ಮಂತ್ರಗಳು 1, 2, 3
ವಿ ಹ್ಯಖ್ಯಂ॒ ಮನ॑ಸಾ॒ ವಸ್ಯ॑ ಇ॒ಚ್ಛನ್ನಿಂದ್ರಾ॑ಗ್ನೀ ಜ್ಞಾ॒ಸ ಉ॒ತ ವಾ॑ ಸಜಾ॒ತಾನ್ । ನಾನ್ಯಾ ಯು॒ವತ್ಪ್ರಮ॑ತಿರಸ್ತಿ॒ ಮಹ್ಯಂ॒ ಸ ವಾಂ॒ ಧಿಯಂ॑ ವಾಜ॒ಯಂತೀ॑ಮತಕ್ಷಂ ॥
वि ह्यख्यं॒ मन॑सा॒ वस्य॑ इ॒च्छन्निंद्रा॑ग्नी ज्ञा॒स उ॒त वा॑ सजा॒तान् । नान्या यु॒वत्प्रम॑तिरस्ति॒ मह्यं॒ स वां॒ धियं॑ वाज॒यंती॑मतक्षं ॥
ಅಶ್ರ॑ವಂ॒ ಹಿ ಭೂ॑ರಿ॒ದಾವ॑ತ್ತರಾ ವಾಂ॒ ವಿಜಾ॑ಮಾತುರು॒ತ ವಾ॑ ಘಾ ಸ್ಯಾ॒ಲಾತ್ । ಅಥಾ॒ ಸೋಮ॑ಸ್ಯ॒ ಪ್ರಯ॑ತೀ ಯು॒ವಭ್ಯಾ॒ಮಿಂದ್ರಾ॑ಗ್ನೀ॒ ಸ್ತೋಮಂ॑ ಜನಯಾಮಿ॒ ನವ್ಯಂ॑ ॥
अश्र॑वं॒ हि भू॑रि॒दाव॑त्तरा वां॒ विजा॑मातुरु॒त वा॑ घा स्या॒लात् । अथा॒ सोम॑स्य॒ प्रय॑ती यु॒वभ्या॒मिंद्रा॑ग्नी॒ स्तोमं॑ जनयामि॒ नव्यं॑ ॥
ಮಾ ಚ್ಛೇ॑ದ್ಮ ರ॒ಶ್ಮೀಁರಿತಿ॒ ನಾಧ॑ಮಾನಾಃ ಪಿತೄ॒ಣಾಂ ಶ॒ಕ್ತೀರ॑ನು॒ಯಚ್ಛ॑ಮಾನಾಃ । ಇಂ॒ದ್ರಾ॒ಗ್ನಿಭ್ಯಾಂ॒ ಕಂ ವೃಷ॑ಣೋ ಮದಂತಿ॒ ತಾ ಹ್ಯದ್ರೀ॑ ಧಿ॒ಷಣಾ॑ಯಾ ಉ॒ಪಸ್ಥೇ॑ ॥
मा च्छे॑द्म र॒श्मीँरिति॒ नाध॑मानाः पितॄ॒णां श॒क्तीर॑नु॒यच्छ॑मानाः । इं॒द्रा॒ग्निभ्यां॒ कं वृष॑णो मदंति॒ ता ह्यद्री॑ धि॒षणा॑या उ॒पस्थे॑ ॥
ಋಷಿಯು ಇಂದ್ರಾಾಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಾನು ರಚಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ತುತಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರವೂ ಹೊಸದೂ ಆಗಿದ್ದು, ಹಿರಿಯರ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವಂತಿದೆ. ಸೋಮರಸದ ಅಭಿಷವದೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸುವ ಸತ್ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಋಷಿಯು ತೊಡಗಿದ್ದಾನೆ.
ಮಂತ್ರ 1: I have sought with my mind for Indra and Agni, desiring welfare, as if looking for dear relatives; for there is no other deeper understanding for me, and I have fashioned for you both this invigorating hymn.
ಮಂತ್ರ 2: I have heard that you two are more abundantly generous than a brother-in-law or a kinsman; therefore, with the pressing of Soma, I generate a new hymn of praise for you both.
ಮಂತ್ರ 3: May we not sever the threads of our prayers, imploring you and following the paths and powers of our ancestors; may the strong ones rejoice in Indra and Agni within the lap of the pressing-stones.
ಸಾಯಣಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ಬಾಂಧವರ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು (ವಿಜಾಮತುಃ, ಸ್ಯಾಲಾತ್) ಲೌಕಿಕ ಉದಾರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿವರಿಸಿದ್ದರೆ, ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರು ಇದನ್ನು ದೈವಿಕ ಪ್ರೀತಿಯ ಮತ್ತು ಅಂತರಂಗ ಸಂಬಂಧದ ಉನ್ನತ ಸಂಕೇತವೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ.
