Sūkta 191

कंक॑तो॒ न कंक॒तोऽथो॑ सती॒नकं॑कतः । द्वाविति॒ प्लुषी॒ इति॒ न्य१॒॑दृष्टा॑ अलिप्सत ॥

káṅkato ná káṅkató’tho satīnákaṅkataḥ ǀ dvā́víti plúṣī íti nyádṛ́ṣṭā alipsata ǁ

अ॒दृष्टा॑न्हंत्याय॒त्यथो॑ हंति पराय॒ती । अथो॑ अवघ्न॒ती हं॒त्यथो॑ पिनष्टि पिंष॒ती ॥

adṛ́ṣṭānhantyāyatyátho hanti parāyatī́ ǀ átho avaghnatī́ hantyátho pinaṣṭi piṃṣatī́ ǁ

श॒रासः॒ कुश॑रासो द॒र्भासः॑ सै॒र्या उ॒त । मौं॒जा अ॒दृष्टा॑ वैरि॒णाः सर्वे॑ सा॒कं न्य॑लिप्सत ॥

śarā́saḥ kúśarāso darbhā́saḥ sairyā́ utá ǀ mauñjā́ adṛ́ṣṭā vairiṇā́ḥ sárve sākám nyálipsata ǁ

नि गावो॑ गो॒ष्ठे अ॑सद॒न्नि मृ॒गासो॑ अविक्षत । नि के॒तवो॒ जना॑नां॒ न्य१॒॑दृष्टा॑ अलिप्सत ॥

ní gā́vo goṣṭhé asadanní mṛgā́so avikṣata ǀ ní ketávo jánānām nyádṛ́ṣṭā alipsata ǁ

ए॒त उ॒ त्ये प्रत्य॑दृश्रन्प्रदो॒षं तस्क॑रा इव । अदृ॑ष्टा॒ विश्व॑दृष्टाः॒ प्रति॑बुद्धा अभूतन ॥

etá u tyé prátyadṛśranpradoṣám táskarā iva ǀ ádṛṣṭā víśvadṛṣṭāḥ prátibuddhā abhūtana ǁ

द्यौर्वः॑ पि॒ता पृ॑थि॒वी मा॒ता सोमो॒ भ्रातादि॑तिः॒ स्वसा॑ । अदृ॑ष्टा॒ विश्व॑दृष्टा॒स्तिष्ठ॑ते॒लय॑ता॒ सु कं॑ ॥

dyáurvaḥ pitā́ pṛthivī́ mātā́ sómo bhrā́tā́ditiḥ svásā ǀ ádṛṣṭā víśvadṛṣṭāstíṣṭhateláyatā sú kam ǁ

ये अंस्या॒ ये अंग्याः॑ सू॒चीका॒ ये प्र॑कंक॒ताः । अदृ॑ष्टाः॒ किं च॒नेह वः॒ सर्वे॑ सा॒कं नि ज॑स्यत ॥

yé áṃsyā yé áṅgyāḥ sūcī́kā yé prakaṅkatā́ḥ ǀ ádṛṣṭāḥ kím canéhá vaḥ sárve sākám ní jasyata ǁ

उत्पु॒रस्ता॒त्सूर्य॑ एति वि॒श्वदृ॑ष्टो अदृष्ट॒हा । अ॒दृष्टा॒न्त्सर्वा॑ञ्जं॒भय॒न्त्सर्वा॑श्च यातुधा॒न्यः॑ ॥

útpurástātsū́rya eti viśvádṛṣṭo adṛṣṭahā́ ǀ adṛ́ṣṭāntsárvāñjambháyantsárvāśca yātudhānyáḥ ǁ

उद॑पप्तद॒सौ सूर्यः॑ पु॒रु विश्वा॑नि॒ जूर्व॑न् । आ॒दि॒त्यः पर्व॑तेभ्यो वि॒श्वदृ॑ष्टो अदृष्ट॒हा ॥

údapaptadasáu sū́ryaḥ purú víśvāni jū́rvan ǀ ādityáḥ párvatebhyo viśvádṛṣṭo adṛṣṭahā́ ǁ

सूर्ये॑ वि॒षमा स॑जामि॒ दृतिं॒ सुरा॑वतो गृ॒हे । सो चि॒न्नु न म॑राति॒ नो व॒यं म॑रामा॒रे अ॑स्य॒ योज॑नं हरि॒ष्ठा मधु॑ त्वा मधु॒ला च॑कार ॥

sū́rye viṣámā́ sajāmi dṛ́tim súrāvato gṛhé ǀ só cinnú ná marāti nó vayám marāmāré asya yójanam hariṣṭhā́ madhu tvā madhulā́ cakāra ǁ

इ॒य॒त्ति॒का श॑कुंति॒का स॒का ज॑घास ते वि॒षं । सो चि॒न्नु न म॑राति॒ नो व॒यं म॑रामा॒रे अ॑स्य॒ योज॑नं हरि॒ष्ठा मधु॑ त्वा मधु॒ला च॑कार ॥

iyattikā́ śakuntikā́ sakā́ jaghāsa te viṣám ǀ só cinnú ná marāti nó vayám marāmāré asya yójanam hariṣṭhā́ madhu tvā madhulā́ cakāra ǁ

त्रिः स॒प्त वि॑ष्पुलिंग॒का वि॒षस्य॒ पुष्य॑मक्षन् । ताश्चि॒न्नु न म॑रंति॒ नो व॒यं म॑रामा॒रे अ॑स्य॒ योज॑नं हरि॒ष्ठा मधु॑ त्वा मधु॒ला च॑कार ॥

tríḥ saptá viṣpuliṅgakā́ viṣásya púṣyamakṣan ǀ tā́ścinnú ná maranti nó vayám marāmāré asya yójanam hariṣṭhā́ mádhu tvā madhulā́ cakāra ǁ

न॒वा॒नां न॑वती॒नां वि॒षस्य॒ रोपु॑षीणां । सर्वा॑सामग्रभं॒ नामा॒रे अ॑स्य॒ योज॑नं हरि॒ष्ठा मधु॑ त्वा मधु॒ला च॑कार ॥

navānā́m navatīnā́m viṣásya rópuṣīṇām ǀ sárvāsāmagrabham nā́māré asya yójanam hariṣṭhā́ mádhu tvā madhulā́ cakāra ǁ

त्रिः स॒प्त म॑यू॒र्यः॑ स॒प्त स्वसा॑रो अ॒ग्रुवः॑ । तास्ते॑ वि॒षं वि ज॑भ्रिर उद॒कं कुं॒भिनी॑रिव ॥

tríḥ saptá mayūryáḥ saptá svásāro agrúvaḥ ǀ tā́ste viṣám ví jabhrira udakám kumbhínīriva ǁ

इ॒य॒त्त॒कः कु॑षुंभ॒कस्त॒कं भि॑न॒द्म्यश्म॑ना । ततो॑ वि॒षं प्र वा॑वृते॒ परा॑ची॒रनु॑ सं॒वतः॑ ॥

iyattakáḥ kuṣumbhakástakám bhinadmyáśmanā ǀ táto viṣám prá vāvṛte párācīránu saṃvátaḥ ǁ

कु॒षुं॒भ॒कस्तद॑ब्रवीद्गि॒रेः प्र॑वर्तमान॒कः । वृश्चि॑कस्यार॒सं वि॒षम॑र॒सं वृ॑श्चिक ते वि॒षं ॥

kuṣumbhakástádabravīdgiréḥ pravartamānakáḥ ǀ vṛ́ścikasyārasám viṣámarasám vṛścika te viṣám ǁ

मा बि॑भे॒र्न म॑रिष्यसि॒ परि॑ त्वा पामि स॒र्वतः॑ । घ॒नेन॑ हन्मि॒ वृश्चि॑क॒महिं॑ द॒ण्डेनाग॑तम् ॥

mā́ bibherná mariṣyasi pári tvā pāmi sarvátaḥ ǀ ghanéna hanmi vṛ́ścikamáhiṃ daṇḍénāgatam ǁ

आ॒दि॒त्य॒र॒थ॒वे॒गेन॒ विष्णो॑र्बाहुब॒लेन॑ च । ग॒रु॒ळ॒प॒क्ष॒नि॒पाते॑न भूमिं॑ गच्छ म॒हाय॑शाः ॥

