ವ॒ಯಾ ಇದ॑ಗ್ನೇ ಅ॒ಗ್ನಯ॑ಸ್ತೇ ಅ॒ನ್ಯೇ ತ್ವೇ ವಿಶ್ವೇ॑ ಅ॒ಮೃತಾ॑ ಮಾದಯಂತೇ । ವೈಶ್ವಾ॑ನರ॒ ನಾಭಿ॑ರಸಿ ಕ್ಷಿತೀ॒ನಾಂ ಸ್ಥೂಣೇ॑ವ॒ ಜನಾಁ॑ ಉಪ॒ಮಿದ್ಯ॑ಯಂಥ ॥
व॒या इद॑ग्ने अ॒ग्नय॑स्ते अ॒न्ये त्वे विश्वे॑ अ॒मृता॑ मादयंते । वैश्वा॑नर॒ नाभि॑रसि क्षिती॒नां स्थूणे॑व॒ जनाँ॑ उप॒मिद्य॑यंथ ॥
ಮಂತ್ರಗಳು 1, 2, 3
ವ॒ಯಾ ಇದ॑ಗ್ನೇ ಅ॒ಗ್ನಯ॑ಸ್ತೇ ಅ॒ನ್ಯೇ ತ್ವೇ ವಿಶ್ವೇ॑ ಅ॒ಮೃತಾ॑ ಮಾದಯಂತೇ । ವೈಶ್ವಾ॑ನರ॒ ನಾಭಿ॑ರಸಿ ಕ್ಷಿತೀ॒ನಾಂ ಸ್ಥೂಣೇ॑ವ॒ ಜನಾಁ॑ ಉಪ॒ಮಿದ್ಯ॑ಯಂಥ ॥
व॒या इद॑ग्ने अ॒ग्नय॑स्ते अ॒न्ये त्वे विश्वे॑ अ॒मृता॑ मादयंते । वैश्वा॑नर॒ नाभि॑रसि क्षिती॒नां स्थूणे॑व॒ जनाँ॑ उप॒मिद्य॑यंथ ॥
ಮೂ॒ರ್ಧಾ ದಿ॒ವೋ ನಾಭಿ॑ರ॒ಗ್ನಿಃ ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯಾ ಅಥಾ॑ಭವದರ॒ತೀ ರೋದ॑ಸ್ಯೋಃ । ತಂ ತ್ವಾ॑ ದೇ॒ವಾಸೋ॑ಽಜನಯಂತ ದೇ॒ವಂ ವೈಶ್ವಾ॑ನರ॒ ಜ್ಯೋತಿ॒ರಿದಾರ್ಯಾ॑ಯ ॥
मू॒र्धा दि॒वो नाभि॑र॒ग्निः पृ॑थि॒व्या अथा॑भवदर॒ती रोद॑स्योः । तं त्वा॑ दे॒वासो॑ऽजनयंत दे॒वं वैश्वा॑नर॒ ज्योति॒रिदार्या॑य ॥
ಆ ಸೂರ್ಯೇ॒ ನ ರ॒ಶ್ಮಯೋ॑ ಧ್ರು॒ವಾಸೋ॑ ವೈಶ್ವಾನ॒ರೇ ದ॑ಧಿರೇ॒ಽಗ್ನಾ ವಸೂ॑ನಿ । ಯಾ ಪರ್ವ॑ತೇ॒ಷ್ವೋಷ॑ಧೀಷ್ವ॒ಪ್ಸು ಯಾ ಮಾನು॑ಷೇ॒ಷ್ವಸಿ॒ ತಸ್ಯ॒ ರಾಜಾ॑ ॥
आ सूर्ये॒ न र॒श्मयो॑ ध्रु॒वासो॑ वैश्वान॒रे द॑धिरे॒ऽग्ना वसू॑नि । या पर्व॑ते॒ष्वोष॑धीष्व॒प्सु या मानु॑षे॒ष्वसि॒ तस्य॒ राजा॑ ॥
ಈ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಋಷಿಯು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಯಜ್ಞಕುಂಡದ ಲೌಕಿಕ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಇಡೀ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ 'ವೈಶ್ವಾನರ' ಅಗ್ನಿಯಾಗಿ ದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇತರೆ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳೂ ಮತ್ತು ಅಮೃತ ಶಕ್ತಿಗಳು ಈ ಮಹಾ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತವೆ. ಅಗ್ನಿಯು ಮಾನವರ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ನಾಭಿಯಂತಿದ್ದು, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಮಹಾ ಸ್ತಂಭದಂತೆ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. ದೇವತೆಗಳೇ ಆರ್ಯರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಈ ದೇವನನ್ನು ಜ್ಯೋತಿಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಸೂರ್ಯನ ರಶ್ಮಿಗಳು ಹೇಗೆ ಧ್ರುವವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿವೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಮಸ್ತ ವಸುಗಳೂ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿವೆ. ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ, ಓಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ, ಜಲದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಮಸ್ತ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಆ ಅಗ್ನಿಯೇ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ರಾಜನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಮಂತ್ರ 1: Oh Agni, all other immortal fires find their joy in you; you are the navel of human settlements, upholding people like a firm pillar.
