Rigveda · Maṇḍala 1

Sūkta 36

मन्त्र 1

प्र वो॑ य॒ह्वं पु॑रू॒णां वि॒शां दे॑वय॒तीनां॑ । अ॒ग्निं सू॒क्तेभि॒र्वचो॑भिरीमहे॒ यं सी॒मिद॒न्य ईळ॑ते ॥

prá vo yahvám purūṇā́m viśā́m devayatī́nām ǀ agním sūktébhirvácobhirīmahe yám sīmídanyá ī́ḷate ǁ

मन्त्र 2

जना॑सो अ॒ग्निं द॑धिरे सहो॒वृधं॑ ह॒विष्मं॑तो विधेम ते । स त्वं नो॑ अ॒द्य सु॒मना॑ इ॒हावि॒ता भवा॒ वाजे॑षु संत्य ॥

jánāso agním dadhire sahovṛ́dham havíṣmanto vidhema te ǀ sá tvám no adyá sumánā ihā́vitā́ bhávā vā́jeṣu santya ǁ

मन्त्र 3

प्र त्वा॑ दू॒तं वृ॑णीमहे॒ होता॑रं वि॒श्ववे॑दसं । म॒हस्ते॑ स॒तो वि च॑रंत्य॒र्चयो॑ दि॒वि स्पृ॑शंति भा॒नवः॑ ॥

prá tvā dūtám vṛṇīmahe hótāram viśvávedasam ǀ maháste sató ví carantyarcáyo diví spṛśanti bhānávaḥ ǁ

मन्त्र 4

दे॒वास॑स्त्वा॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॑र्य॒मा सं दू॒तं प्र॒त्नमिं॑धते । विश्वं॒ सो अ॑ग्ने जयति॒ त्वया॒ धनं॒ यस्ते॑ द॒दाश॒ मर्त्यः॑ ॥

devā́sastvā váruṇo mitró aryamā́ sám dūtám pratnámindhate ǀ víśvam só agne jayati tváyā dhánam yáste dadā́śa mártyaḥ ǁ

मन्त्र 5

मं॒द्रो होता॑ गृ॒हप॑ति॒रग्ने॑ दू॒तो वि॒शाम॑सि । त्वे विश्वा॒ संग॑तानि व्र॒ता ध्रु॒वा यानि॑ दे॒वा अकृ॑ण्वत ॥

mandró hótā gṛhápatirágne dūtó viśā́masi ǀ tvé víśvā sáṃgatāni vratā́ dhruvā́ yā́ni devā́ ákṛṇvata ǁ

मन्त्र 6

त्वे इद॑ग्ने सु॒भगे॑ यविष्ठ्य॒ विश्व॒मा हू॑यते ह॒विः । स त्वं नो॑ अ॒द्य सु॒मना॑ उ॒ताप॒रं यक्षि॑ दे॒वान्त्सु॒वीर्या॑ ॥

tvé ídagne subháge yaviṣṭhya víśvamā́ hūyate havíḥ ǀ sá tvám no adyá sumánā utā́parám yákṣi devā́ntsuvī́ryā ǁ

मन्त्र 7

तं घे॑मि॒त्था न॑म॒स्विन॒ उप॑ स्व॒राज॑मासते । होत्रा॑भिर॒ग्निं मनु॑षः॒ समिं॑धते तिति॒र्वांसो॒ अति॒ स्रिधः॑ ॥

tám ghemitthā́ namasvína úpa svarā́jamāsate ǀ hótrābhiragním mánuṣaḥ sámindhate titirvā́ṃso áti srídhaḥ ǁ

मन्त्र 8

घ्नंतो॑ वृ॒त्रम॑तर॒न्रोद॑सी अ॒प उ॒रु क्षया॑य चक्रिरे । भुव॒त्कण्वे॒ वृषा॑ द्यु॒म्न्याहु॑तः॒ क्रंद॒दश्वो॒ गवि॑ष्टिषु ॥

ghnánto vṛtrámataranródasī apá urú kṣáyāya cakrire ǀ bhúvatkáṇve vṛ́ṣā dyumnyā́hutaḥ krándadáśvo gáviṣṭiṣu ǁ

मन्त्र 9

सं सी॑दस्व म॒हाँ अ॑सि॒ शोच॑स्व देव॒वीत॑मः । वि धू॒मम॑ग्ने अरु॒षं मि॑येध्य सृ॒ज प्र॑शस्त दर्श॒तं ॥

sám sīdasva mahā́m̐ asi śócasva devavī́tamaḥ ǀ ví dhūmámagne aruṣám miyedhya sṛjá praśasta darśatám ǁ

मन्त्र 10

यं त्वा॑ दे॒वासो॒ मन॑वे द॒धुरि॒ह यजि॑ष्ठं हव्यवाहन । यं कण्वो॒ मेध्या॑तिथिर्धन॒स्पृतं॒ यं वृषा॒ यमु॑पस्तु॒तः ॥

yám tvā devā́so mánave dadhúrihá yájiṣṭham havyavāhana ǀ yám káṇvo médhyātithirdhanaspṛ́tam yám vṛ́ṣā yámupastutáḥ ǁ

