ಮಂತ್ರಗಳು 1, 3
ಪ್ರತ್ವ॑ಕ್ಷಸಃ॒ ಪ್ರತ॑ವಸೋ ವಿರ॒ಪ್ಶಿನೋಽನಾ॑ನತಾ॒ ಅವಿ॑ಥುರಾ ಋಜೀ॒ಷಿಣಃ॑ । ಜುಷ್ಟ॑ತಮಾಸೋ॒ ನೃತ॑ಮಾಸೋ ಅಂ॒ಜಿಭಿ॒ರ್ವ್ಯಾ॑ನಜ್ರೇ॒ ಕೇ ಚಿ॑ದು॒ಸ್ರಾ ಇ॑ವ॒ ಸ್ತೃಭಿಃ॑ ॥
प्रत्व॑क्षसः॒ प्रत॑वसो विर॒प्शिनोऽना॑नता॒ अवि॑थुरा ऋजी॒षिणः॑ । जुष्ट॑तमासो॒ नृत॑मासो अं॒जिभि॒र्व्या॑नज्रे॒ के चि॑दु॒स्रा इ॑व॒ स्तृभिः॑ ॥
ಪ್ರೈಷಾ॒ಮಜ್ಮೇ॑ಷು ವಿಥು॒ರೇವ॑ ರೇಜತೇ॒ ಭೂಮಿ॒ರ್ಯಾಮೇ॑ಷು॒ ಯದ್ಧ॑ ಯುಂ॒ಜತೇ॑ ಶು॒ಭೇ । ತೇ ಕ್ರೀ॒ಳಯೋ॒ ಧುನ॑ಯೋ॒ ಭ್ರಾಜ॑ದೃಷ್ಟಯಃ ಸ್ವ॒ಯಂ ಮ॑ಹಿ॒ತ್ವಂ ಪ॑ನಯಂತ॒ ಧೂತ॑ಯಃ ॥
प्रैषा॒मज्मे॑षु विथु॒रेव॑ रेजते॒ भूमि॒र्यामे॑षु॒ यद्ध॑ युं॒जते॑ शु॒भे । ते क्री॒ळयो॒ धुन॑यो॒ भ्राज॑दृष्टयः स्व॒यं म॑हि॒त्वं प॑नयंत॒ धूत॑यः ॥
ಈ ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಋಷಿಯು ಮರುತ್ತುಗಳ ಅದ್ಭುತವಾದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವರು ಪ್ರಚಂಡ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿ, ಎಂದಿಗೂ ತಗ್ಗದ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಶೋಭಾಯಮಾನರಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ರಥಗಳ ಅತಿವೇಗದ ಸಂಚಾರದಿಂದ ಭೂಮಿಯು ನಡುಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಉಷೆಯು ನಕ್ಷತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಳಗುವಂತೆ ಅವರು ಶೋಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬಿರುಗಾಳಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ವಿಶ್ವದ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರವಾಹವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿರುಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯನ್ನು ವಿನಾಶಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವೈದಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮರುತ್ತುಗಳು ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ತರುವ ದೇವತೆಗಳು. ಅವರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯೂ ವಿಶ್ವದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲು ಮತ್ತು ಸತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ.
ಮಂತ್ರ 1: They are supremely radiant, immensely strong, vast in manifestation, unbending, unwavering, and holders of the intoxicating essence; adorned with ornaments and heroic like leaders, they shine forth like the dawn accompanied by stars.
ಮಂತ್ರ 3: When they harness their horses for glory, the earth trembles as if shaken by a gale; playing in their joy, roaring, with lightning in their hands, these shakers of worlds themselves praise their own divine majesty.
ಸಾಯಣರು ಮರುತ್ತುಗಳನ್ನು ಮಳೆಯ ದೇವತೆಗಳೆಂದು ವಿವರಿಸಿದರೆ, ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರು ಅವರನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ದೈವಿಕ ಯೋಧರೆಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಪ್ರತ್ವಕ್ಷಸಃ | प्रत्वक्षसः | ಪ್ರಖರವಾದ ಅಥವಾ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು |
| ಪ್ರತವಸಃ | प्रतवसः | ಅತಿಶಯವಾದ ಬಲವುಳ್ಳವರು |
| ವಿರಪ್ಶಿನಃ | विरप्शिनः | ವಿಸ್ತಾರವಾದ ರೂಪ ಅಥವಾ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನುಳ್ಳವರು |
| ಅನಾನತಾಃ | अनानताः | ಯಾರ ಮುಂದೆಯೂ ತಗ್ಗದವರು, ನಮಿಸದವರು |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ವಿಥುರೇವ | विथुरेव | ಅಲುಗಾಡುವಂತೆ, ಕಂಪಿಸುವಂತೆ |
| ರೇಜತೇ | रेजते | ನಡುಗುತ್ತದೆ, ಕಂಪಿಸುತ್ತದೆ |
| ಭೂಮಿಶ್ಚ | भूमिश्च | ಭೂಮಿ |
| ಭ್ರಾಜದೃಷ್ಟಯಃ | भ्राजदृष्टयः | ಮಿಂಚಿನಂತಹ ಆಯುಧಗಳನ್ನು (ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು) ಹೊಂದಿದವರು |
ಬಾನಿನಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತೆ ಬೆಳಗುತ್ತಾ, ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ಕಂಪಿಸುವ ಪ್ರಚಂಡ ಬಿರುಗಾಳಿಯಂತೆ ಧಾವಿಸಿಬರುವ ಮರುತ್ತುಗಳ ರಾಜಗಾಂಭೀರ್ಯದ ದೃಶ್ಯ.