ಮಂತ್ರ 2: Agni is the head of heaven, the navel of earth, and the active guardian of both worlds; the gods generated you as a divine light for the Arya.
ಮಂತ್ರ 3: As steady rays dwell in the sun, all treasures are established in Vaiśvānara Agni; you are the king of all that is in mountains, plants, waters, and in humans.
ಸಾಯಣರು 'ವೈಶ್ವಾನರ' ಪದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹಿತವಾದವನು ಅಥವಾ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವವನು ಎಂದು ಭಾಷ್ಯ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯು ಪರಮಾತ್ಮನ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಅಗ್ನೇ | अग्ने | O Agni |
| ವೈಶ್ವಾನರ | वैश्वानर | pertaining to all men, universal fire |
| ನಾಭಿಃ | नाभिः | navel, center |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಮೂರ್ಧಾ | मूर्धा | head, pinnacle |
| ದಿವಃ | दिवः | of heaven |
| ಜ್ಯೋತಿಃ | ज्योतिः | light |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ರಶ್ಮಯಃ | रश्मयः | rays |
| ವಸೂನಿ | वसूनि | treasures, wealth |
| ರಾಜಾ | राजा | king |
ವಿಶ್ವದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಅಚಲವಾದ ಮಹಾ ಸ್ತಂಭದಂತೆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಮಂತ್ರಗಳು 4, 5, 6, 7
ಬೃ॒ಹ॒ತೀ ಇ॑ವ ಸೂ॒ನವೇ॒ ರೋದ॑ಸೀ॒ ಗಿರೋ॒ ಹೋತಾ॑ ಮನು॒ಷ್ಯೋ॒೩॒॑ ನ ದಕ್ಷಃ॑ । ಸ್ವ॑ರ್ವತೇ ಸ॒ತ್ಯಶು॑ಷ್ಮಾಯ ಪೂ॒ರ್ವೀರ್ವೈ॑ಶ್ವಾನ॒ರಾಯ॒ ನೃತ॑ಮಾಯ ಯ॒ಹ್ವೀಃ ॥
बृ॒ह॒ती इ॑व सू॒नवे॒ रोद॑सी॒ गिरो॒ होता॑ मनु॒ष्यो॒३॒॑ न दक्षः॑ । स्व॑र्वते स॒त्यशु॑ष्माय पू॒र्वीर्वै॑श्वान॒राय॒ नृत॑माय य॒ह्वीः ॥
ದಿ॒ವಶ್ಚಿ॑ತ್ತೇ ಬೃಹ॒ತೋ ಜಾ॑ತವೇದೋ॒ ವೈಶ್ವಾ॑ನರ॒ ಪ್ರ ರಿ॑ರಿಚೇ ಮಹಿ॒ತ್ವಂ । ರಾಜಾ॑ ಕೃಷ್ಟೀ॒ನಾಮ॑ಸಿ॒ ಮಾನು॑ಷೀಣಾಂ ಯು॒ಧಾ ದೇ॒ವೇಭ್ಯೋ॒ ವರಿ॑ವಶ್ಚಕರ್ಥ ॥
दि॒वश्चि॑त्ते बृह॒तो जा॑तवेदो॒ वैश्वा॑नर॒ प्र रि॑रिचे महि॒त्वं । राजा॑ कृष्टी॒नाम॑सि॒ मानु॑षीणां यु॒धा दे॒वेभ्यो॒ वरि॑वश्चकर्थ ॥
ಪ್ರ ನೂ ಮ॑ಹಿ॒ತ್ವಂ ವೃ॑ಷ॒ಭಸ್ಯ॑ ವೋಚಂ॒ ಯಂ ಪೂ॒ರವೋ॑ ವೃತ್ರ॒ಹಣಂ॒ ಸಚಂ॑ತೇ । ವೈ॒ಶ್ವಾ॒ನ॒ರೋ ದಸ್ಯು॑ಮ॒ಗ್ನಿರ್ಜ॑ಘ॒ನ್ವಾಁ ಅಧೂ॑ನೋ॒ತ್ಕಾಷ್ಠಾ॒ ಅವ॒ ಶಂಬ॑ರಂ ಭೇತ್ ॥
प्र नू म॑हि॒त्वं वृ॑ष॒भस्य॑ वोचं॒ यं पू॒रवो॑ वृत्र॒हणं॒ सचं॑ते । वै॒श्वा॒न॒रो दस्यु॑म॒ग्निर्ज॑घ॒न्वाँ अधू॑नो॒त्काष्ठा॒ अव॒ शंब॑रं भेत् ॥
ವೈ॒ಶ್ವಾ॒ನ॒ರೋ ಮ॑ಹಿ॒ಮ್ನಾ ವಿ॒ಶ್ವಕೃ॑ಷ್ಟಿರ್ಭ॒ರದ್ವಾ॑ಜೇಷು ಯಜ॒ತೋ ವಿ॒ಭಾವಾ॑ । ಶಾ॒ತ॒ವ॒ನೇ॒ಯೇ ಶ॒ತಿನೀ॑ಭಿರ॒ಗ್ನಿಃ ಪು॑ರುಣೀ॒ಥೇ ಜ॑ರತೇ ಸೂ॒ನೃತಾ॑ವಾನ್ ॥
वै॒श्वा॒न॒रो म॑हि॒म्ना वि॒श्वकृ॑ष्टिर्भ॒रद्वा॑जेषु यज॒तो वि॒भावा॑ । शा॒त॒व॒ने॒ये श॒तिनी॑भिर॒ग्निः पु॑रुणी॒थे ज॑रते सू॒नृता॑वान् ॥
ಈ ಎರಡನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಋಷಿಯು ಅಗ್ನಿಯ ಅಗಾಧ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾನೆ. ರೋದಸಿ (ಆಕಾಶ-ಭೂಮಿ) ಎಂಬೆರಡು ಲೋಕಗಳು ಈ ಮಹಾನ್ ಮಗನಿಗೆ (ಅಗ್ನಿಗೆ) ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸ್ತುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ಮಾನವನಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಯಜ್ಞಪುರೋಹಿತನು ಅಗ್ನಿಯ ನಿಜವಾದ ಸತ್ಯಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದಾನೆ. ಇವನ ಮಹಿಮೆಯು ಆಕಾಶಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿದೆ. ಸಮಸ್ತ ಮನುಕುಲದ ರಾಜನಾದ ಈ ಅಗ್ನಿಯು ತನ್ನ ಯೋಧಶಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅಭಯವನ್ನಿತ್ತು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ವೃತ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಮತ್ತು ಶಂಬರಾಸುರನನ್ನು ಸದೆಬಡೆದ ದಸ್ಯುಹತ್ಯಕ ಅಗ್ನಿಯ ಈ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಪೂರವರು ಸದಾ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮಂತ್ರ 4: Vast heaven and earth offer hymns to this great son, like a skilled human priest; to Vaiśvānara, radiant with true energy and most heroic, flow these abundant waters/songs.
ಮಂತ್ರ 5: O Jātavedas Vaiśvānara, your greatness surpasses even the vast heaven; you are the king of all human tribes, and through battle you have won wide space for the gods.
ಮಂತ್ರ 6: I now declare the mighty greatness of the bull whom the Pūrus cherish as the Vṛtra-slayer; Vaiśvānara Agni smite the Dasyu, shook the regions, and shattered Śambara.
ಮಂತ್ರ 7: Vaiśvānara, universal in his majesty, worthy of worship, radiant, shines forth in the sacrifices of Bharadvāja, rich in true blessings.
ಇಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಾಟಿಯಾಗಿ ವೃತ್ರಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಶಂಬರಾಸುರನ ವಧೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯು ಕೇವಲ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲ, ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಪರಮ ವೀರನೆಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಸೂನವೇ | सूनवे | to the son |
| ಹೋತಾ | होता | invoker, priest |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ಜಾತವೇದಃ | जातवेदः | knower of all born beings |
| ವರಿವಃ | वरिवः | wide space, freedom |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ವೃಷಭಸ್ಯ | वृषभस्य | of the bountiful bull |
| ವೃತ್ರಹಣಮ್ | वृत्रहणम् | slayer of Vṛtra |
| ಶಮ್ಬರಮ್ | शम्बरम् | name of a demon |
| ಪದ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) | ದೇವನಾಗರೀ | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|
| ವಿಶ್ವಕೃಷ್ಟಿಃ | विश्वकृष्टिः | influencing all peoples |
| ಯಜತಃ | यजतः | worthy of worship |
| ಸೂನೃತಾವಾನ್ | सूनृतावान् | possessing truthful and pleasant speech/abundance |
ಅಂಧಕಾರ ಮತ್ತು ಅಡೆತಡೆಗಳಾದ ಶಂಬರ ಹಾಗೂ ವೃತ್ರರನ್ನು ಸದೆಬಡೆದು, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅಭಯ ನೀಡುವ ಅಜೇಯ ಯೋಧನಂತೆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ.