ಋಗ್ವೇದ · ಮಂಡಲ 1

मरुत्वान् इन्द्र: - ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯ ಆವಾಹನೆ

ಭಾಗ 1

ಶತ್ರುಹರ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವನಿಯಾಮಕ ಇಂದ್ರನ ವಿಜಯಗಾಥೆ

ಮಂತ್ರಗಳು 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7

ಮಂತ್ರ 1

ಪ್ರ ಮಂ॒ದಿನೇ॑ ಪಿತು॒ಮದ॑ರ್ಚತಾ॒ ವಚೋ॒ ಯಃ ಕೃ॒ಷ್ಣಗ॑ರ್ಭಾ ನಿ॒ರಹ॑ನ್ನೃ॒ಜಿಶ್ವ॑ನಾ । ಅ॒ವ॒ಸ್ಯವೋ॒ ವೃಷ॑ಣಂ॒ ವಜ್ರ॑ದಕ್ಷಿಣಂ ಮ॒ರುತ್ವಂ॑ತಂ ಸ॒ಖ್ಯಾಯ॑ ಹವಾಮಹೇ ॥

प्र मं॒दिने॑ पितु॒मद॑र्चता॒ वचो॒ यः कृ॒ष्णग॑र्भा नि॒रह॑न्नृ॒जिश्व॑ना । अ॒व॒स्यवो॒ वृष॑णं॒ वज्र॑दक्षिणं म॒रुत्वं॑तं स॒ख्याय॑ हवामहे ॥

ಮಂತ್ರ 2

ಯೋ ವ್ಯಂ॑ಸಂ ಜಾಹೃಷಾ॒ಣೇನ॑ ಮ॒ನ್ಯುನಾ॒ ಯಃ ಶಂಬ॑ರಂ॒ ಯೋ ಅಹ॒ನ್ಪಿಪ್ರು॑ಮವ್ರ॒ತಂ । ಇಂದ್ರೋ॒ ಯಃ ಶುಷ್ಣ॑ಮ॒ಶುಷಂ॒ ನ್ಯಾವೃ॑ಣಙ್ಮ॒ರುತ್ವಂ॑ತಂ ಸ॒ಖ್ಯಾಯ॑ ಹವಾಮಹೇ ॥

यो व्यं॑सं जाहृषा॒णेन॑ म॒न्युना॒ यः शंब॑रं॒ यो अह॒न्पिप्रु॑मव्र॒तं । इंद्रो॒ यः शुष्ण॑म॒शुषं॒ न्यावृ॑णङ्म॒रुत्वं॑तं स॒ख्याय॑ हवामहे ॥

ಮಂತ್ರ 3

ಯಸ್ಯ॒ ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವೀ ಪೌಂಸ್ಯಂ॑ ಮ॒ಹದ್ಯಸ್ಯ॑ ವ್ರ॒ತೇ ವರು॑ಣೋ॒ ಯಸ್ಯ॒ ಸೂರ್ಯಃ॑ । ಯಸ್ಯೇಂದ್ರ॑ಸ್ಯ॒ ಸಿಂಧ॑ವಃ॒ ಸಶ್ಚ॑ತಿ ವ್ರ॒ತಂ ಮ॒ರುತ್ವಂ॑ತಂ ಸ॒ಖ್ಯಾಯ॑ ಹವಾಮಹೇ ॥

यस्य॒ द्यावा॑पृथि॒वी पौंस्यं॑ म॒हद्यस्य॑ व्र॒ते वरु॑णो॒ यस्य॒ सूर्यः॑ । यस्येंद्र॑स्य॒ सिंध॑वः॒ सश्च॑ति व्र॒तं म॒रुत्वं॑तं स॒ख्याय॑ हवामहे ॥

ಮಂತ್ರ 4

ಯೋ ಅಶ್ವಾ॑ನಾಂ॒ ಯೋ ಗವಾಂ॒ ಗೋಪ॑ತಿರ್ವ॒ಶೀ ಯ ಆ॑ರಿ॒ತಃ ಕರ್ಮ॑ಣಿಕರ್ಮಣಿ ಸ್ಥಿ॒ರಃ । ವೀ॒ಳೋಶ್ಚಿ॒ದಿಂದ್ರೋ॒ ಯೋ ಅಸು॑ನ್ವತೋ ವ॒ಧೋ ಮ॒ರುತ್ವಂ॑ತಂ ಸ॒ಖ್ಯಾಯ॑ ಹವಾಮಹೇ ॥

