Rigveda · Maṇḍala 1

Sūkta 52

मन्त्र 1

त्यं सु मे॒षं म॑हया स्व॒र्विदं॑ श॒तं यस्य॑ सु॒भ्वः॑ सा॒कमीर॑ते । अत्यं॒ न वाजं॑ हवन॒स्यदं॒ रथ॒मेंद्रं॑ ववृत्या॒मव॑से सुवृ॒क्तिभिः॑ ॥

tyám sú meṣám mahayā svarvídam śatám yásya subhváḥ sākámī́rate ǀ átyam ná vā́jam havanasyádam ráthaméndram vavṛtyāmávase suvṛktíbhiḥ ǁ

मन्त्र 2

स पर्व॑तो॒ न ध॒रुणे॒ष्वच्यु॑तः स॒हस्र॑मूति॒स्तवि॑षीषु वावृधे । इंद्रो॒ यद्वृ॒त्रमव॑धीन्नदी॒वृत॑मु॒ब्जन्नर्णां॑सि॒ जर्हृ॑षाणो॒ अंध॑सा ॥

sá párvato ná dharúṇeṣvácyutaḥ sahásramūtistáviṣīṣu vāvṛdhe ǀ índro yádvṛtrámávadhīnnadīvṛ́tamubjánnárṇāṃsi járhṛṣāṇo ándhasā ǁ

मन्त्र 3

स हि द्व॒रो द्व॒रिषु॑ व॒व्र ऊध॑नि चं॒द्रबु॑ध्नो॒ मद॑वृद्धो मनी॒षिभिः॑ । इंद्रं॒ तम॑ह्वे स्वप॒स्यया॑ धि॒या मंहि॑ष्ठरातिं॒ स हि पप्रि॒रंध॑सः ॥

sá hí dvaró dvaríṣu vavrá ū́dhani candrábudhno mádavṛddho manīṣíbhiḥ ǀ índram támahve svapasyáyā dhiyā́ máṃhiṣṭharātim sá hí páprirándhasaḥ ǁ

मन्त्र 4

आ यं पृ॒णंति॑ दि॒वि सद्म॑बर्हिषः समु॒द्रं न सु॒भ्वः१॒॑ स्वा अ॒भिष्ट॑यः । तं वृ॑त्र॒हत्ये॒ अनु॑ तस्थुरू॒तयः॒ शुष्मा॒ इंद्र॑मवा॒ता अह्रु॑तप्सवः ॥

ā́ yám pṛṇánti diví sádmabarhiṣaḥ samudrám ná subhváḥ svā́ abhíṣṭayaḥ ǀ tám vṛtrahátye ánu tasthurūtáyaḥ śúṣmā índramavātā́ áhrutapsavaḥ ǁ

मन्त्र 5

अ॒भि स्ववृ॑ष्टिं॒ मदे॑ अस्य॒ युध्य॑तो र॒घ्वीरि॑व प्रव॒णे स॑स्रुरू॒तयः॑ । इंद्रो॒ यद्व॒ज्री धृ॒षमा॑णो॒ अंध॑सा भि॒नद्व॒लस्य॑ परि॒धीँरि॑व त्रि॒तः ॥

abhí svávṛṣṭim máde asya yúdhyato raghvī́riva pravaṇé sasrurūtáyaḥ ǀ índro yádvajrī́ dhṛṣámāṇo ándhasā bhinádvalásya paridhī́m̐riva tritáḥ ǁ

मन्त्र 6

परीं॑ घृ॒णा च॑रति तित्वि॒षे शवो॒ऽपो वृ॒त्वी रज॑सो बु॒ध्नमाश॑यत् । वृ॒त्रस्य॒ यत्प्र॑व॒णे दु॒र्गृभि॑श्वनो निज॒घंथ॒ हन्वो॑रिंद्र तन्य॒तुं ॥

párīm ghṛṇā́ carati titviṣé śávo’pó vṛtvī́ rájaso budhnámā́śayat ǀ vṛtrásya yátpravaṇé durgṛ́bhiśvano nijaghántha hánvorindra tanyatúm ǁ

मन्त्र 7

ह्र॒दं न हि त्वा॑ न्यृ॒षंत्यू॒र्मयो॒ ब्रह्मा॑णींद्र॒ तव॒ यानि॒ वर्ध॑ना । त्वष्टा॑ चित्ते॒ युज्यं॑ वावृधे॒ शव॑स्त॒तक्ष॒ वज्र॑म॒भिभू॑त्योजसं ॥

hradám ná hí tvā nyṛṣántyūrmáyo bráhmāṇīndra táva yā́ni várdhanā ǀ tváṣṭā citte yújyam vāvṛdhe śávastatákṣa vájramabhíbhūtyojasam ǁ

