಿ ಪ್ರಿ॒ಯಃ । ಸಖಾ॒ ಸಖಿ॑ಭ್ಯ॒ ಈಡ್ಯಃ॑ ॥
त्वं जा॒मिर्जना॑ना॒मग्ने॑ मि॒त्रो अ॑सि प्रि॒यः । सखा॒ सखि॑भ्य॒ ईड्यः॑ ॥
ಯಜಾ॑ ನೋ ಮಿ॒ತ್ರಾವರು॑ಣಾ॒ ಯಜಾ॑ ದೇ॒ವಾಁ ಋ॒ತಂ ಬೃ॒ಹತ್ । ಅಗ್ನೇ॒ ಯಕ್ಷಿ॒ ಸ್ವಂ ದಮಂ॑ ॥
यजा॑ नो मि॒त्रावरु॑णा॒ यजा॑ दे॒वाँ ऋ॒तं बृ॒हत् । अग्ने॒ यक्षि॒ स्वं दमं॑ ॥
ಈ ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಋಷಿಯು ಮಾನವರಿಗೂ ಅಗ್ನಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಮಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿ ಯಾರು? ನಮಗೆ ನಿಜವಾದ ಮಿತ್ರ ಯಾರು? ಕೊನೆಗೆ ಸ್ವತಃ ಉತ್ತರಕೊಡುತ್ತಾ, ಅಗ್ನಿಯೇ ನಮ್ಮ ಆಪ್ತ ಬಂಧು, ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪೂಜನೀಯ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಮಂತ್ರ 3: O Agni, who is your true kinsman among men? Who is the patron of sacrifice? Who, indeed, and in whom are you sheltered?
ಮಂತ್ರ 4: O Agni, you are indeed the kinsman of men, a dear friend, and a friend worthy of praise among friends.
ಮಂತ್ರ 5: O Agni, invoke for us Mitra and Varuṇa, invoke the gods, invoke the vast cosmic order (Ṛta), and worship within your own domain.
ಯಾಸ್ಕರ ನಿರುಕ್ತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇಲ್ಲಿ 'ಸ್ವಂ ದಮಮ್' ಎಂದರೆ ಭಕ್ತನ ಹೃದಯ ಅಥವಾ ಯಜ್ಞಶಾಲೆಯು ಅಗ್ನಿಯ ಸ್ವಂತ ನಿವಾಸವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಿದೆ.
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಕಃ | कः | who |
| ತೇ | ते | your |
| ಜಾಮಿಃ | जामिः | kinsman, relative |
| ಜನಾನಾಮ್ | जनानाम् | of men |
| ಅಗ್ನೇ | अग्ने | O Agni |
| ದಾಶುಅಧ್ವರಃ | दाशुअध्वरः | worshiper, offerer of sacrifice |
| ಕಸ್ಮಿನ್ | कस्मिन् | in whom |
| ಅಸಿ | असि | you are |
| ಶ್ರಿತಃ | श्रितः | sheltered, resting |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ತ್ವಮ್ | त्वम् | you |
| ಜಾಮಿಃ | जामिः | kinsman |
| ಮಿತ್ರಃ | मित्रः | friend |
| ಪ್ರಿಯಃ | प्रियः | dear |
| ಸಖಾ | सखा | friend |
| ಸಖಿಭ್ಯಃ | सखिभ्यः | among friends |
| ಈಡ್ಯಃ | ईड्यः | praiseworthy, adorable |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಯಜ | यज | sacrifice, invoke, worship |
| ನಃ | नः | for us |
| ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ | मित्रावरुणा | Mitra and Varuṇa |
| ದೇವಾನ್ | देवान् | the gods |
| ಋತಮ್ | ऋतम् | cosmic order, truth |
| ಬೃಹತ್ | बृहत् | vast, great |
| ಸ್ವಮ್ | स्वम् | own |
| ದಮಮ್ | दमम् | house, home |
ಅಗ್ನಿಯು ಕೇವಲ ದೇವತೆಯಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ.