होता यविष्ठ ईड्यो वर्धत्तमः स्वे दम आ निषेदत् ।
hotā yaviṣṭha īḍyo vardhattamaḥ sve dama ā niṣedat ।
Verses 1, 2
होता यविष्ठ ईड्यो वर्धत्तमः स्वे दम आ निषेदत् ।
hotā yaviṣṭha īḍyo vardhattamaḥ sve dama ā niṣedat ।
तं त्वा होतारमवृणीता मर्त्यो राजांनमनु व्रतम् ।
taṃ tvā hotāramavṛṇītā martyo rājāṁnamanu vratam ।
ಈ ಪ್ರಥಮ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಋಷಿ ಗೃत्समದನು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಯುವಕನಾದ, ಆದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ದೇವತಾ ಪುರೋಹಿತನನ್ನಾಗಿ ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾನೆ. ಯಜ್ಞವೇದಿಕೆಯೇ ಅವನ ನಿಜವಾದ ಮನೆ. ಮಾನವರು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪುರೋಹಿತನನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಗ್ನಿಯು ಕೇವಲ ಭೌತಿಕ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತಃಕರಣದಲ್ಲಿ ಉರಿಯುವ ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರತೀಕ. ಇವನು ರಾಜನಂತೆ ನಿಯಮಬದ್ಧನಾಗಿ ಸಮಸ್ತ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ.
Verse 1: ಯುವಕನಾದ ಮತ್ತು ಪೂಜ್ಯನಾದ ಅಗ್ನಿಯು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪುರೋಹಿತನಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾನೆ.
ಸಾಯಣಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಯಜ್ಞದ ಕರ್ತೃ ಹಾಗೂ ದೇವತೆಗಳ ಆಹ್ವಾನಕ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರೆ, ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆಂತರಿಕ ಜ್ಞಾನದ ಮತ್ತು ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿದ್ದಾರೆ.
| Devanāgarī | IAST | Translation |
|---|---|---|
| होता | hotā | ಹೋತೃ, ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವವನು |
| यविष्ठ | yaviṣṭha | ಅತ್ಯಂತ ಯುವಕ |
| ईड्यः | īḍyaḥ | ಸ್ತುತಿಗೆ ಅರ್ಹನಾದವನು |
ಯವಿಸ್ಠ ಅಗ್ನಿ - ಯುವಕನಾಗಿ ಯಜ್ಞವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ದೇವತೆ.