यो अश्वा॑नां॒ यो गवां॒ गोप॑तिर्व॒शी य आ॑रि॒तः कर्म॑णिकर्मणि स्थि॒रः । वी॒ळोश्चि॒दिंद्रो॒ यो असु॑न्वतो व॒धो म॒रुत्वं॑तं स॒ख्याय॑ हवामहे ॥

ಮಂತ್ರ 5

ಯೋ ವಿಶ್ವ॑ಸ್ಯ॒ ಜಗ॑ತಃ ಪ್ರಾಣ॒ತಸ್ಪತಿ॒ರ್ಯೋ ಬ್ರ॒ಹ್ಮಣೇ॑ ಪ್ರಥ॒ಮೋ ಗಾ ಅವಿಂ॑ದತ್ । ಇಂದ್ರೋ॒ ಯೋ ದಸ್ಯೂಁ॒ರಧ॑ರಾಁ ಅ॒ವಾತಿ॑ರನ್ಮ॒ರುತ್ವಂ॑ತಂ ಸ॒ಖ್ಯಾಯ॑ ಹವಾಮಹೇ ॥

यो विश्व॑स्य॒ जग॑तः प्राण॒तस्पति॒र्यो ब्र॒ह्मणे॑ प्रथ॒मो गा अविं॑दत् । इंद्रो॒ यो दस्यूँ॒रध॑राँ अ॒वाति॑रन्म॒रुत्वं॑तं स॒ख्याय॑ हवामहे ॥

ಮಂತ್ರ 6

ಯಃ ಶೂರೇ॑ಭಿ॒ರ್ಹವ್ಯೋ॒ ಯಶ್ಚ॑ ಭೀ॒ರುಭಿ॒ರ್ಯೋ ಧಾವ॑ದ್ಭಿರ್ಹೂ॒ಯತೇ॒ ಯಶ್ಚ॑ ಜಿ॒ಗ್ಯುಭಿಃ॑ । ಇಂದ್ರಂ॒ ಯಂ ವಿಶ್ವಾ॒ ಭುವ॑ನಾ॒ಭಿ ಸಂ॑ದ॒ಧುರ್ಮ॒ರುತ್ವಂ॑ತಂ ಸ॒ಖ್ಯಾಯ॑ ಹವಾಮಹೇ ॥

यः शूरे॑भि॒र्हव्यो॒ यश्च॑ भी॒रुभि॒र्यो धाव॑द्भिर्हू॒यते॒ यश्च॑ जि॒ग्युभिः॑ । इंद्रं॒ यं विश्वा॒ भुव॑ना॒भि सं॑द॒धुर्म॒रुत्वं॑तं स॒ख्याय॑ हवामहे ॥

ಮಂತ್ರ 7

ರು॒ದ್ರಾಣಾ॑ಮೇತಿ ಪ್ರ॒ದಿಶಾ॑ ವಿಚಕ್ಷ॒ಣೋ ರು॒ದ್ರೇಭಿ॒ರ್ಯೋಷಾ॑ ತನುತೇ ಪೃ॒ಥು ಜ್ರಯಃ॑ । ಇಂದ್ರಂ॑ ಮನೀ॒ಷಾ ಅ॒ಭ್ಯ॑ರ್ಚತಿ ಶ್ರು॒ತಂ ಮ॒ರುತ್ವಂ॑ತಂ ಸ॒ಖ್ಯಾಯ॑ ಹವಾಮಹೇ ॥

रु॒द्राणा॑मेति प्र॒दिशा॑ विचक्ष॒णो रु॒द्रेभि॒र्योषा॑ तनुते पृ॒थु ज्रयः॑ । इंद्रं॑ मनी॒षा अ॒भ्य॑र्चति श्रु॒तं म॒रुत्वं॑तं स॒ख्याय॑ हवामहे ॥