मन्त्र 8

ज॒घ॒न्वाँ उ॒ हरि॑भिः संभृतक्रत॒विंद्र॑ वृ॒त्रं मनु॑षे गातु॒यन्न॒पः । अय॑च्छथा बा॒ह्वोर्वज्र॑माय॒समधा॑रयो दि॒व्या सूर्यं॑ दृ॒शे ॥

jaghanvā́m̐ u háribhiḥ sambhṛtakratavíndra vṛtrám mánuṣe gātuyánnapáḥ ǀ áyacchathā bāhvórvájramāyasámádhārayo divyā́ sū́ryam dṛśé ǁ

मन्त्र 9

बृ॒हत्स्वश्चं॑द्र॒मम॑व॒द्यदु॒क्थ्य१॒॑मकृ॑ण्वत भि॒यसा॒ रोह॑णं दि॒वः । यन्मानु॑षप्रधना॒ इंद्र॑मू॒तयः॒ स्व॑र्नृ॒षाचो॑ म॒रुतोऽम॑द॒न्ननु॑ ॥

bṛhátsváścandramámavadyádukthyámákṛṇvata bhiyásā róhaṇam diváḥ ǀ yánmā́nuṣapradhanā índramūtáyaḥ svárnṛṣā́co marútó’madannánu ǁ

मन्त्र 10

द्यौश्चि॑द॒स्याम॑वाँ॒ अहेः॑ स्व॒नादयो॑यवीद्भि॒यसा॒ वज्र॑ इंद्र ते । वृ॒त्रस्य॒ यद्ब॑द्बधा॒नस्य॑ रोदसी॒ मदे॑ सु॒तस्य॒ शव॒साभि॑न॒च्छिरः॑ ॥

dyáuścidasyā́mavām̐ áheḥ svanā́dáyoyavīdbhiyásā vájra indra te ǀ vṛtrásya yádbadbadhānásya rodasī máde sutásya śávasā́bhinacchíraḥ ǁ

मन्त्र 11

यदिन्न्विं॑द्र पृथि॒वी दश॑भुजि॒रहा॑नि॒ विश्वा॑ त॒तनं॑त कृ॒ष्टयः॑ । अत्राह॑ ते मघव॒न्विश्रु॑तं॒ सहो॒ द्यामनु॒ शव॑सा ब॒र्हणा॑ भुवत् ॥

yádínnvíndra pṛthivī́ dáśabhujiráhāni víśvā tatánanta kṛṣṭáyaḥ ǀ átrā́ha te maghavanvíśrutam sáho dyā́mánu śávasā barháṇā bhuvat ǁ

मन्त्र 12

त्वम॒स्य पा॒रे रज॑सो॒ व्यो॑मनः॒ स्वभू॑त्योजा॒ अव॑से धृषन्मनः । च॒कृ॒षे भूमिं॑ प्रति॒मान॒मोज॑सो॒ऽपः स्वः॑ परि॒भूरे॒ष्या दिवं॑ ॥

tvámasyá pāré rájaso vyómanaḥ svábhūtyojā ávase dhṛṣanmanaḥ ǀ cakṛṣé bhū́mim pratimā́namójaso’páḥ sváḥ paribhū́reṣyā́ dívam ǁ

मन्त्र 13

त्वं भु॑वः प्रति॒मानं॑ पृथि॒व्या ऋ॒ष्ववी॑रस्य बृह॒तः पति॑र्भूः । विश्व॒माप्रा॑ अं॒तरि॑क्षं महि॒त्वा स॒त्यम॒द्धा नकि॑र॒न्यस्त्वावा॑न् ॥

tvám bhuvaḥ pratimā́nam pṛthivyā́ ṛṣvávīrasya bṛhatáḥ pátirbhūḥ ǀ víśvamā́prā antárikṣam mahitvā́ satyámaddhā́ nákiranyástvā́vān ǁ

मन्त्र 14

न यस्य॒ द्यावा॑पृथि॒वी अनु॒ व्यचो॒ न सिंध॑वो॒ रज॑सो॒ अंत॑मान॒शुः । नोत स्ववृ॑ष्टिं॒ मदे॑ अस्य॒ युध्य॑त॒ एको॑ अ॒न्यच्च॑कृषे॒ विश्व॑मानु॒षक् ॥

ná yásya dyā́vāpṛthivī́ ánu vyáco ná síndhavo rájaso ántamānaśúḥ ǀ nótá svávṛṣṭim máde asya yúdhyata éko anyáccakṛṣe víśvamānuṣák ǁ

मन्त्र 15

आर्च॒न्नत्र॑ म॒रुतः॒ सस्मि॑न्ना॒जौ विश्वे॑ दे॒वासो॑ अमद॒न्ननु॑ त्वा । वृ॒त्रस्य॒ यद्भृ॑ष्टि॒मता॑ व॒धेन॒ नि त्वमिं॑द्र॒ प्रत्या॒नं ज॒घंथ॑ ॥

ā́rcannátra marútaḥ sásminnājáu víśve devā́so amadannánu tvā ǀ vṛtrásya yádbhṛṣṭimátā vadhéna ní tvámindra prátyānám jaghántha ǁ