ಮಂತ್ರಗಳು 4
ಸ ಹಿ ಸ್ವ॒ಸೃತ್ಪೃಷ॑ದಶ್ವೋ॒ ಯುವಾ॑ ಗ॒ಣೋ॒೩॒॑ಽಯಾ ಈ॑ಶಾ॒ನಸ್ತವಿ॑ಷೀಭಿ॒ರಾವೃ॑ತಃ । ಅಸಿ॑ ಸ॒ತ್ಯ ಋ॑ಣ॒ಯಾವಾನೇ॑ದ್ಯೋ॒ಽಸ್ಯಾ ಧಿ॒ಯಃ ಪ್ರಾ॑ವಿ॒ತಾಥಾ॒ ವೃಷಾ॑ ಗ॒ಣಃ ॥
स हि स्व॒सृत्पृष॑दश्वो॒ युवा॑ ग॒णो॒३॒॑ऽया ई॑शा॒नस्तवि॑षीभि॒रावृ॑तः । असि॑ स॒त्य ऋ॑ण॒यावाने॑द्यो॒ऽस्या धि॒यः प्रा॑वि॒ताथा॒ वृषा॑ ग॒णः ॥
ಈ ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಮರುತ್ತುಗಳ ಸಾಮೂಹಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಮ್ಮುಖವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯುವ ಗಣವು ತಾವಾಗಿಯೇ ಓಡುವ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ದೈವಿಕ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಅವರು ಸತ್ಯದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವವರು, ಯಾವುದೇ ದೋಷವಿಲ್ಲದವರು ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಬುದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ (ಧೀ) ಸದಾ ರಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಋಷಿಯು ಈ ಗಣವನ್ನು 'ವೃಷಾ' (ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುರಿಸುವವನು) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಬಾಹ್ಯ ಮಳೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಭಕ್ತನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನದ ಮಳೆಯನ್ನು ಸುರಿಸುವ ದೈವಿಕ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಂತ್ರ 4: Truly, this youthful host moves swiftly with spotted horses, surrounded by glorious radiances; they are truthful, path-finders of righteousness, blameless, protectors of this prayer, and the showerers of abundance.
ಇಲ್ಲಿ 'ಋಣಯಾವಾ' ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಸಾಯಣರು ಸಾ೧ ತೀರಿಸುವವನು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಿದರೆ, ಆಧುನಿಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ನಿಯಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನು ಎಂದು ವಿಶಾಲಾರ್ಥ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಪೃಷದಶ್ವಃ | पृषदश्वः | ಚುಕ್ಕೆಗಳಿರುವ ಅಥವಾ ಬಣ್ಣದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವರು |
| ಋಣಯಾವಾ | ऋणयावा | ಸತ್ಯದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಋತದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವವನು |
| ಅನೇದ್ಯಃ | अनेद्यः | ಯಾವ ದೋಷಕ್ಕೂ ಗುರಿಯಾಗದವನು, ನಿಂದಿಸಲಾಗದವನು |
| ಪ್ರವಿತಾ | प्रविता | ಮುಂದೆ ನಿಂತು ರಕ್ಷಿಸುವವನು, ಪೋಷಕನು |
ಮಿಂಚಿನ ಕುದುರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಗುತ್ತಾ, ಸಾಧಕನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಯುವ ಯೋಧರ ಗಣ.