ādityarathavegéna víṣṇorbāhubaléna ca ǀ garuḷapakṣanipā́tena bhūmiṃ gaccha mahā́yaśāḥ ǁ

ग॒रुळ॑स्य जातमा॒त्रेण॒ त्रयो॑ लो॒काः प्र॒कम्पि॑ताः । प्र॒कम्पि॑ता॒ मही॒ सर्वा॒ सशै॑लवनकानना ॥

garúḷasya jātamātréṇa tráyo lokā́ḥ prakámpitāḥ ǀ prakámpitā máhī sárvā sáśailavanakānanā ǁ

गग॑नं॒ नष्ट॑चन्द्रार्कं॒ ज्योति॑षं॒ न प्र का॑शते । दे॒वता॑ भयभी॒ताश्च॒ मारु॑तो॒ न प्ल॑वायति॒ मारु॑तो॒ न प्ल॑वाय॒त्यों नमः॑ ॥

gáganaṃ náṣṭacandrārkaṃ jyótiṣaṃ ná pra kāśate ǀ devátā bhayabhītā́śca mā́ruto ná plavāyati mā́ruto ná plavāyatyóṃ namaḥ ǁ

भोः स॑र्प भद्र भ॒द्रं ते॑ दू॒रं ग॑च्छ म॒हाय॑शाः । ज॒न॒मे॒ज॒यस्य॑ यज्ञा॒न्ते आ॑स्तीकवच॒नं स्म॑र ॥

bhóḥ sarpa bhadra bhadráṃ te dūráṃ gaccha mahā́yaśāḥ ǀ janamejayásya yajñānté āstīkavacanáṃ smara ǁ

आ॒स्ती॒क॒व॒च॒नं श्रु॒त्वा यः स॒र्पो न नि॒वर्त॑ते । श॒त॒धा भि॑द्यते मू॒र्ध्नि शिं॑शवृक्षफ॒लं य॑था ॥

āstīkavacanáṃ śrutvā́ yaḥ sarpó na nivártate ǀ śatadhā́ bhidyate mūrdhní śiṃśavṛkṣaphaláṃ yathā ǁ

यो ज॑र॒त्कारु॑णा जा॒तो रंजे॑त् क॒न्यां॑ म॒हाय॑शाः । तस्य॑ स॒र्पाप॑ भ॒द्रं दू॒रं ग॑च्छ म॒हाय॑शाः ॥

yó jaratkā́ruṇā jātó rañjet kanyāṃ mahā́yaśāḥ ǀ tásya sarpā́pa bhadráṃ dūráṃ gaccha mahā́yaśāḥ ǁ

असि॑तिं॒ चार्थ॑सिद्धिं च॒ सुनी॑तिं॒ चापि॒ यः स्मरे॑त् । दिवा॑ वा॒ यदि॑ वा॒ रात्रौ॒ नास्ति॑ सर्पभ॒यं ह॑रेत् ॥

ásitiṃ cā́rthasiddhiṃ ca súnītiṃ cā́pi yáḥ smaret ǀ dívā vā yádi vā rā́trau nā́sti sarpabhayáṃ haret ǁ

अ॒गस्ति॒र्माध॑वश्चै॒व मु॒चुकु॑न्दो म॒हामु॑निः । क॒पि॒लो मुनि॑रास्ती॒कः प॒ञ्चैते॑ सुखशा॒यिनः॑ ॥

agástirmā́dhavaścaivá mucúkundo mahā́muniḥ ǀ kapiló múnirāstīkáḥ pañcáite sukhaśāyínaḥ ǁ

नर्म॑दायै॒ नमः॑ प्रा॒तर्नर्म॑दायै॒ नमो॒ निशि॑ । नमो॑ऽस्तु नर्मदे तुभ्यं॑ त्रा॒हि मां वि॑ष॒सर्प॑तः ॥

nármadāyai námaḥ prātárnarmadāyai námo níśi ǀ námoastu narmade tubhyaṃ trāhí māṃ viṣasárpataḥ ǁ