Rigveda · Maṇḍala 1

Sūkta 173

मन्त्र 1

गाय॒त्साम॑ नभ॒न्यं१॒॑ यथा॒ वेरर्चा॑म॒ तद्वा॑वृधा॒नं स्व॑र्वत् । गावो॑ धे॒नवो॑ ब॒र्हिष्यद॑ब्धा॒ आ यत्स॒द्मानं॑ दि॒व्यं विवा॑सान् ॥

gā́yatsā́ma nabhanyám yáthā vérárcāma tádvāvṛdhānám svárvat ǀ gā́vo dhenávo barhíṣyádabdhā ā́ yátsadmā́nam divyám vívāsān ǁ

मन्त्र 2

अर्च॒द्वृषा॒ वृष॑भिः॒ स्वेदु॑हव्यैर्मृ॒गो नाश्नो॒ अति॒ यज्जु॑गु॒र्यात् । प्र मं॑द॒युर्म॒नां गू॑र्त॒ होता॒ भर॑ते॒ मर्यो॑ मिथु॒ना यज॑त्रः ॥

árcadvṛ́ṣā vṛ́ṣabhiḥ svéduhavyairmṛgó nā́śno áti yájjuguryā́t ǀ prá mandayúrmanā́m gūrta hótā bhárate máryo mithunā́ yájatraḥ ǁ

मन्त्र 3

नक्ष॒द्धोता॒ परि॒ सद्म॑ मि॒ता यन्भर॒द्गर्भ॒मा श॒रदः॑ पृथि॒व्याः । क्रंद॒दश्वो॒ नय॑मानो रु॒वद्गौरं॒तर्दू॒तो न रोद॑सी चर॒द्वाक् ॥

nákṣaddhótā pári sádma mitā́ yánbháradgárbhamā́ śarádaḥ pṛthivyā́ḥ ǀ krándadáśvo náyamāno ruvádgáurantárdūtó ná ródasī caradvā́k ǁ

मन्त्र 4

ता क॒र्माष॑तरास्मै॒ प्र च्यौ॒त्नानि॑ देव॒यंतो॑ भरंते । जुजो॑ष॒दिंद्रो॑ द॒स्मव॑र्चा॒ नास॑त्येव॒ सुग्म्यो॑ रथे॒ष्ठाः ॥

tā́ karmā́ṣatarāsmai prá cyautnā́ni devayánto bharante ǀ jújoṣadíndro dasmávarcā nā́satyeva súgmyo ratheṣṭhā́ḥ ǁ

मन्त्र 5

तमु॑ ष्टु॒हींद्रं॒ यो ह॒ सत्वा॒ यः शूरो॑ म॒घवा॒ यो र॑थे॒ष्ठाः । प्र॒ती॒चश्चि॒द्योधी॑या॒न्वृष॑ण्वान्वव॒व्रुष॑श्चि॒त्तम॑सो विहं॒ता ॥

támu ṣṭuhī́ndram yó ha sátvā yáḥ śū́ro maghávā yó ratheṣṭhā́ḥ ǀ pratīcáścidyódhīyānvṛ́ṣaṇvānvavavrúṣaścittámaso vihantā́ ǁ

मन्त्र 6

प्र यदि॒त्था म॑हि॒ना नृभ्यो॒ अस्त्यरं॒ रोद॑सी क॒क्ष्ये॒३॒॑ नास्मै॑ । सं वि॑व्य॒ इंद्रो॑ वृ॒जनं॒ न भूमा॒ भर्ति॑ स्व॒धावाँ॑ ओप॒शमि॑व॒ द्यां ॥

prá yáditthā́ mahinā́ nṛ́bhyo ástyáram ródasī kakṣyé nā́smai ǀ sám vivya índro vṛjánam ná bhū́mā bhárti svadhā́vām̐ opaśámiva dyā́m ǁ

मन्त्र 7

स॒मत्सु॑ त्वा शूर स॒तामु॑रा॒णं प्र॑प॒थिंत॑मं परितंस॒यध्यै॑ । स॒जोष॑स॒ इंद्रं॒ मदे॑ क्षो॒णीः सू॒रिं चि॒द्ये अ॑नु॒मदं॑ति॒ वाजैः॑ ॥

samátsu tvā śūra satā́murāṇám prapathíntamam paritaṃsayádhyai ǀ sajóṣasa índram máde kṣoṇī́ḥ sūrím cidyé anumádanti vā́jaiḥ ǁ

मन्त्र 8

ए॒वा हि ते॒ शं सव॑ना समु॒द्र आपो॒ यत्त॑ आ॒सु मदं॑ति दे॒वीः । विश्वा॑ ते॒ अनु॒ जोष्या॑ भू॒द्गौः सू॒रींश्चि॒द्यदि॑ धि॒षा वेषि॒ जना॑न् ॥

evā́ hí te śám sávanā samudrá ā́po yátta āsú mádanti devī́ḥ ǀ víśvā te ánu jóṣyā bhūdgáuḥ sūrī́ṃścidyádi dhiṣā́ véṣi jánān ǁ

मन्त्र 9

असा॑म॒ यथा॑ सुष॒खाय॑ एन स्वभि॒ष्टयो॑ न॒रां न शंसैः॑ । अस॒द्यथा॑ न॒ इंद्रो॑ वंदने॒ष्ठास्तु॒रो न कर्म॒ नय॑मान उ॒क्था ॥

ásāma yáthā suṣakhā́ya ena svabhiṣṭáyo narā́m ná śáṃsaiḥ ǀ ásadyáthā na índro vandaneṣṭhā́sturó ná kárma náyamāna ukthā́ ǁ

मन्त्र 10

विष्प॑र्धसो न॒रां न शंसै॑र॒स्माका॑स॒दिंद्रो॒ वज्र॑हस्तः । मि॒त्रा॒युवो॒ न पूर्प॑तिं॒ सुशि॑ष्टौ मध्या॒युव॒ उप॑ शिक्षंति य॒ज्ञैः ॥

víṣpardhaso narā́m ná śáṃsairasmā́kāsadíndro vájrahastaḥ ǀ mitrāyúvo ná pū́rpatim súśiṣṭau madhyāyúva úpa śikṣanti yajñáiḥ ǁ

मन्त्र 11

य॒ज्ञो हि ष्मेंद्रं॒ कश्चि॑दृं॒धञ्जु॑हुरा॒णश्चि॒न्मन॑सा परि॒यन् । ती॒र्थे नाच्छा॑ तातृषा॒णमोको॑ दी॒र्घो न सि॒ध्रमा कृ॑णो॒त्यध्वा॑ ॥

yajñó hí ṣméndram káścidṛndháñjuhurāṇáścinmánasā pariyán ǀ tīrthé nā́cchā tātṛṣāṇámóko dīrghó ná sidhrámā́ kṛṇotyádhvā ǁ

मन्त्र 12

मो षू ण॑ इं॒द्रात्र॑ पृ॒त्सु दे॒वैरस्ति॒ हि ष्मा॑ ते शुष्मिन्नव॒याः । म॒हश्चि॒द्यस्य॑ मी॒ळ्हुषो॑ य॒व्या ह॒विष्म॑तो म॒रुतो॒ वंद॑ते॒ गीः ॥

mó ṣū́ ṇa indrā́tra pṛtsú deváirásti hí ṣmā te śuṣminnavayā́ḥ ǀ maháścidyásya mīḷhúṣo yavyā́ havíṣmato marúto vándate gī́ḥ ǁ

मन्त्र 13

ए॒ष स्तोम॑ इंद्र॒ तुभ्य॑म॒स्मे ए॒तेन॑ गा॒तुं ह॑रिवो विदो नः । आ नो॑ ववृत्याः सुवि॒ताय॑ देव वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुं ॥

eṣá stóma indra túbhyamasmé eténa gātúm harivo vido naḥ ǀ ā́ no vavṛtyāḥ suvitā́ya deva vidyā́meṣám vṛjánam jīrádānum ǁ