📖 ಆಳವಾದ ಕಥಾ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದರ್ಶನ

ಈ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಋಷಿಯು ಇಂದ್ರನನ್ನು 'ಮರುತ್ವನ್' ಅಂದರೆ ಮರುತ್ತುಗಳ (ಗಾಳಿಯ ದೇವತೆಗಳು) ಜೊತೆಗೂಡಿದವನಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರನು ಕೃಷ್ಣಗರ್ಭಗಳನ್ನು, ಶಂಬರನನ್ನು, ಪಿಪ್ರುವನ್ನು ಮತ್ತು ಶುಷ್ಣನನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದ ಮಹಾವೀರ. ಜಗತ್ತಿನ ಸಕಲ ಚರಾಚರ ವಸ್ತುಗಳು, ದ್ಯಾವಾಪೃಥುವಿಗಳು, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಿಂಧುಗಳು ಇಂದ್ರನ ವ್ರತಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇವನು ಅಶ್ವಗಳ, ಹಸುಗಳ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಒಡೆಯ. ಇಂದ್ರನು ಕೇವಲ ಶೌರ್ಯದ ಪ್ರತೀಕ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಗೋವುಗಳನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಒದಗಿಸಿದ ಪರಮ ದೇವತೆ. ಶೂರರು, ಭೀರುಗಳು, ಓಡುವವರು ಮತ್ತು ಜಯಶಾಲಿಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ಆತನನ್ನೇ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ರುದ್ರರ ಗಣದೊಂದಿಗೆ ವಿಚಕ್ಷಣನಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಋಷಿಯು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾನೆ.

💭 ಭಾವಾರ್ಥ

ಮಂತ್ರ 1: ಮರುತ್ತುಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿದ, ವಜ್ರಾಯುಧವನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ಮನ್ದಿನ್ ಎಂಬ ಸ್ತೋತ್ರ ಮಾಡುವವನಿಗಾಗಿ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವ ಆ ಇಂದ್ರನನ್ನು ನಾವು ನಮ್ಮ ಸೌಹಾರ್ದತೆಗಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಮಂತ್ರ 2: ಯಾರು ವ್ಯಂಸ, ಶಂಬರ, ಪಿಪ್ರು ಮತ್ತು ಶುಷ್ಣನೆಂಬ ಅಸುರರನ್ನು ತನ್ನ ಉಗ್ರ ಕೋಪದಿಂದ ಹಾಗೂ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ನಾಶಪಡಿಸಿದನೋ, ಆ ಮರುತ್ಸಹಿತ ಇಂದ್ರನನ್ನು ನಾವು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಮಂತ್ರ 3: ಯಾವ ಇಂದ್ರನ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಕ್ಕೆ ದ್ಯಾವಾಪೃಥ್ವಿಗಳು ತಲೆಬಾಗಿವೆಯೋ, ಯಾರ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ವರುಣ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನು ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೋ, ಆ ಇಂದ್ರನ ವ್ರತವನ್ನು ನದಿಗಳು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ.

ಮಂತ್ರ 4: ಯಾರು ಅಶ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಗೋವುಗಳ ಒಡೆಯನೋ, ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವವನೋ, ಯಜ್ಞ ಮಾಡದವರಿಗೆ ವಧೆಯುಂಟುಮಾಡುವವನೋ, ಆ ಇಂದ್ರನನ್ನು ನಾವು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಮಂತ್ರ 5: ಯಾರು ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವವನೋ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಹುಡುಕಿ ಕೊಟ್ಟವನೋ, ಆ ಇಂದ್ರನು ದಸ್ಯುಗಳನ್ನು ಅಧೋಗತಿಗೆ ತಳ್ಳಿದನು.

ಮಂತ್ರ 6: ಯಾರನ್ನು ಶೂರರು, ಭೀರುಗಳು, ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುವವರು ಹಾಗೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಿದವರು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸಕಲ ಲೋಕಗಳು ಆಶ್ರಯಿಸಿವೆ.

ಮಂತ್ರ 7: ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾದ ಇಂದ್ರನು ರುದ್ರರ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ರುದ್ರರೊಡಗೂಡಿ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆ ಇಂದ್ರನನ್ನು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇವೆ.

📝 ವಿದ್ವಾಂಸರ ಟಿಪ್ಪಣಿ

ಸಾಯಣಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ 'ಶಂಬರ', 'ಶುಷ್ಣ' ಮುಂತಾದವರನ್ನು ಅಸುರರೆಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದರೆ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇವು ಆಂತರಿಕ ಅಜ್ಞಾನದ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿವೆ.

