Rigveda · Maṇḍala 1

Sūkta 73

मन्त्र 1

र॒यिर्न यः पि॑तृवि॒त्तो व॑यो॒धाः सु॒प्रणी॑तिश्चिकि॒तुषो॒ न शासुः॑ । स्यो॒न॒शीरति॑थि॒र्न प्री॑णा॒नो होते॑व॒ सद्म॑ विध॒तो वि ता॑रीत् ॥

rayírná yáḥ pitṛvittó vayodhā́ḥ supráṇītiścikitúṣo ná śā́suḥ ǀ syonaśī́rátithirná prīṇānó hóteva sádma vidható ví tārīt ǁ

मन्त्र 2

दे॒वो न यः स॑वि॒ता स॒त्यम॑न्मा॒ क्रत्वा॑ नि॒पाति॑ वृ॒जना॑नि॒ विश्वा॑ । पु॒रु॒प्र॒श॒स्तो अ॒मति॒र्न स॒त्य आ॒त्मेव॒ शेवो॑ दिधि॒षाय्यो॑ भूत् ॥

devó ná yáḥ savitā́ satyámanmā krátvā nipā́ti vṛjánāni víśvā ǀ purupraśastó amátirná satyá ātméva śévo didhiṣā́yyo bhūt ǁ

मन्त्र 3

दे॒वो न यः पृ॑थि॒वीं वि॒श्वधा॑या उप॒क्षेति॑ हि॒तमि॑त्रो॒ न राजा॑ । पु॒रः॒सदः॑ शर्म॒सदो॒ न वी॒रा अ॑नव॒द्या पति॑जुष्टेव॒ नारी॑ ॥

devó ná yáḥ pṛthivī́m viśvádhāyā upakṣéti hitámitro ná rā́jā ǀ puraḥsádaḥ śarmasádo ná vīrā́ anavadyā́ pátijuṣṭeva nā́rī ǁ

मन्त्र 4

तं त्वा॒ नरो॒ दम॒ आ नित्य॑मि॒द्धमग्ने॒ सचं॑त क्षि॒तिषु॑ ध्रु॒वासु॑ । अधि॑ द्यु॒म्नं नि द॑धु॒र्भूर्य॑स्मि॒न्भवा॑ वि॒श्वायु॑र्ध॒रुणो॑ रयी॒णां ॥

tám tvā náro dáma ā́ nítyamiddhámágne sácanta kṣitíṣu dhruvā́su ǀ ádhi dyumnám ní dadhurbhū́ryasminbhávā viśvā́yurdharúṇo rayīṇā́m ǁ

मन्त्र 5

वि पृक्षो॑ अग्ने म॒घवा॑नो अश्यु॒र्वि सू॒रयो॒ दद॑तो॒ विश्व॒मायुः॑ । स॒नेम॒ वाजं॑ समि॒थेष्व॒र्यो भा॒गं दे॒वेषु॒ श्रव॑से॒ दधा॑नाः ॥

ví pṛ́kṣo agne maghávāno aśyurví sūráyo dádato víśvamā́yuḥ ǀ sanéma vā́jam samithéṣvaryó bhāgám devéṣu śrávase dádhānāḥ ǁ

मन्त्र 6

ऋ॒तस्य॒ हि धे॒नवो॑ वावशा॒नाः स्मदू॑ध्नीः पी॒पयं॑त॒ द्युभ॑क्ताः । प॒रा॒वतः॑ सुम॒तिं भिक्ष॑माणा॒ वि सिंध॑वः स॒मया॑ सस्रु॒रद्रिं॑ ॥

ṛtásya hí dhenávo vāvaśānā́ḥ smádūdhnīḥ pīpáyanta dyúbhaktāḥ ǀ parāvátaḥ sumatím bhíkṣamāṇā ví síndhavaḥ samáyā sasrurádrim ǁ

मन्त्र 7

त्वे अ॑ग्ने सुम॒तिं भिक्ष॑माणा दि॒वि श्रवो॑ दधिरे य॒ज्ञिया॑सः । नक्ता॑ च च॒क्रुरु॒षसा॒ विरू॑पे कृ॒ष्णं च॒ वर्ण॑मरु॒णं च॒ सं धुः॑ ॥

tvé agne sumatím bhíkṣamāṇā diví śrávo dadhire yajñíyāsaḥ ǀ náktā ca cakrúruṣásā vírūpe kṛṣṇám ca várṇamaruṇám ca sám dhuḥ ǁ

मन्त्र 8

यान्रा॒ये मर्ता॒न्त्सुषू॑दो अग्ने॒ ते स्या॑म म॒घवा॑नो व॒यं च॑ । छा॒येव॒ विश्वं॒ भुव॑नं सिसक्ष्यापप्रि॒वान्रोद॑सी अं॒तरि॑क्षं ॥

yā́nrāyé mártāntsúṣūdo agne té syāma maghávāno vayám ca ǀ chāyéva víśvam bhúvanam sisakṣyāpaprivā́nródasī antárikṣam ǁ

मन्त्र 9

अर्व॑द्भिरग्ने॒ अर्व॑तो॒ नृभि॒र्नॄन्वी॒रैर्वी॒रान्व॑नुयामा॒ त्वोताः॑ । ई॒शा॒नासः॑ पितृवि॒त्तस्य॑ रा॒यो वि सू॒रयः॑ श॒तहि॑मा नो अश्युः ॥

árvadbhiragne árvato nṛ́bhirnṝ́nvīráirvīrā́nvanuyāmā tvótāḥ ǀ īśānā́saḥ pitṛvittásya rāyó ví sūráyaḥ śatáhimā no aśyuḥ ǁ

मन्त्र 10

ए॒ता ते॑ अग्न उ॒चथा॑नि वेधो॒ जुष्टा॑नि संतु॒ मन॑से हृ॒दे च॑ । श॒केम॑ रा॒यः सु॒धुरो॒ यमं॒ तेऽधि॒ श्रवो॑ दे॒वभ॑क्तं॒ दधा॑नाः ॥

etā́ te agna ucáthāni vedho júṣṭāni santu mánase hṛdé ca ǀ śakéma rāyáḥ sudhúro yámam té’dhi śrávo devábhaktam dádhānāḥ ǁ