मन्त्र 11

यम॒ग्निं मेध्या॑तिथिः॒ कण्व॑ ई॒ध ऋ॒तादधि॑ । तस्य॒ प्रेषो॑ दीदियु॒स्तमि॒मा ऋच॒स्तम॒ग्निं व॑र्धयामसि ॥

yámagním médhyātithiḥ káṇva īdhá ṛtā́dádhi ǀ tásya préṣo dīdiyustámimā́ ṛ́castámagním vardhayāmasi ǁ

मन्त्र 12

रा॒यस्पू॑र्धि स्वधा॒वोऽस्ति॒ हि तेऽग्ने॑ दे॒वेष्वाप्यं॑ । त्वं वाज॑स्य॒ श्रुत्य॑स्य राजसि॒ स नो॑ मृळ म॒हाँ अ॑सि ॥

rāyáspūrdhi svadhāvó’sti hí té’gne devéṣvā́pyam ǀ tvám vā́jasya śrútyasya rājasi sá no mṛḷa mahā́m̐ asi ǁ

मन्त्र 13

ऊ॒र्ध्व ऊ॒ षु ण॑ ऊ॒तये॒ तिष्ठा॑ दे॒वो न स॑वि॒ता । ऊ॒र्ध्वो वाज॑स्य॒ सनि॑ता॒ यदं॒जिभि॑र्वा॒घद्भि॑र्वि॒ह्वया॑महे ॥

ūrdhvá ū ṣú ṇa ūtáye tíṣṭhā devó ná savitā́ ǀ ūrdhvó vā́jasya sánitā yádañjíbhirvāghádbhirvihváyāmahe ǁ

मन्त्र 14

ऊ॒र्ध्वो नः॑ पा॒ह्यंह॑सो॒ नि के॒तुना॒ विश्वं॒ सम॒त्रिणं॑ दह । कृ॒धी न॑ ऊ॒र्ध्वाञ्च॒रथा॑य जी॒वसे॑ वि॒दा दे॒वेषु॑ नो॒ दुवः॑ ॥

ūrdhvó naḥ pāhyáṃhaso ní ketúnā víśvam sámatríṇam daha ǀ kṛdhī́ na ūrdhvā́ñcaráthāya jīváse vidā́ devéṣu no dúvaḥ ǁ

मन्त्र 15

पा॒हि नो॑ अग्ने र॒क्षसः॑ पा॒हि धू॒र्तेररा॑व्णः । पा॒हि रीष॑त उ॒त वा॒ जिघां॑सतो॒ बृह॑द्भानो॒ यवि॑ष्ठ्य ॥

pāhí no agne rakṣásaḥ pāhí dhūrtérárāvṇaḥ ǀ pāhí rī́ṣata utá vā jíghāṃsato bṛ́hadbhāno yáviṣṭhya ǁ

मन्त्र 16

घ॒नेव॒ विष्व॒ग्वि ज॒ह्यरा॑व्ण॒स्तपु॑र्जंभ॒ यो अ॑स्म॒ध्रुक् । यो मर्त्यः॒ शिशी॑ते॒ अत्य॒क्तुभि॒र्मा नः॒ स रि॒पुरी॑शत ॥

ghanéva víṣvagví jahyárāvṇastápurjambha yó asmadhrúk ǀ yó mártyaḥ śíśīte átyaktúbhirmā́ naḥ sá ripúrīśata ǁ

मन्त्र 17

अ॒ग्निर्व॑व्ने सु॒वीर्य॑म॒ग्निः कण्वा॑य॒ सौभ॑गं । अ॒ग्निः प्राव॑न्मि॒त्रोत मेध्या॑तिथिम॒ग्निः सा॒ता उ॑पस्तु॒तं ॥

agnírvavne suvī́ryamagníḥ káṇvāya sáubhagam ǀ agníḥ prā́vanmitrótá médhyātithimagníḥ sātā́ upastutám ǁ

मन्त्र 18

अ॒ग्निना॑ तु॒र्वशं॒ यदुं॑ परा॒वत॑ उ॒ग्रादे॑वं हवामहे । अ॒ग्निर्न॑य॒न्नव॑वास्त्वं बृ॒हद्र॑थं तु॒र्वीतिं॒ दस्य॑वे॒ सहः॑ ॥

agnínā turváśam yádum parāváta ugrā́devam havāmahe ǀ agnírnayannávavāstvam bṛhádratham turvī́tim dásyave sáhaḥ ǁ

मन्त्र 19

नि त्वाम॑ग्ने॒ मनु॑र्दधे॒ ज्योति॒र्जना॑य॒ शश्व॑ते । दी॒देथ॒ कण्व॑ ऋ॒तजा॑त उक्षि॒तो यं न॑म॒स्यंति॑ कृ॒ष्टयः॑ ॥

ní tvā́magne mánurdadhe jyótirjánāya śáśvate ǀ dīdétha káṇva ṛtájāta ukṣitó yám namasyánti kṛṣṭáyaḥ ǁ

मन्त्र 20

त्वे॒षासो॑ अ॒ग्नेरम॑वंतो अ॒र्चयो॑ भी॒मासो॒ न प्रती॑तये । र॒क्ष॒स्विनः॒ सद॒मिद्या॑तु॒माव॑तो॒ विश्वं॒ सम॒त्रिणं॑ दह ॥

tveṣā́so agnérámavanto arcáyo bhīmā́so ná prátītaye ǀ rakṣasvínaḥ sádamídyātumā́vato víśvam sámatríṇam daha ǁ