📚 ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

ಮಂತ್ರ 1

ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ)ದೇವನಾಗರೀಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
ಮನ್ದಿನೇमन्दिनेಸ್ತುತಿಸುವವನಿಗೆ ಅಥವಾ ಆನಂದಿಸುವವನಿಗೆ
ಪಿತುಮದರ್ಚತपितुमदर्चतಪುಷ್ಟಿಕರವಾದ ಅನ್ನ ಅಥವಾ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿರಿ
ವಜ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್वज्रदक्षिणम्ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ವಜ್ರಾಯುಧವುಳ್ಳವನು

ಮಂತ್ರ 2

ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ)ದೇವನಾಗರೀಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
ಜಹೃಷಾಣೇನजहृषाणेनಉತ್ಸಾಹಭರಿತವಾದ ಅಥವಾ ರೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿದ
ಶಂಬರಮ್शंबरम्ಶಂಬರನೆಂಬ ಅಸುರ
ಅಶುಷಮ್अशुषम्ಬಾಡದ ಅಥವಾ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ (ಶುಷ್ಣನನ್ನು)

ಮಂತ್ರ 3

ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ)ದೇವನಾಗರೀಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
ಪೌಂಸ್ಯಮ್पौंस्यम्ಪುರುಷತ್ವ ಅಥವಾ ವೀರಯೋಗ್ಯ ಶಕ್ತಿ
ಸಿಂಧವಃसिंधवःನದಿಗಳು
ಸಶ್ಚತಿसश्चतिಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ

ಮಂತ್ರ 4

ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ)ದೇವನಾಗರೀಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
ಗೋಪತಿಃगोपतिःಗೋವುಗಳ ಅಥವಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಒಡೆಯ
ವಶೀवशीಎಲ್ಲರನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವವನು
ಅಸುನ್ವತಃअसुन्वतःಸೋಮರಸವನ್ನು ಹಿಂಡದವನು, ಯಜ್ಞ ಮಾಡದವನು

ಮಂತ್ರ 5

ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ)ದೇವನಾಗರೀಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
ಪ್ರಾಣತಃ ಪತಿಃप्राणतः पतिःಉಸಿರಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಲ್ಲದರ ಪ್ರಭು
ಬ್ರಹ್ಮಣೇब्रह्मणेವೇದ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವವನಿಗೆ ಅಥವಾ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಿಗೆ
ಅವಾತೀರತ್अवातीरत्ಕೆಳಗೆ ಕೆಡವಿದನು

ಮಂತ್ರ 6

ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ)ದೇವನಾಗರೀಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
ಶೂರೇಭಿಃशूरेभिःಧೀರ ಪುರುಷರಿಂದ
ಹೂಯತೇहूयतेಆಹ್ವಾನಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ
ಭುವನಾಭಿभुवनाभिಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದು

ಮಂತ್ರ 7

ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ)ದೇವನಾಗರೀಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
ವಿಚಕ್ಷಣಃविचक्षणःಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡುವವನು ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನಿ
ರುದ್ರೇಭಿಃरुद्रेभिःರುದ್ರ ಗಣಗಳೊಡನೆ
ಮನುಷ್ಯಾमनुष्याಬುದ್ಧಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ
🧠

ನೆನಪಿನ ಸೂತ್ರ (ಸ್ಮೃತಿ)

ಇಂದ್ರನು ವಜ್ರಾಯುಧ ಹಿಡಿದು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಮನ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ನದಿಗಳಿಗೆ ಒಡೆಯನಾಗಿ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಭಾಗ 2

ಆವಾಹನೆ, ಹವಿಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ವಿಮೋಚನೆ

ಮಂತ್ರಗಳು 8, 9, 10, 11

ಮಂತ್ರ 8

ಯದ್ವಾ॑ ಮರುತ್ವಃ ಪರ॒ಮೇ ಸ॒ಧಸ್ಥೇ॒ ಯದ್ವಾ॑ವ॒ಮೇ ವೃ॒ಜನೇ॑ ಮಾ॒ದಯಾ॑ಸೇ । ಅತ॒ ಆ ಯಾ॑ಹ್ಯಧ್ವ॒ರಂ ನೋ॒ ಅಚ್ಛಾ॑ ತ್ವಾ॒ಯಾ ಹ॒ವಿಶ್ಚ॑ಕೃಮಾ ಸತ್ಯರಾಧಃ ॥

