Rigveda · Maṇḍala 1

Sūkta 95

मन्त्र 1

द्वे विरू॑पे चरतः॒ स्वर्थे॑ अ॒न्यान्या॑ व॒त्समुप॑ धापयेते । हरि॑र॒न्यस्यां॒ भव॑ति स्व॒धावां॑छु॒क्रो अ॒न्यस्यां॑ ददृशे सु॒वर्चाः॑ ॥

dvé vírūpe carataḥ svárthe anyā́nyā vatsámúpa dhāpayete ǀ háriranyásyām bhávati svadhā́vāñchukró anyásyām dadṛśe suvárcāḥ ǁ

मन्त्र 2

दशे॒मं त्वष्टु॑र्जनयंत॒ गर्भ॒मतं॑द्रासो युव॒तयो॒ विभृ॑त्रं । ति॒ग्मानी॑कं॒ स्वय॑शसं॒ जने॑षु वि॒रोच॑मानं॒ परि॑ षीं नयंति ॥

dáśemám tváṣṭurjanayanta gárbhamátandrāso yuvatáyo víbhṛtram ǀ tigmā́nīkam sváyaśasam jáneṣu virócamānam pári ṣīm nayanti ǁ

मन्त्र 3

त्रीणि॒ जाना॒ परि॑ भूषंत्यस्य समु॒द्र एकं॑ दि॒व्येक॑म॒प्सु । पूर्वा॒मनु॒ प्र दिशं॒ पार्थि॑वानामृ॒तून्प्र॒शास॒द्वि द॑धावनु॒ष्ठु ॥

trī́ṇi jā́nā pári bhūṣantyasya samudrá ékam divyékamapsú ǀ pū́rvāmánu prá díśam pā́rthivānāmṛtū́npraśā́sadví dadhāvanuṣṭhú ǁ

मन्त्र 4

क इ॒मं वो॑ नि॒ण्यमा चि॑केत व॒त्सो मा॒तॄर्ज॑नयत स्व॒धाभिः॑ । ब॒ह्वी॒नां गर्भो॑ अ॒पसा॑मु॒पस्था॑न्म॒हान्क॒विर्निश्च॑रति स्व॒धावा॑न् ॥

ká imám vo niṇyámā́ ciketa vatsó mātṝ́rjanayata svadhā́bhiḥ ǀ bahvīnā́m gárbho apásāmupásthānmahā́nkavírníścarati svadhā́vān ǁ

मन्त्र 5

आ॒विष्ट्यो॑ वर्धते॒ चारु॑रासु जि॒ह्माना॑मू॒र्ध्वः स्वय॑शा उ॒पस्थे॑ । उ॒भे त्वष्टु॑र्बिभ्यतु॒र्जाय॑मानात्प्रती॒ची सिं॒हं प्रति॑ जोषयेते ॥

āvíṣṭyo vardhate cā́rurāsu jihmā́nāmūrdhváḥ sváyaśā upásthe ǀ ubhé tváṣṭurbibhyaturjā́yamānātpratīcī́ siṃhám práti joṣayete ǁ

मन्त्र 6

उ॒भे भ॒द्रे जो॑षयेते॒ न मेने॒ गावो॒ न वा॒श्रा उप॑ तस्थु॒रेवैः॑ । स दक्षा॑णां॒ दक्ष॑पतिर्बभूवां॒जंति॒ यं द॑क्षिण॒तो ह॒विर्भिः॑ ॥

ubhé bhadré joṣayete ná méne gā́vo ná vāśrā́ úpa tasthurévaiḥ ǀ sá dákṣāṇām dákṣapatirbabhūvāñjánti yám dakṣiṇató havírbhiḥ ǁ

मन्त्र 7

उद्यं॑यमीति सवि॒तेव॑ बा॒हू उ॒भे सिचौ॑ यतते भी॒म ऋं॒जन् । उच्छु॒क्रमत्क॑मजते सि॒मस्मा॒न्नवा॑ मा॒तृभ्यो॒ वस॑ना जहाति ॥

údyaṃyamīti savitéva bāhū́ ubhé sícau yatate bhīmá ṛñján ǀ úcchukrámátkamajate simásmānnávā mātṛ́bhyo vásanā jahāti ǁ

मन्त्र 8

त्वे॒षं रू॒पं कृ॑णुत॒ उत्त॑रं॒ यत्सं॑पृंचा॒नः सद॑ने॒ गोभि॑र॒द्भिः । क॒विर्बु॒ध्नं परि॑ मर्मृज्यते॒ धीः सा दे॒वता॑ता॒ समि॑तिर्बभूव ॥

tveṣám rūpám kṛṇuta úttaram yátsampṛñcānáḥ sádane góbhiradbhíḥ ǀ kavírbudhnám pári marmṛjyate dhī́ḥ sā́ devátātā sámitirbabhūva ǁ

मन्त्र 9

उ॒रु ते॒ ज्रयः॒ पर्ये॑ति बु॒ध्नं वि॒रोच॑मानं महि॒षस्य॒ धाम॑ । विश्वे॑भिरग्ने॒ स्वय॑शोभिरि॒द्धोऽद॑ब्धेभिः पा॒युभिः॑ पाह्य॒स्मान् ॥

urú te jráyaḥ páryeti budhnám virócamānam mahiṣásya dhā́ma ǀ víśvebhiragne sváyaśobhiriddhó’dabdhebhiḥ pāyúbhiḥ pāhyasmā́n ǁ

मन्त्र 10

धन्व॒न्त्स्रोतः॑ कृणुते गा॒तुमू॒र्मिं शु॒क्रैरू॒र्मिभि॑र॒भि न॑क्षति॒ क्षां । विश्वा॒ सना॑नि ज॒ठरे॑षु धत्ते॒ऽंतर्नवा॑सु चरति प्र॒सूषु॑ ॥

dhánvantsrótaḥ kṛṇute gātúmūrmím śukráirūrmíbhirabhí nakṣati kṣā́m ǀ víśvā sánāni jaṭháreṣu dhatte’ntárnávāsu carati prasū́ṣu ǁ

मन्त्र 11

ए॒वा नो॑ अग्ने स॒मिधा॑ वृधा॒नो रे॒वत्पा॑वक॒ श्रव॑से॒ वि भा॑हि । तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहंता॒मदि॑तिः॒ सिंधुः॑ पृथि॒वी उ॒त द्यौः ॥

evā́ no agne samídhā vṛdhānó revátpāvaka śrávase ví bhāhi ǀ tánno mitró váruṇo māmahantāmáditiḥ síndhuḥ pṛthivī́ utá dyáuḥ ǁ