ಮಂತ್ರಗಳು 5, 6
ಪಿ॒ತುಃ ಪ್ರ॒ತ್ನಸ್ಯ॒ ಜನ್ಮ॑ನಾ ವದಾಮಸಿ॒ ಸೋಮ॑ಸ್ಯ ಜಿ॒ಹ್ವಾ ಪ್ರ ಜಿ॑ಗಾತಿ॒ ಚಕ್ಷ॑ಸಾ । ಯದೀ॒ಮಿಂದ್ರಂ॒ ಶಮ್ಯೃಕ್ವಾ॑ಣ॒ ಆಶ॒ತಾದಿನ್ನಾಮಾ॑ನಿ ಯ॒ಜ್ಞಿಯಾ॑ನಿ ದಧಿರೇ ॥
पि॒तुः प्र॒त्नस्य॒ जन्म॑ना वदामसि॒ सोम॑स्य जि॒ह्वा प्र जि॑गाति॒ चक्ष॑सा । यदी॒मिंद्रं॒ शम्यृक्वा॑ण॒ आश॒तादिन्नामा॑नि य॒ज्ञिया॑नि दधिरे ॥
ಶ್ರಿ॒ಯಸೇ॒ ಕಂ ಭಾ॒ನುಭಿಃ॒ ಸಂ ಮಿ॑ಮಿಕ್ಷಿರೇ॒ ತೇ ರ॒ಶ್ಮಿಭಿ॒ಸ್ತ ಋಕ್ವ॑ಭಿಃ ಸುಖಾ॒ದಯಃ॑ । ತೇ ವಾಶೀ॑ಮಂತ ಇ॒ಷ್ಮಿಣೋ॒ ಅಭೀ॑ರವೋ ವಿ॒ದ್ರೇ ಪ್ರಿ॒ಯಸ್ಯ॒ ಮಾರು॑ತಸ್ಯ॒ ಧಾಮ್ನಃ॑ ॥
श्रि॒यसे॒ कं भा॒नुभिः॒ सं मि॑मिक्षिरे॒ ते र॒श्मिभि॒स्त ऋक्व॑भिः सुखा॒दयः॑ । ते वाशी॑मंत इ॒ष्मिणो॒ अभी॑रवो वि॒द्रे प्रि॒यस्य॒ मारु॑तस्य॒ धाम्नः॑ ॥
ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಮದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮರುತ್ತುಗಳ ದೈವಿಕ ಅನುಭವದ ಕುರಿತು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಪಿತೃಗಳ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬಂದಿರುವ ಈ ದೈವಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಋಷಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸೋಮದ ದೈವಿಕ ನಾಲಿಗೆಯು ಬೆಳಕಿನೊಂದಿಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಮರುತ್ತುಗಳು ಒಂದಾಗಿ, ಯಜ್ಞದ ಗಾನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ದೈವಿಕ ಭಾನುಗಳಿಂದ (ಕಾಂತಿ) ಶೋಭಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸುಂದರವಾದ ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ದೈವಿಕ ಧಾಮವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮಾನವನ ಚೇತನವು ದೈವಿಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯುವ ಪರಮೋಚ್ಛ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ.
ಮಂತ್ರ 5: By the birth of the ancient Father we speak; the tongue of Soma moves forth with vision. When the singers reached Indra through their sacred chants, then indeed they attained the sacrificial names.
ಮಂತ್ರ 6: They have mingled together with their radiances for glory; they with their rays, they with their recitations, sweet-enjoying, bearing sharp weapons, impetuously brave, they have known the dear abode of the Maruts.
ಸಾಯಣರು ಇಲ್ಲಿಯೂ ಯಾಗದ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸೋಮಯಾಗದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 'ಸೋಮ' ಎಂದರೆ ಆಂತರಿಕ ಆನಂದದ ಅಮೃತ.
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಪ್ರತ್ನಸ್ಯ | प्रत्नस्य | ಪ್ರಾಚೀನನಾದ, ಸನಾತನನಾದ |
| ಸೋಮಸ್ಯ | सोमस्य | ಸೋಮ ದೇವನ ಅಥವಾ ಅಮೃತ ರಸದ |
| ಋಕ್ವಾಣಃ | ऋक्वाणः | ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹಾಡುವ ಸ್ತುತಿಕರ್ತರು |
| ಯಜ್ಞಿಯಾನಿ | यज्ञियानि | ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾದ, ಪವಿತ್ರವಾದ |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಮಿಮಿಕ್ಷಿರೇ | मिमिक्षिरे | ಸಮ್ಮಿಳಿತಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಬೆರೆತಿದ್ದಾರೆ |
| ಸುಖಾದಯಃ | सुखादयः | ಮಧುರವಾದ ಅಥವಾ ಸುಖಕರವಾದ ಆಹಾರ/ಆನಂದವನ್ನು ಉಣ್ಣುವವರು |
| ವಾಶೀಮನ್ತಃ | वाशीमन्तः | ಶಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಕತ್ತಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವರು |
| ಇಷ್ಮಿಣಃ | इष्मिणः | ಉತ್ಸಾಹಿಗಳು, ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವವರು |
ಸೋಮದ ದಿವ್ಯ ರಸವು ಜ್ಞಾನದ ನಾಲಿಗೆಯಾಗಿ ಹರಿದು, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮರುತ್ತುಗಳೊಡನೆ ಕೂಡಿ ಪರಮ ಆನಂದದ ಧಾಮವನ್ನು ತಲುಪುವ ದೃಶ್ಯ.