यद्वा॑ मरुत्वः पर॒मे स॒धस्थे॒ यद्वा॑व॒मे वृ॒जने॑ मा॒दया॑से । अत॒ आ या॑ह्यध्व॒रं नो॒ अच्छा॑ त्वा॒या ह॒विश्च॑कृमा सत्यराधः ॥

ಮಂತ್ರ 9

ತ್ವಾ॒ಯೇಂದ್ರ॒ ಸೋಮಂ॑ ಸುಷುಮಾ ಸುದಕ್ಷ ತ್ವಾ॒ಯಾ ಹ॒ವಿಶ್ಚ॑ಕೃಮಾ ಬ್ರಹ್ಮವಾಹಃ । ಅಧಾ॑ ನಿಯುತ್ವಃ॒ ಸಗ॑ಣೋ ಮ॒ರುದ್ಭಿ॑ರ॒ಸ್ಮಿನ್ಯ॒ಜ್ಞೇ ಬ॒ರ್ಹಿಷಿ॑ ಮಾದಯಸ್ವ ॥

त्वा॒येंद्र॒ सोमं॑ सुषुमा सुदक्ष त्वा॒या ह॒विश्च॑कृमा ब्रह्मवाहः । अधा॑ नियुत्वः॒ सग॑णो म॒रुद्भि॑र॒स्मिन्य॒ज्ञे ब॒र्हिषि॑ मादयस्व ॥

ಮಂತ್ರ 10

ಮಾ॒ದಯ॑ಸ್ವ॒ ಹರಿ॑ಭಿ॒ರ್ಯೇ ತ॑ ಇಂದ್ರ॒ ವಿ ಷ್ಯ॑ಸ್ವ॒ ಶಿಪ್ರೇ॒ ವಿ ಸೃ॑ಜಸ್ವ॒ ಧೇನೇ॑ । ಆ ತ್ವಾ॑ ಸುಶಿಪ್ರ॒ ಹರ॑ಯೋ ವಹಂತೂ॒ಶನ್ಹ॒ವ್ಯಾನಿ॒ ಪ್ರತಿ॑ ನೋ ಜುಷಸ್ವ ॥

मा॒दय॑स्व॒ हरि॑भि॒र्ये त॑ इंद्र॒ वि ष्य॑स्व॒ शिप्रे॒ वि सृ॑जस्व॒ धेने॑ । आ त्वा॑ सुशिप्र॒ हर॑यो वहंतू॒शन्ह॒व्यानि॒ प्रति॑ नो जुषस्व ॥

ಮಂತ್ರ 11

ಮ॒ರುತ್ಸ್ತೋ॑ತ್ರಸ್ಯ ವೃ॒ಜನ॑ಸ್ಯ ಗೋ॒ಪಾ ವ॒ಯಮಿಂದ್ರೇ॑ಣ ಸನುಯಾಮ॒ ವಾಜಂ॑ । ತನ್ನೋ॑ ಮಿ॒ತ್ರೋ ವರು॑ಣೋ ಮಾಮಹಂತಾ॒ಮದಿ॑ತಿಃ॒ ಸಿಂಧುಃ॑ ಪೃಥಿ॒ವೀ ಉ॒ತ ದ್ಯೌಃ ॥

म॒रुत्स्तो॑त्रस्य वृ॒जन॑स्य गो॒पा व॒यमिंद्रे॑ण सनुयाम॒ वाजं॑ । तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहंता॒मदि॑तिः॒ सिंधुः॑ पृथि॒वी उ॒त द्यौः ॥

📖 ಆಳವಾದ ಕಥಾ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದರ್ಶನ

ಈ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಋಷಿಯು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಯಜ್ಞಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. 'ನೀನು ಎಲ್ಲೇ ಇರಲಿ, ನಮ್ಮ ಈ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಬಾ' ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸೋಮರಸವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿರುವ ಭಕ್ತರೊಡನೆ ಆನಂದಿಸು ಎಂದು ಕೋರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮರುತ್ತುಗಳ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನಾವು ಸಕಲ ಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನು (ವಾಜ) ಪಡೆಯೋಣ ಎಂದು ಋಷಿ ಹಾರೈಸುತ್ತಾನೆ. ಮಿತ್ರ, ವರುಣ, ಅತಿಥಿ, ಸಿಂಧು ಮತ್ತು ದ್ಯಾವಾಪೃಥ್ವಿಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.