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ವಿ | वि | completely, thoroughly |
| ಮನಸಾ | मनसा | with the mind |
| ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ | इन्द्राग्नी | O Indra and Agni |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಅಶ್ರವಮ್ | अश्रवम् | I have heard |
| ಭೂರಿದಾವತ್ತರಾ | भूरिदावत्तरा | more abundantly bountiful |
| ಸೋಮಸ್ಯ | सोमस्य | of the Soma juice |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಮಾ | मा | may not |
| ಛೇದ್ಮ | छेद्म | we cut, sever |
| ರಶ್ಮೀನ್ | रश्मीन् | rays, reins, threads of prayer |
ಹಿರಿಯರ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಂದ್ರಾಾಗ್ನಿಗಳನ್ನು ತಳಮಳವಿಲ್ಲದೆ ಸ್ಮರಿಸುವ ಋಷಿಯ ಭಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಣ.
ಮಂತ್ರಗಳು 4, 5, 6
ಯು॒ವಾಭ್ಯಾಂ॑ ದೇ॒ವೀ ಧಿ॒ಷಣಾ॒ ಮದಾ॒ಯೇಂದ್ರಾ॑ಗ್ನೀ॒ ಸೋಮ॑ಮುಶ॒ತೀ ಸು॑ನೋತಿ । ತಾವ॑ಶ್ವಿನಾ ಭದ್ರಹಸ್ತಾ ಸುಪಾಣೀ॒ ಆ ಧಾ॑ವತಂ॒ ಮಧು॑ನಾ ಪೃಂ॒ಕ್ತಮ॒ಪ್ಸು ॥
यु॒वाभ्यां॑ दे॒वी धि॒षणा॒ मदा॒येंद्रा॑ग्नी॒ सोम॑मुश॒ती सु॑नोति । ताव॑श्विना भद्रहस्ता सुपाणी॒ आ धा॑वतं॒ मधु॑ना पृं॒क्तम॒प्सु ॥
ಯು॒ವಾಮಿಂ॑ದ್ರಾಗ್ನೀ॒ ವಸು॑ನೋ ವಿಭಾ॒ಗೇ ತ॒ವಸ್ತ॑ಮಾ ಶುಶ್ರವ ವೃತ್ರ॒ಹತ್ಯೇ॑ । ತಾವಾ॒ಸದ್ಯಾ॑ ಬ॒ರ್ಹಿಷಿ॑ ಯ॒ಜ್ಞೇ ಅ॒ಸ್ಮಿನ್ಪ್ರ ಚ॑ರ್ಷಣೀ ಮಾದಯೇಥಾಂ ಸು॒ತಸ್ಯ॑ ॥
यु॒वामिं॑द्राग्नी॒ वसु॑नो विभा॒गे त॒वस्त॑मा शुश्रव वृत्र॒हत्ये॑ । तावा॒सद्या॑ ब॒र्हिषि॑ य॒ज्ञे अ॒स्मिन्प्र च॑र्षणी मादयेथां सु॒तस्य॑ ॥
ಪ್ರ ಚ॑ರ್ಷ॒ಣಿಭ್ಯಃ॑ ಪೃತನಾ॒ಹವೇ॑ಷು॒ ಪ್ರ ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯಾ ರಿ॑ರಿಚಾಥೇ ದಿ॒ವಶ್ಚ॑ । ಪ್ರ ಸಿಂಧು॑ಭ್ಯಃ॒ ಪ್ರ ಗಿ॒ರಿಭ್ಯೋ॑ ಮಹಿ॒ತ್ವಾ ಪ್ರೇಂದ್ರಾ॑ಗ್ನೀ॒ ವಿಶ್ವಾ॒ ಭುವ॒ನಾತ್ಯ॒ನ್ಯಾ ॥
प्र च॑र्ष॒णिभ्यः॑ पृतना॒हवे॑षु॒ प्र पृ॑थि॒व्या रि॑रिचाथे दि॒वश्च॑ । प्र सिंधु॑भ्यः॒ प्र गि॒रिभ्यो॑ महि॒त्वा प्रेंद्रा॑ग्नी॒ विश्वा॒ भुव॒नात्य॒न्या ॥
ಯಜ್ಞವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದೇವತೆಯಾದ ಧಿಸಣೆಯು ಸೋಮವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇಂದ್ರಾಾಗ್ನಿಗಳು ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಅಪಾರ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವನ್ನು, ಭೂಮಿ, ಆಕಾಶ, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಶಕ್ತಿಯು ವೃತ್ರಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಮಹಾ ವಿಜಯದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ.
ಮಂತ್ರ 4: For you two, the divine Dhiṣaṇā desiringly presses the Soma for exhilaration; O Aśvins with auspicious hands and palms, come hither quickly and mingle it with honey in the waters.
ಮಂತ್ರ 5: You two, O Indra and Agni, most mighty in the distribution of wealth, renowned in the slaughter of Vṛtra—sit upon the sacred grass in this sacrifice and gladly drink of the pressed Soma.
ಮಂತ್ರ 6: You surpass in might the active mortals in battles, you surpass the earth and heaven, you surpass the rivers and the mountains by your greatness; O Indra and Agni, you transcend all other worlds.
ಇಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಾಾಗ್ನಿಗಳ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕತ್ವವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗಿಂತ ದೇವತೆಗಳ ಮಹಿಮೆ ಮಿಗಿಲಾದುದು ಎಂಬ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಈ ಮಂತ್ರಗಳು ಸಾರುತ್ತವೆ.
