Sūkta 112

ईळे॒ द्यावा॑पृथि॒वी पू॒र्वचि॑त्तये॒ऽग्निं घ॒र्मं सु॒रुचं॒ याम॑न्नि॒ष्टये॑ । याभि॒र्भरे॑ का॒रमंशा॑य॒ जिन्व॑थ॒स्ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तं ॥

ī́ḷe dyā́vāpṛthivī́ pūrvácittaye’gním gharmám surúcam yā́manniṣṭáye ǀ yā́bhirbháre kārámáṃśāya jínvathastā́bhirū ṣú ūtíbhiraśvinā́ gatam ǁ

यु॒वोर्दा॒नाय॑ सु॒भरा॑ अस॒श्चतो॒ रथ॒मा त॑स्थुर्वच॒सं न मंत॑वे । याभि॒र्धियोऽव॑थः॒ कर्म॑न्नि॒ष्टये॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तं ॥

yuvórdānā́ya subhárā asaścáto ráthamā́ tasthurvacasám ná mántave ǀ yā́bhirdhíyó’vathaḥ kármanniṣṭáye tā́bhirū ṣú ūtíbhiraśvinā́ gatam ǁ

यु॒वं तासां॑ दि॒व्यस्य॑ प्र॒शास॑ने वि॒शां क्ष॑यथो अ॒मृत॑स्य म॒ज्मना॑ । याभि॑र्धे॒नुम॒स्वं१॒॑ पिन्व॑थो नरा॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तं ॥

yuvám tā́sām divyásya praśā́sane viśā́m kṣayatho amṛ́tasya majmánā ǀ yā́bhirdhenúmasvám pínvatho narā tā́bhirū ṣú ūtíbhiraśvinā́ gatam ǁ

याभिः॒ परि॑ज्मा॒ तन॑यस्य म॒ज्मना॑ द्विमा॒ता तू॒र्षु त॒रणि॑र्वि॒भूष॑ति । याभि॑स्त्रि॒मंतु॒रभ॑वद्विचक्ष॒णस्ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तं ॥

yā́bhiḥ párijmā tánayasya majmánā dvimātā́ tūrṣú taráṇirvibhū́ṣati ǀ yā́bhistrimánturábhavadvicakṣaṇástā́bhirū ṣú ūtíbhiraśvinā́ gatam ǁ

याभी॑ रे॒भं निवृ॑तं सि॒तम॒द्भ्य उद्वंद॑न॒मैर॑यतं॒ स्व॑र्दृ॒शे । याभिः॒ कण्वं॒ प्र सिषा॑संत॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तं ॥

yā́bhī rebhám nívṛtam sitámadbhyá údvándanamáirayatam svárdṛśé ǀ yā́bhiḥ káṇvam prá síṣāsantamā́vatam tā́bhirū ṣú ūtíbhiraśvinā́ gatam ǁ

याभि॒रंत॑कं॒ जस॑मान॒मार॑णे भु॒ज्युं याभि॑रव्य॒थिभि॑र्जिजि॒न्वथुः॑ । याभिः॑ क॒र्कंधुं॑ व॒य्यं॑ च॒ जिन्व॑थ॒स्ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तं ॥

yā́bhirántakam jásamānamā́raṇe bhujyúm yā́bhiravyathíbhirjijinváthuḥ ǀ yā́bhiḥ karkándhum vayyám ca jínvathastā́bhirū ṣú ūtíbhiraśvinā́ gatam ǁ

याभिः॑ शुचं॒तिं ध॑न॒सां सु॑षं॒सदं॑ त॒प्तं घ॒र्ममो॒म्यावं॑त॒मत्र॑ये । याभिः॒ पृश्नि॑गुं पुरु॒कुत्स॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तं ॥

yā́bhiḥ śucantím dhanasā́m suṣaṃsádam taptám gharmámomyā́vantamátraye ǀ yā́bhiḥ pṛ́śnigum purukútsamā́vatam tā́bhirū ṣú ūtíbhiraśvinā́ gatam ǁ

याभिः॒ शची॑भिर्वृषणा परा॒वृजं॒ प्रांधं श्रो॒णं चक्ष॑स॒ एत॑वे कृ॒थः । याभि॒र्वर्ति॑कां ग्रसि॒ताममुं॑चतं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तं ॥

yā́bhiḥ śácībhirvṛṣaṇā parāvṛ́jam prā́ndhám śroṇám cákṣasa étave kṛtháḥ ǀ yā́bhirvártikām grasitā́mámuñcatam tā́bhirū ṣú ūtíbhiraśvinā́ gatam ǁ

याभिः॒ सिंधुं॒ मधु॑मंत॒मस॑श्चतं॒ वसि॑ष्ठं॒ याभि॑रजरा॒वजि॑न्वतं । याभिः॒ कुत्सं॑ श्रु॒तर्यं॒ नर्य॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तं ॥

yā́bhiḥ síndhum mádhumantamásaścatam vásiṣṭham yā́bhirajarāvájinvatam ǀ yā́bhiḥ kútsam śrutáryam náryamā́vatam tā́bhirū ṣú ūtíbhiraśvinā́ gatam ǁ

याभि॑र्वि॒श्पलां॑ धन॒साम॑थ॒र्व्यं॑ स॒हस्र॑मीळ्ह आ॒जावजि॑न्वतं । याभि॒र्वश॑म॒श्व्यं प्रे॒णिमाव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तं ॥

yā́bhirviśpálām dhanasā́matharvyám sahásramīḷha ājā́vájinvatam ǀ yā́bhirváśamaśvyám preṇímā́vatam tā́bhirū ṣú ūtíbhiraśvinā́ gatam ǁ

याभिः॑ सुदानू औशि॒जाय॑ व॒णिजे॑ दी॒र्घश्र॑वसे॒ मधु॒ कोशो॒ अक्ष॑रत् । क॒क्षीवं॑तं स्तो॒तारं॒ याभि॒राव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तं ॥

yā́bhiḥ sudānū auśijā́ya vaṇíje dīrgháśravase mádhu kóśo ákṣarat ǀ kakṣī́vantam stotā́ram yā́bhirā́vatam tā́bhirū ṣú ūtíbhiraśvinā́ gatam ǁ

याभी॑ र॒सां क्षोद॑सो॒द्नः पि॑पि॒न्वथु॑रन॒श्वं याभी॒ रथ॒माव॑तं जि॒षे । याभि॑स्त्रि॒शोक॑ उ॒स्रिया॑ उ॒दाज॑त॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तं ॥

yā́bhī rasā́m kṣódasodnáḥ pipinváthuranaśvám yā́bhī ráthamā́vatam jiṣé ǀ yā́bhistriśóka usríyā udā́jata tā́bhirū ṣú ūtíbhiraśvinā́ gatam ǁ

याभिः॒ सूर्यं॑ परिया॒थः प॑रा॒वति॑ मंधा॒तारं॒ क्षैत्र॑पत्ये॒ष्वाव॑तं । याभि॒र्विप्रं॒ प्र भ॒रद्वा॑ज॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तं ॥

yā́bhiḥ sū́ryam pariyātháḥ parāváti mandhātā́ram kṣáitrapatyeṣvā́vatam ǀ yā́bhirvípram prá bharádvājamā́vatam tā́bhirū ṣú ūtíbhiraśvinā́ gatam ǁ

याभि॑र्म॒हाम॑तिथि॒ग्वं क॑शो॒जुवं॒ दिवो॑दासं शंबर॒हत्य॒ आव॑तं । याभिः॑ पू॒र्भिद्ये॑ त्र॒सद॑स्यु॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तं ॥

yā́bhirmahā́matithigvám kaśojúvam dívodāsam śambarahátya ā́vatam ǀ yā́bhiḥ pūrbhídye trasádasyumā́vatam tā́bhirū ṣú ūtíbhiraśvinā́ gatam ǁ

याभि॑र्व॒म्रं वि॑पिपा॒नमु॑पस्तु॒तं क॒लिं याभि॑र्वि॒त्तजा॑निं दुव॒स्यथः॑ । याभि॒र्व्य॑श्वमु॒त पृथि॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तं ॥

yā́bhirvamrám vipipānámupastutám kalím yā́bhirvittájānim duvasyáthaḥ ǀ yā́bhirvyáśvamutá pṛ́thimā́vatam tā́bhirū ṣú ūtíbhiraśvinā́ gatam ǁ

याभि॑र्नरा श॒यवे॒ याभि॒रत्र॑ये॒ याभिः॑ पु॒रा मन॑वे गा॒तुमी॒षथुः॑ । याभिः॒ शारी॒राज॑तं॒ स्यूम॑रश्मये॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तं ॥

yā́bhirnarā śayáve yā́bhirátraye yā́bhiḥ purā́ mánave gātúmīṣáthuḥ ǀ yā́bhiḥ śā́rīrā́jatam syū́maraśmaye tā́bhirū ṣú ūtíbhiraśvinā́ gatam ǁ

याभिः॒ पठ॑र्वा॒ जठ॑रस्य म॒ज्मना॒ग्निर्नादी॑देच्चि॒त इ॒द्धो अज्म॒न्ना । याभिः॒ शर्या॑त॒मव॑थो महाध॒ने ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तं ॥

yā́bhiḥ páṭharvā jáṭharasya majmánāgnírnā́dīdeccitá iddhó ájmannā́ ǀ yā́bhiḥ śáryātamávatho mahādhané tā́bhirū ṣú ūtíbhiraśvinā́ gatam ǁ

याभि॑रंगिरो॒ मन॑सा निर॒ण्यथोऽग्रं॒ गच्छ॑थो विव॒रे गोअ॑र्णसः । याभि॒र्मनुं॒ शूर॑मि॒षा स॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तं ॥

yā́bhiraṅgiro mánasā niraṇyáthó’gram gácchatho vivaré góarṇasaḥ ǀ yā́bhirmánum śū́ramiṣā́ samā́vatam tā́bhirū ṣú ūtíbhiraśvinā́ gatam ǁ

याभिः॒ पत्नी॑र्विम॒दाय॑ न्यू॒हथु॒रा घ॑ वा॒ याभि॑ररु॒णीरशि॑क्षतं । याभिः॑ सु॒दास॑ ऊ॒हथुः॑ सुदे॒व्यं१॒॑ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तं ॥

yā́bhiḥ pátnīrvimadā́ya nyūháthurā́ gha vā yā́bhiraruṇī́ráśikṣatam ǀ yā́bhiḥ sudā́sa ūháthuḥ sudevyám tā́bhirū ṣú ūtíbhiraśvinā́ gatam ǁ

याभिः॒ शंता॑ती॒ भव॑थो ददा॒शुषे॑ भु॒ज्युं याभि॒रव॑थो॒ याभि॒रध्रि॑गुं । ओ॒म्याव॑तीं सु॒भरा॑मृत॒स्तुभं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तं ॥

yā́bhiḥ śáṃtātī bhávatho dadāśúṣe bhujyúm yā́bhirávatho yā́bhirádhrigum ǀ omyā́vatīm subhárāmṛtastúbham tā́bhirū ṣú ūtíbhiraśvinā́ gatam ǁ

याभिः॑ कृ॒शानु॒मस॑ने दुव॒स्यथो॑ ज॒वे याभि॒र्यूनो॒ अर्वं॑त॒माव॑तं । मधु॑ प्रि॒यं भ॑रथो॒ यत्स॒रड्भ्य॒स्ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तं ॥

yā́bhiḥ kṛśā́numásane duvasyátho javé yā́bhiryū́no árvantamā́vatam ǀ mádhu priyám bharatho yátsaráḍbhyastā́bhirū ṣú ūtíbhiraśvinā́ gatam ǁ

याभि॒र्नरं॑ गोषु॒युधं॑ नृ॒षाह्ये॒ क्षेत्र॑स्य सा॒ता तन॑यस्य॒ जिन्व॑थः । याभी॒ रथाँ॒ अव॑थो॒ याभि॒रर्व॑त॒स्ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तं ॥

yā́bhirnáram goṣuyúdham nṛṣā́hye kṣétrasya sātā́ tánayasya jínvathaḥ ǀ yā́bhī ráthām̐ ávatho yā́bhirárvatastā́bhirū ṣú ūtíbhiraśvinā́ gatam ǁ

याभिः॒ कुत्स॑मार्जुने॒यं श॑तक्रतू॒ प्र तु॒र्वीतिं॒ प्र च॑ द॒भीति॒माव॑तं । याभि॑र्ध्व॒संतिं॑ पुरु॒षंति॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तं ॥

yā́bhiḥ kútsamārjuneyám śatakratū prá turvī́tim prá ca dabhī́timā́vatam ǀ yā́bhirdhvasántim puruṣántimā́vatam tā́bhirū ṣú ūtíbhiraśvinā́ gatam ǁ

अप्न॑स्वतीमश्विना॒ वाच॑म॒स्मे कृ॒तं नो॑ दस्रा वृषणा मनी॒षां । अ॒द्यू॒त्येऽव॑से॒ नि ह्व॑ये वां वृ॒धे च॑ नो भवतं॒ वाज॑सातौ ॥

ápnasvatīmaśvinā vā́camasmé kṛtám no dasrā vṛṣaṇā manīṣā́m ǀ adyūtyé’vase ní hvaye vām vṛdhé ca no bhavatam vā́jasātau ǁ

द्युभि॑र॒क्तुभिः॒ परि॑ पातम॒स्मानरि॑ष्टेभिरश्विना॒ सौभ॑गेभिः । तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहंता॒मदि॑तिः॒ सिंधुः॑ पृथि॒वी उ॒त द्यौः ॥

dyúbhiraktúbhiḥ pári pātamasmā́náriṣṭebhiraśvinā sáubhagebhiḥ ǀ tánno mitró váruṇo māmahantāmáditiḥ síndhuḥ pṛthivī́ utá dyáuḥ ǁ