💭 ಭಾವಾರ್ಥ

ಮಂತ್ರ 8: ಎಲ್ಲಿಯೇ ಆಗಲಿ, ಅಥವಾ ಪರಮ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೀನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಿರಲಿ, ಹೇ ಮರುತ್ವಾನೇ, ನಮ್ಮ ಈ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಬಾ. ನಾವು ನಿನಗಾಗಿ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದೇವೆ.

ಮಂತ್ರ 9: ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಿನಗಾಗಿ ಸೋಮರಸವನ್ನು ಹಿಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಬ್ರಹ್ಮಸ್ತುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಈಗ ಮರುತ್ತುಗಳ ಗಣದೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಯಜ್ಞಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸು.

ಮಂತ್ರ 10: ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಹರಿಗಳೆಂಬ ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸು, ನಿನ್ನ ಮುಖವನ್ನು (ಅಥವಾ ದವಡೆಯನ್ನು) ತೆರೆಯಿಸು, ನಮ್ಮ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸು.

ಮಂತ್ರ 11: ಮರುತ್ತುಗಳ ಸ್ತೋತ್ರ ಮಾಡುವ ನಾವು, ಇಂದ್ರನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಬಲವನ್ನು (ಅನ್ನವನ್ನು) ಗಳಿಸೋಣ. ನಮಗೆ ಮಿತ್ರ, ವರುಣ, ಅಡಿತಿ, ಸಿಂಧು ಮತ್ತು ದ್ಯುಲೋಕಗಳು ಅನುಗ್ರಹಿಸಲಿ.

📝 ವಿದ್ವಾಂಸರ ಟಿಪ್ಪಣಿ

ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ದೇವತೆಗಳಾದ ಮಿತ್ರ, ವರುಣ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ-ಆಕಾಶಗಳೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಾಧಕನಿಗೆ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಿ ಎಂದು ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

📚 ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

ಮಂತ್ರ 8

ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ)ದೇವನಾಗರೀಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
ಸಧಸ್ಥೇसधस्थेಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಲೋಕದಲ್ಲಿ
ಮಾದಯಾಸೇमादयासेಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಿರುವೆ
ಸತ್ಯರಾಧಃसत्यराधःಸತ್ಯವಾದ ಅನುಗ್ರಹವುಳ್ಳವನೇ

ಮಂತ್ರ 9

ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ)ದೇವನಾಗರೀಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
ಸುಷುಮसुषुमಹಿಂಡಿದ್ದೇವೆ
ಬ್ರಹ್ಮವಾಹಃब्रह्मवाहःಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನೇ
ಬರ್ಹಿಷಿबर्हिषिದರ್ಭೆಯ ಹಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಯಜ್ಞವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ

ಮಂತ್ರ 10

ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ)ದೇವನಾಗರೀಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
ಹರಿಭಿಃहरिभिःಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ
ಶಿಪ್ರೇशिप्रेಮುಖದ ಕೆನ್ನೆಗಳು ಅಥವಾ ದವಡೆಗಳು
ಸುಶಿಪ್ರसुशिप्रಸುಂದರವಾದ ಮುಖ ಅಥವಾ ಗದ್ದವುಳ್ಳವನೇ

ಮಂತ್ರ 11

ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ)ದೇವನಾಗರೀಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
ಗೋಪಾಃगोपाःರಕ್ಷಕರು
ಸನುಯಾಮसनुयामಪಡೆಯೋಣ ಅಥವಾ ಗೆಲ್ಲೋಣ
ವಾಜಮ್वाजम्ಬಲ, ಅನ್ನ ಅಥವಾ ಸಂಪತ್ತು
🧠

ನೆನಪಿನ ಸೂತ್ರ (ಸ್ಮೃತಿ)

ಯಜ್ಞವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇಂದ್ರನು ಬಂದು, ಭಕ್ತರು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಸೋಮರಸವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಆಶೀರ್ವದಿಸುವ ದೃಶ್ಯ.