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಧಿಷಣಾ | धिषणा | the goddess of speech/intellect, altar |
| ಸೋಮಮ್ | सोमम् | Soma juice |
| ಮಧುನಾ | मधुना | with honey/sweetness |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ | इन्द्राग्नी | O Indra and Agni |
| ವಸುನಃ | वसुनः | of wealth, treasures |
| ವೃತ್ರಹತ್ಯೇ | वृत्रहत्ये | in the slaughter of Vrtra |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಚರ್ಷಣಿಭ್ಯಃ | चर्षणिभ्यः | than the active people/mortals |
| ಮಹಿತ್ವಾ | महित्वा | by greatness |
| ವಿಶ್ವಾ | विश्वा | all |
ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಎಲ್ಲ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಂತಿರುವ ಇಂದ್ರಾಾಗ್ನಿಗಳ ಅಗಾಧ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಸೋಮಯಜ್ಞದ ಉತ್ಸವ.
ಮಂತ್ರಗಳು 7, 8
ಆ ಭ॑ರತಂ॒ ಶಿಕ್ಷ॑ತಂ ವಜ್ರಬಾಹೂ ಅ॒ಸ್ಮಾಁ ಇಂ॑ದ್ರಾಗ್ನೀ ಅವತಂ॒ ಶಚೀ॑ಭಿಃ । ಇ॒ಮೇ ನು ತೇ ರ॒ಶ್ಮಯಃ॒ ಸೂರ್ಯ॑ಸ್ಯ॒ ಯೇಭಿಃ॑ ಸಪಿ॒ತ್ವಂ ಪಿ॒ತರೋ॑ ನ॒ ಆಸ॑ನ್ ॥
आ भ॑रतं॒ शिक्ष॑तं वज्रबाहू अ॒स्माँ इं॑द्राग्नी अवतं॒ शची॑भिः । इ॒मे नु ते र॒श्मयः॒ सूर्य॑स्य॒ येभिः॑ सपि॒त्वं पि॒तरो॑ न॒ आस॑न् ॥
ಪುರಂ॑ದರಾ॒ ಶಿಕ್ಷ॑ತಂ ವಜ್ರಹಸ್ತಾ॒ಸ್ಮಾಁ ಇಂ॑ದ್ರಾಗ್ನೀ ಅವತಂ॒ ಭರೇ॑ಷು । ತನ್ನೋ॑ ಮಿ॒ತ್ರೋ ವರು॑ಣೋ ಮಾಮಹಂತಾ॒ಮದಿ॑ತಿಃ॒ ಸಿಂಧುಃ॑ ಪೃಥಿ॒ವೀ ಉ॒ತ ದ್ಯೌಃ ॥
पुरं॑दरा॒ शिक्ष॑तं वज्रहस्ता॒स्माँ इं॑द्राग्नी अवतं॒ भरे॑षु । तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहंता॒मदि॑तिः॒ सिंधुः॑ पृथि॒वी उ॒त द्यौः ॥
ಕೊನೆಯ ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಋಷಿಯು ಇಂದ್ರಾಾಗ್ನಿಗಳನ್ನು ವಜ್ರಪಾಣಿಗಳೆಂದು ಸಂಭ್ರಮಿಸಿ, ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ತನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ಕೋರುತ್ತಾನೆ. ಸೂರ್ಯನ ರಶ್ಮಿಗಳಂತೆ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ, ಮಿತ್ರ, ವರುಣ, ಅदितಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಇತರ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನೂ ಬೇಡುತ್ತಾ ಈ ಸುಕ್ತವು ಮಂಗಳಕರವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಮಂತ್ರ 7: Bring forth treasures, bestow them, O wielders of the thunderbolt; protect us, O Indra and Agni, with your helpful powers. These indeed are your rays of the sun, by which our fathers attained fellowship with you.
ಮಂತ್ರ 8: O destroyers of cities, wielders of the thunderbolt, bestow gifts and protect us in our struggles. May Mitra, Varuṇa, Aditi, Sindhu, Pṛthivī, and Dyaus all magnify this prayer of ours.
ಪೂರ್ವಜರ (ಪಿತರಃ) ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ರಶ್ಮಿಗಳ ನಡುವಿನ ನಂಟನ್ನು (ಸಪಿತ್ವಮ್) ಹೇಳುವ ಈ ಭಾಗವು ವೈದಿಕ ವಂಶಾವಳಿ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ತಳಪಾಯವನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತದೆ.
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ವಜ್ರಬಾಹೂ | वज्रबाहू | holding the thunderbolt in arms |
| ಶಚೀಭಿಃ | शचीभिः | with mighty powers/skills |
| ರಶ್ಮಯಃ | रश्मयः | rays |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಪುರಂದರಾ | पुरंदरा | destroyers of fortresses/cities |
| ಭರೇಷು | भरेषु | in battles, conflicts |
| ಅದಿತಿಃ | अदितिः | Aditi, the undivided mother |
ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ವಜರೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ದೈವಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಭಯ.